Ο Συνήγορος του Πολίτη ολοκλήρωσε την έρευνα που διεξήγαγε το ίδιο το όργανο για το ναυάγιο της Πύλου - έπειτα από την ρητή άρνηση πειθαρχικής διερεύνησης από το Λιμενικό Σώμα - και δημοσιεύει πόρισμα 148 σελίδων που καταδεικνύει τις σαφείς ενδείξεις για τη στοιχειοθέτηση της θανατηφόρου έκθεσης, καθώς και της έκθεσης σε κίνδυνο ζωής, υγείας και σωματικής ακεραιότητας των επιβαινόντων στο αλιευτικό Adriana.
Η Ανεξάρτητη Αρχή συγκέντρωσε αποδεικτικό υλικό 5.000 περίπου σελίδων (συμπεριλαμβανομένων έγγραφων απαντήσεων των εμπλεκομένων υπηρεσιών, δημοσιογραφικών ερευνών, δεκαεφτά ένορκων μαρτυρικών καταθέσεων, μίας έκθεσης πραγματογνωμοσύνης και μίας γνωμοδότησης που ζήτησε η Αρχή, καθώς και του φακέλου δικογραφίας που διαβιβάσθηκε από την Εισαγγελία Εφετών Καλαμάτας), ενώ στη συνέχεια έλαβε προφορικές και έγγραφες εξηγήσεις από δέκα στελέχη του Λιμενικού Σώματος, στους οποίους είχε χορηγηθεί το σύνολο του συλλεγέντος υλικού.
Ελεγκτέοι 8 ανώτεροι αξιωματικοί του Λιμενικού
Στο πόρισμα της αναλύονται λεπτομερώς τα γεγονότα και οι παραλείψεις των εμπλεκομένων στελεχών του Λιμενικού Σώματος από την ειδοποίηση για υπερφορτωμένο αλιευτικό από το αντίστοιχο Κέντρο Συντονισμού της Ιταλίας, στις 11:00 π.μ. της 13ης Ιουνίου 2023 - γεγονός που επαληθεύτηκε από τον FRONTEX - μέχρι την βύθισή του 15 ώρες αργότερα, τη διάσωση 104 επιζώντων και την ανάσυρση 82 σορών.
Το πόρισμα της Ανεξάρτητης Αρχής καταλήγει σε σαφείς ενδείξεις για οκτώ (8) ανώτερους αξιωματικούς του Λιμενικού Σώματος ως προς την εκ μέρους τους γνώση και παράβλεψη του κινδύνου για τη ζωή, την υγεία και τη σωματική ακεραιότητα των επιβαινόντων αλλοδαπών στο αλιευτικό Adriana - οι οποίοι κρίνονται ελεγκτέοι για θανατηφόρα έκθεση, καθώς και για έκθεση σε κίνδυνο της ζωής, υγείας και σωματικής ακεραιότητας των επιβαινόντων στο αλιευτικό Adriana, κατά το άρθρο 306 Π.Κ.
«Εξαφανισμένα» τα πειστήρια για τη ρυμούλκηση του Adriana
Το πόρισμα της Αρχής αξιολογεί, επίσης, την καταγγελλόμενη ρυμούλκηση του αλιευτικού Adriana από το σκάφος του Λιμενικού που κλήθηκε να προστρέξει.
Υπενθυμίζεται πως επιζώντες του ναυαγίου έχουν καταγγείλει από την πρώτη στιγμή πως η ελληνική ακτοφυλακή βύθισε το αλιευτικό στην προσπάθειά της να το ρυμουλκήσει.
Εν προκειμένω, κρίσιμα αποδεικτικά στοιχεία δεν γνωστοποιήθηκαν στην Αρχή, παρά τα σχετικά αιτήματά της, ιδίως τα δεδομένα από το κινητό τηλέφωνο του πλοιάρχου Λ.Σ. του σκάφους αυτού, τα οποία διαθέτει το Ναυτοδικείο Πειραιά, και όλες οι συνομιλίες του πλοιάρχου με το Ε.Κ.Σ.Ε.Δ. του Λ.Σ.-ΕΛ.ΑΚΤ. μέχρι την ανατροπή του αλιευτικού, για τις οποίες το Λ.Σ.-ΕΛ.ΑΚΤ. ενημέρωσε, ότι δεν κατεγράφησαν ψηφιακά,
παρά τις περί του αντιθέτου προβλεπόμενες διατάξεις.
