Η ΕΡΤ όμως διαθέτει έναν ολόκληρο θησαυρό, το πολύτιμο Αρχείο της. Και από αυτό φέρνει στην επιφάνεια ένα σπάνιο ντοκουμέντο που ψηφιοποίησε και παρουσιάζει με αφορμή τη συμπλήρωση 44 χρόνων από την ολοκλήρωση της δίκης των πρωταιτίων του πραξικοπήματος της 21ης Απριλίου 1967 στις 23 Αυγούστου 1975.
Στον σύνδεσμο εδώ μπορεί κανείς να δει την ταινία από το αμοντάριστο υλικό της τηλεοπτικής κάλυψης του ΕΙΡΤ με την ιστορική στιγμή της ανακοίνωσης της απόφασης του Πενταμελούς Εφετείου Αθηνών, που προβάλλεται για πρώτη φορά.
Οι πραξικοπηματίες οδηγήθηκαν στο εδώλιο του κατηγορουμένου έπειτα από μήνυση που κατέθεσαν οι δικηγόροι Ευάγγελος Γιαννόπουλος, Γρηγόρης Κασιμάτης, Φοίβος Κούτσικας, Κωνσταντίνος Αναγνωστάκης και Αλέξανδρος Λυκουρέζος. Το σχετικό παραπεμπτικό βούλευμα αφορούσε αρχικώς 24 κατηγορουμένους. Απ' αυτούς δεν δικάστηκαν ο Κωνσταντίνος Ασλανίδης, ο οποίος ήταν φυλακισμένος στη Γένοβα, οι Πέτρος Κωτσέλης και Ιωάννης Παλαιολόγος, οι οποίοι φυγοδικούσαν, καθώς και ο Θεόδωρος Θεοφιλογιαννάκος ο οποίος δικάστηκε ξεχωριστά από το στρατοδικείο, στη δίκη των βασανιστών της χούντας.
Συνολικά 6S μάρτυρες κατηγορίας κατέθεσαν, μεταξύ των οποίων σημαντικές προσωπικότητες από την πολιτική σκηνή της χώρας, όπως οι: Παναγιώτης Κανελλόπουλος, Παναγής Παπαληγούρας, Γεώργιος Ράλλης, Γεώργιος Μαύρος, Ανδρέας Παπανδρέου, Ηλίας Ηλίου, Χαρίλαος Φλωράκης και Κωνσταντίνος Μητσοτάκης.
Η δίκη των πρωταιτίων της χούντας από το Πενταμελές Εφετείο Αθηνών έλαβε χώρα στις Δικαστικές Φυλακές Κορυδαλλού, σε ειδικά διαμορφωμένη αίθουσα σε πτέρυγα των γυναικείων φυλακών, από τις 28 Ιουλίου έως τις 23 Αυγούστου 1975. Πρόεδρος του δικαστηρίου ήταν ο Ιωάννης Ντεγιάννης και μέλη οι εφέτες Παναγιώτης Λογοθέτης, Παναγιώτης Κωνσταντινόπουλος, Ιωάννης Γρίβας και Γεώργιος Πλαγιανάκος με αναπληρωματικά μέλη τους εφέτες Ηλία Γιαννόπουλο και Δημήτριο Τζούμα και εισαγγελείς τους Κωνσταντίνο Σταμάτη και Σπύρο Κανίνια.
Οι κατηγορίες που αντιμετώπισαν οι 20 πραξικοπηματίες αφορούσαν τα αδικήματα της εσχάτης προδοσίας και της στάσης.
Η ταινία αποτελεί τμήμα του αμοντάριστου υλικού από την τηλεοπτική κάλυψη του ΕΙΡΤ της δίκης των πρωταιτίων του πραξικοπήματος της 21ης Απριλίου 1967. Τη δημοσιογραφική επιμέλεια της κάλυψης για λογαριασμό του ΕΙΡΤ έχει ο Χρήστος Οικονόμου. Βλέπουμε γενικό πλάνο της αίθουσας, όπου διακρίνονται καθιστοί οι κατηγορούμενοι, γύρω τους πλήθος αστυνομικών και στη μία πλευρά της αίθουσας κάθονται οι συνήγοροι των κατηγορουμένων και πίσω τους οι δημοσιογράφοι που καλύπτουν τη δίκη. Ο πρόεδρος Γιάννης Ντεγιάννης, τα μέλη του δικαστηρίου και οι εισαγγελείς μπαίνουν στην αίθουσα και οι κατηγορούμενοι σηκώνονται όρθιοι.
Ακολουθεί γενικό πλάνο της έδρας, όπου ο Γιάννης Ντεγιάννης έπειτα από σύντομη συνεννόηση με τα υπόλοιπα μέλη αρχίζει την ανακοίνωση των ποινών για κάθε έναν από τους κατηγορουμένους. Τα πλάνα εναλλάσσονται από γενικά της έδρας και του προέδρου σε κοντινά πλάνα σε κάθε έναν από τους κατηγορουμένους τη στιγμή που ανακοινώνονται οι ποινές τους.
Οταν ολοκληρώνεται η ανακοίνωση της απόφασης του δικαστηρίου από τον πρόεδρο, λάμβανε, τον λόγο ο εισαγγελέας και εξηγεί γιατί οι δύο κατηγορούμενοι που αθωώθηκαν δεν δικαιούνται αποζημίωση από το κράτος. Ο πρόεδρος του δικαστηρίου καλεί τους κατηγορουμένους να σηκωθούν και τους εξηγεί ότι έχουν δικαίωμα να ασκήσουν αναίρεση της απόφασης εντός πέντε ημερών.
Στη συνέχεια παίρνει τον λόγο ο συνήγορος υπεράσπισης του Δημητρίου Σταματελόπουλου και ζητάει από το δικαστήριο να μεσολαβήσει για την απόδοση χάριτος ή για μη εκτέλεση της ποινής του πελάτη του. Ο Γιάννης Ντεγιάννης ύστερα από σχετική παρέμβαση και του εισαγγελέα, εξηγεί στον συνήγορο ότι το δικαστήριο έχει υποχρέωση να απαντήσει μόνο εφόσον καταθέσει σχετικό αίτημα και ζητάει να διευκρινίσει ο συνήγορος αν καταθέτει αίτημα ή όχι. Ο συνήγορος τελικώς διατυπώνει ευχή προς το δικαστήριο και ο πρόεδρος Ντεγιάννης κηρύσσει τη λύση της συνεδρίασης.
πηγή: Η Εφημερίδα των Συντακτών
