Το βιβλίο εξακολουθεί να αποτελεί για τους Έλληνες ένα πολύτιμο καταφύγιο απέναντι στους έντονους ρυθμούς της καθημερινότητας, με το 85% των αναγνωστών να δηλώνει ότι διαβάζει κυρίως για να χαλαρώσει και να αποδράσει από τις υποχρεώσεις και το άγχος.
Το στοιχείο αυτό αναδεικνύεται ως ένα από τα βασικά συμπεράσματα της πανελλαδικής έρευνας «Το Βιβλίο και ο Κόσμος της Ανάγνωσης στην Ελλάδα», που παρουσιάστηκε στο πλαίσιο των Public Βραβείων Βιβλίου 2026 και υλοποιήθηκε από την Truberries τον Μάιο του 2026.
Η έρευνα, που πραγματοποιήθηκε σε δείγμα 816 ατόμων από επτά μεγάλα αστικά κέντρα και συνοδεύτηκε από ποιοτική διερεύνηση μέσω προσωπικών ιστοριών και ομαδικών συζητήσεων, αποτυπώνει τη σύγχρονη σχέση των Ελλήνων με το βιβλίο και επιβεβαιώνει ότι η ανάγνωση παραμένει μια σταθερή συνήθεια για σημαντικό μέρος του πληθυσμού.
Σύμφωνα με τα ευρήματα, τέσσερις στους δέκα Έλληνες ηλικίας 18 έως 59 ετών διαβάζουν βιβλία σε τακτική βάση, ενώ σχεδόν ένας στους τέσσερις συγκαταλέγεται στους «φανατικούς» αναγνώστες, έχοντας διαβάσει περισσότερα από 11 βιβλία μέσα στον τελευταίο χρόνο και κατά μέσο όρο 19 τίτλους ετησίως. Παράλληλα, το 48% χαρακτηρίζεται ως συστηματικός αναγνώστης, με τρία έως δέκα βιβλία τον χρόνο.
Η ανάγνωση φαίνεται να εξυπηρετεί πολλαπλές ανάγκες, καθώς πέρα από μέσο ψυχαγωγίας λειτουργεί ως προσωπικό καταφύγιο, πηγή πνευματικής ικανοποίησης αλλά και εργαλείο απομόνωσης από το περιβάλλον. Ενδεικτικό είναι ότι το 85% των συμμετεχόντων θεωρεί το βιβλίο έναν αποδεκτό τρόπο να αποσυρθεί κανείς στον δικό του κόσμο χωρίς να χρειάζεται να δώσει εξηγήσεις, ενώ για το 57% των γονέων αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους τρόπους ποιοτικής σύνδεσης με τα παιδιά τους.
Η πιο συνηθισμένη στιγμή για διάβασμα είναι πριν από τον ύπνο, επιλογή του 52% των αναγνωστών, ενώ το 45% διαβάζει όταν βρίσκει ελεύθερο χρόνο μέσα στην ημέρα. Οι καλοκαιρινές διακοπές και οι εορταστικές άδειες συνδέονται επίσης έντονα με την ανάγνωση, ενώ ένα σημαντικό ποσοστό επιλέγει να συνοδεύει με βιβλίο τις καθημερινές μετακινήσεις του.
Παρά την εξάπλωση των ψηφιακών μέσων, οι αφοσιωμένοι αναγνώστες δεν φαίνεται να εγκαταλείπουν τις οθόνες, καθώς το 42% χρησιμοποιεί τα κοινωνικά δίκτυα περισσότερες από τρεις ώρες ημερησίως, γεγονός που δείχνει ότι ο ψηφιακός κόσμος και το βιβλίο μπορούν να συνυπάρχουν.
Όσον αφορά την αγορά βιβλίων, το θέμα και η υπόθεση αποτελούν τον σημαντικότερο παράγοντα επιλογής για το 73% των καταναλωτών, ενώ ακολουθούν η περίληψη στο οπισθόφυλλο, ο συγγραφέας, η τιμή και οι εκπτώσεις. Παράλληλα, η ανακάλυψη νέων τίτλων γίνεται σχεδόν εξίσου μέσα από τα φυσικά βιβλιοπωλεία και τα ψηφιακά κανάλια, ανατρέποντας την αντίληψη ότι το διαδίκτυο κυριαρχεί απόλυτα στη διαδικασία.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν και τα ευρήματα για την τεχνητή νοημοσύνη. Περισσότεροι από τους μισούς αναγνώστες έχουν ήδη αξιοποιήσει εργαλεία ΤΝ για την κατανόηση λέξεων ή εικόνων σε βιβλία, ωστόσο μόλις το 31% θα αγόραζε ένα έργο γραμμένο αποκλειστικά από τεχνητή νοημοσύνη. Το ποσοστό αυτό αυξάνεται σημαντικά όταν η συγγραφή αποτελεί προϊόν συνεργασίας ανθρώπου και ΤΝ, γεγονός που αναδεικνύει τη σημασία που εξακολουθεί να αποδίδει το κοινό στην ανθρώπινη δημιουργικότητα.
Ανοδική δυναμική καταγράφουν και τα audiobooks, καθώς εννέα στους δέκα τακτικούς αναγνώστες γνωρίζουν τη μορφή τους και το 82% δηλώνει ότι θα επιθυμούσε να τα χρησιμοποιήσει στο μέλλον. Η χρήση τους συνδέεται κυρίως με δραστηριότητες όπως το περπάτημα, οι μετακινήσεις με μέσα μαζικής μεταφοράς και η οδήγηση, ενώ το έντυπο βιβλίο διατηρεί την κυριαρχία του στις στιγμές χαλάρωσης και στα ταξίδια.
Η έρευνα δείχνει επίσης ότι κάθε αναγνώστης αγοράζει κατά μέσο όρο σχεδόν δέκα βιβλία τον χρόνο, εκ των οποίων περίπου τρία προορίζονται για δώρα, με τις γενέθλιες και ονομαστικές γιορτές να αποτελούν τη συνηθέστερη περίσταση προσφοράς. Παράλληλα, το 32% διαβάζει και στα αγγλικά, ιδιαίτερα οι νεότερες ηλικίες, επιλέγοντας συχνά το πρωτότυπο κείμενο για να απολαύσει την αυθεντική γραφή του συγγραφέα.
Το βιβλίο, τέλος, εξακολουθεί να κατέχει ξεχωριστή θέση στην καθημερινότητα των αναγνωστών. Το 90% διατηρεί τη συλλογή του σε βιβλιοθήκες ή ράφια, ενώ μετά την ανάγνωση οι περισσότεροι επιλέγουν να κρατήσουν τα βιβλία τους, να τα δανείσουν ή να τα αναζητήσουν ακόμη και σε μεταχειρισμένη μορφή όταν είναι δυσεύρετα, επιβεβαιώνοντας ότι παραμένουν όχι μόνο μέσο γνώσης και ψυχαγωγίας αλλά και στοιχείο προσωπικής ταυτότητας.