Ομοίως, δεν τέθηκε υπόψη της Αρχής το καταγραφικό υλικό από τις κάμερες του σκάφους του Λ.Σ.-ΕΛ.ΑΚΤ., για το οποίο υλικό η ενημέρωση του ΛΣ-ΕΛ.ΑΚΤ. ήταν, ότι ήταν εκτός λειτουργίας, λόγω βλάβης. Η αξιολόγηση του ανωτέρω αποδεικτικού υλικού κρίνεται καθοριστική για την θεμελίωση ευθυνών για πρόκληση ναυαγίου.
Το πόρισμα της Ανεξάρτητης Αρχής διαβιβάσθηκε στον Υπουργό Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής για την εκ μέρους του άσκηση πειθαρχικής δικαιοδοσίας, και παράλληλα στην αρμόδια Εισαγγελική Αρχή του Ναυτοδικείου Πειραιά, για την αξιολόγηση της αντικειμενικής και υποκειμενικής υπόστασης των σχετικών ποινικών αδικημάτων.
Στοιχειώδες δημοκρατικό αίτημα η διαφάνεια και η απόδοση δικαιοσύνης
Ο Συνήγορος του Πολίτη κ. Ανδρέας Ποττάκης δήλωσε ότι, για την Ανεξάρτητη Αρχή, η διαφάνεια της διοικητικής δράσης και η απόδοση ευθυνών, όπου υπάρχουν, για το πολύνεκρο ναυάγιο της Πύλου αποτελεί στοιχειώδες δικαιοκρατικό αίτημα, άρρηκτα συνδεδεμένο με το σεβασμό στο κράτος δικαίου, όπως και η ενδελεχής διερεύνηση από τη διοίκηση κάθε άλλου περιστατικού που συνδέεται με προσβολή του δικαιώματος στη ζωή, την υγεία και τη σωματική ακεραιότητα.
Ο Συνήγορος υπενθύμισε τις αρχές της νομολογίας του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΔΔΑ), το οποίο, στην υπόθεση του ναυαγίου του Φαρμακονησίου επισήμανε ότι οι αρχές «δεν έλαβαν, στο πλαίσιο των εξουσιών τους, τα μέτρα που μπορούσαν να θεωρηθούν, ευλόγως, ικανά να αποτρέψουν τον κίνδυνο».
Το πρωταρχικό κατά το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο ζήτημα σε μια επιχείρηση έρευνας και διάσωσης είναι αν οι προσπάθειες των αρχών «επικεντρώθηκαν επαρκώς και καταλλήλως, στη ζωή» των εμπλεκομένων προσώπων.
Αρβανίτης: Το λιμενικό έχει ευθύνη για το έγκλημα της Πύλου
Το λιμενικό έχει ευθύνη για το έγκλημα στην Πύλο, αναφέρει σε ανανοίνωσή του ο ευρωβουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ Κώστας Αρβανίτης.
«Το πόρισμα του Συνηγόρου του Πολίτη είναι ξεκάθαρο: το λιμενικό έχει ευθύνη για το έγκλημα της Πύλου τον Ιούνιο του 2023, το μεγαλύτερο ναυάγιο με περισσότερους από 600 νεκρούς και αγνοούμενους πρόσφυγες και μετανάστες που έχει συμβεί στην Ελλάδα] αναφέρει σε ανακόινωσή του ο Κώστας Αρβανίτης.
Τονίζει πως «οκτώ ανώτεροι αξιωματικοί του λιμενικού γνώριζαν και αδιαφόρισαν για τον κίνδυνο κατά της ζωής, της υγείας και της σωματικής ακεραιότητας των 750 ανθρώπων που επέβαιναν στο σκάφος».
Ο Κώστας Αρβανίτης στην ανακοίνωσή του διερωτάται ακόμα «ποιοι και με εντολές ποιων εξαφάνισαν τα αποδεικτικά στοιχεία από τις κάμερες του λιμενικού σκάφους, τα κινητά τηλέφωνα και τις συνομιλίες; Πότε θα απονεμηθεί δικαιοσύνη και για αυτό το έγκλημα και τη συγκάλυψή του; Πότε θα αποκατασταθεί το κράτος δικαίου στη χώρα μας;».
Καταλήγει λέγοντας πως «ένα χρόνο πριν, στο ψήφισμά του για το κράτος δικαίου στην Ελλάδα το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο είχε δηλώσει τη βαθιά ανησυχία για την έλλειψη προόδου στη δικαστική έρευνα για την Πύλο, τις επαναπροωθήσεις και συνολικά για τη μεταχείριση των μεταναστών».
