Η προφυλάκιση του ιδιοκτήτη της Βιολάντα Κωνσταντίνου Τζιωρτζιώτη σηματοδότησε το κλείσιμο ενός πρώτου κύκλου στη διερεύνηση της έκρηξης που στοίχισε τη ζωή των πέντε εργατριών. Όσα αναφέρονται στη δικογραφία προκαλούν αίσθηση για δύο λόγους. Ο πρώτος είναι ότι οι παραλείψεις των κανονισμών ασφαλείας είναι τόσες πολλές και τόσο ακραίες που η φονική έκρηξη μοιάζει με προαναγγελθέν έγκλημα.
Ο δεύτερος λόγος είναι ότι κανείς δεν προσπάθησε να αποτρέψει αυτό το όργιο παραβιάσεων των κανονισμών. Οι κρατικές υπηρεσίες που είναι επιφορτισμένες με την επιτήρηση των συνθηκών ασφαλείας στους χώρους δουλειάς, ήταν απούσες στη Βιολάντα, επιτρέποντας την ασυδοσία που οδήγησε στην τραγωδία. Για αυτήν την απουσία την πολιτική ευθύνη έχει η κυβέρνηση.
Η έρευνα
Ωστόσο, ο τρόπος που λειτούργησε ο κρατικός μηχανισμός στη διερεύνηση της φονικής έκρηξης ήταν πολύ διαφορετικός. Η έρευνα της Δικαιοσύνης και της Πυροσβεστικής είχε ορισμένα χαρακτηριστικά που προκάλεσαν θετική έκπληξη. Συγκεκριμένα:
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
1. Η έρευνα κινήθηκε γρήγορα, αποφεύγοντας τις κωλυσιεργίες που παραπέμπουν συνήθως την απονομή δικαιοσύνης στις ελληνικές καλένδες.
2. Η έρευνα μέχρι τώρα ήταν πλήρης και συνεκτική. Τόσο το πόρισμα της Πυροσβεστικής όσο και η ανάκριση αναδεικνύουν το πλήθος των εγκληματικών παραλείψεων και καταλήγουν σε μια τεκμηριωμένη εξήγηση για τις αιτίες της τραγωδίας. Βεβαίως, για να ολοκληρωθεί η έρευνα πρέπει να φωτιστούν οι ευθύνες για την απουσία των κρατικών ελέγχων στη Βιολάντα.
3. Παρά τις δηλώσεις κυβερνητικών αξιωματούχων όπως ο Άδωνις Γεωργιάδης («επί των ημερών μου το εργοστάσιο ήταν μια χαρά») καθώς και τις μεγάλες πιέσεις που άσκησε η ιδιοκτησία της επιχείρησης (μέχρι και «κινητοποίηση εργαζομένων» υπέρ του ιδιοκτήτη έγινε), η Δικαιοσύνη δεν έκανε πίσω. Το κατηγορητήριο αναβαθμίστηκε σε κακούργημα όταν προέκυψαν τα στοιχεία από τις καταθέσεις και ο Τζιωρτζιώτης τελικά προφυλακίστηκε. Μάλιστα, όλα έγιναν χωρίς να παραβιαστούν τα δικαιώματα του κατηγορουμένου.
Ο τρόπος που κινήθηκαν η Πυροσβεστική και η Δικαιοσύνη στην υπόθεση της Βιολάντας δεν άφησε κανένα περιθώριο στην καλλιέργεια θεωριών συνωμοσίες τις οποίες έχουμε δει σε άλλες ποινικές υποθέσεις δημόσιου ενδιαφέροντος. Αντιθέτως έδωσε οριστικό τέλος στις εξωφρενικές θεωρίες που διακινήθηκαν στο διαδίκτυο, σύμφωνα με τις οποίες η φονική έκρηξη ήταν δολιοφθορά που οφειλόταν στην άρνηση των ιδιοκτητών της να χρησιμοποιήσουν αλεύρι από… έντομα.
Τα Τέμπη
Παρόλο που πρόκειται για άλλου είδους υπόθεση, εντούτοις πρέπει να σημειώσουμε ότι η Βιολάντα δείχνει τι θα έπρεπε να έχει γίνει στα Τέμπη και δεν έγινε. Στα Τέμπη:
- είχαμε μια έρευνα που κωλυσιεργούσε,
- στην αρχική έρευνα αφέθηκαν μεγάλα κενά με αποκορύφωμα το μπάζωμα,
- το κράτος εξέδωσε αντικρουόμενα πορίσματα με αποτέλεσμα την απόλυτη σύγχυση και την άνθιση θεωριών συνωμοσίας,
- η όλη διαδικασία, με προεξάρχουσα την Προανακριτική της Βουλής, χαρίστηκε με σκανδαλώδη τρόπο στους υψηλά ιστάμενους.
Αν η Βιολάντα συνιστά (μέχρι τώρα) παράδειγμα αποτελεσματικής διερεύνησης, τα Τέμπη είναι το ακριβώς αντίθετο.
Η βούληση
Η έρευνα για τη φονική έκρηξη στη Βιολάντα διαψεύδει το κυβερνητικό αφήγημα ότι για τα μεγάλα προβλήματα στη διαλεύκανση του εγκλήματος των Τεμπών (αλλά και σε άλλες ανάλογες υποθέσεις) ευθύνονται οι «χρόνιες παθογένειες» και το «βαθύ κράτος». Στα Τρίκαλα αποδεικνύεται ότι όταν το κράτος έχει τη βούληση, το κουβάρι ξεδιαλύνεται. Αποδεικνύεται επίσης ότι αφού ο κρατικός μηχανισμός λειτούργησε αποτελεσματικά μετά την τραγωδία, θα μπορούσε να το είχε κάνει και προηγουμένως για να μη θρηνήσουμε τα αθώα θύματα. Ζήτημα βούλησης είναι.
