Οι ΗΠΑ και το Ιράν διαπραγματεύονται σχέδιο τριών σελίδων για τον τερματισμό του πολέμου και ανάμεσα στους υπό συζήτηση όρους είναι ότι η Ουάσινγκτον θα αποδεσμεύσει ιρανικά κεφάλαια ύψους 20 δισεκατομμυρίων δολαρίων, με αντάλλαγμα να παραχωρήσει η Τεχεράνη το απόθεμα εμπλουτισμένου ουρανίου που έχει, σύμφωνα με το Axios.
Το Μέσο επικαλείται δύο Αμερικανούς αξιωματούχους και άλλες δύο πηγές που έχουν ενημερωθεί για τις συνομιλίες. Μία από τις κορυφαίες προτεραιότητες για την κυβέρνηση Τραμπ είναι να διασφαλιστεί πως το Ιράν δεν μπορεί να έχει πρόσβαση στο απόθεμα σχεδόν 2.000 κιλών εμπλουτισμένου ουρανίου που είναι θαμμένο σε υπόγειες πυρηνικές εγκαταστάσεις και ιδιαίτερα σε 450 κιλά του εμπλουτισμένου σε ποσοστό 60%. Στο μεταξύ, οι Ιρανοί χρειάζονται χρήματα.
Οι δύο πλευρές διαπραγματεύονται τι θα συμβεί με το απόθεμα και πόσα από τα περιουσιακά στοιχεία του Ιράν θα «ξεπαγώσουν». Επίσης, συζητούν τους όρους για το πώς θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει η Τεχεράνη αυτά τα χρήματα. Σύμφωνα με δύο πηγές του Axios, η Ουάσινγκτον ήταν ήδη έτοιμη, σε προηγούμενη φάση των διαπραγματεύσεων, να αποδεσμεύσει 6 δισεκατομμύρια, προκειμένου να αγοράσει το Ιράν τρόφιμα, φάρμακα και άλλες ανθρωπιστικές προμήθειες. Οι Ιρανοί απαίτησαν 27 δισεκατομμύρια δολάρια.
Το τελευταίο ποσό που συζητούν οι δύο πλευρές είναι τα 20 δισεκατομμύρια, αναφέρουν οι ίδιες πηγές. Σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο, αυτό ήταν πρόταση των ΗΠΑ. Ο άλλος Αμερικανός αξιωματούχος είπε πως η συζήτηση για το απόθεμα του ουρανίου με αντάλλαγμα αποδέσμευση κεφαλαίων είναι μία από τις πολλές που γίνονται.
Η Ουάσινγκτον ζήτησε από την Τεχεράνη να στείλει όλο το πυρηνικό υλικό της στις ΗΠΑ, ενώ οι Ιρανοί συμφώνησαν μόνο να το «αναμείξουν» εντός των συνόρων. Η συμβιβαστική πρόταση που συζητείται τώρα προβλέπει ότι μέρος του εμπλουτισμένου ουρανίου σε υψηλό ποσοστό θα μεταφερθεί σε τρίτη χώρα, όχι απαραίτητα τις ΗΠΑ και μέρος του θα αναμειχθεί εντός του Ιράν, υπό διεθνή επιτήρηση.
Η παύση εμπλουτισμού ουρανίου από το Ιράν
Το μνημόνιο κατανόησης των τριών σελίδων που διαπραγματεύονται οι δύο πλευρές προβλέπει επίσης ένα «εθελοντικό» μορατόριουμ στον εμπλουτισμό ουρανίου από το Ιράν. Στον τελευταίο γύρο των συνομιλιών, στο Ισλαμαμπάντ, η Ουάσινγκτον απαίτησε να σταματήσει η Τεχεράνη τον εμπλουτισμό για 20 χρόνια, ενώ το Ιράν αντιπρότεινε μορατόριουμ για μία πενταετία. Οι διαμεσολαβητές προσπαθούν ακόμα να γεφυρώσουν αυτό το χάσμα.
Στο πλαίσιο του μνημονίου κατανόησης, το Ιράν θα επιτρέπεται να έχει ερευνητικούς πυρηνικούς αντιδραστήρες για την παραγωγή ιατρικών ισοτόπων, αλλά θα δεσμευτεί ότι όλες οι πυρηνικές εγκαταστάσεις του θα είναι υπέργειες. Οι υπάρχουσες υπόγειες εγκαταστάσεις θα παραμείνουν εκτός λειτουργίας.
Εξάλλου, το μνημόνιο κατανόησης αναφέρεται στα Στενά του Ορμούζ, αν και πηγές του Axios αναφέρουν πως ακόμα υπάρχουν σημαντικές διαφορές σε αυτό το ζήτημα. Σημειώνεται πως το Ιράν ανακοίνωσε ότι για όσο κρατά η εκεχειρία, τα Στενά του Ορμούζ θα είναι πλέον ανοιχτά για όλα τα εμπορικά πλοία. Δεν είναι σαφές αν το μνημόνιο κατανόησης αναφέρεται στους βαλλιστικούς πυραύλους του Ιράν και την υποστήριξη της Τεχεράνης σε οργανώσεις στην περιοχή. Το Ισραήλ και τα «γεράκια» των Ρεπουμπλικάνων στην Ουάσινγκτον είχαν απαιτήσει αυτά τα θέματα να είναι στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων με το Ιράν.
Αυτή την εβδομάδα υπάρχει σταθερή πρόοδος στις συνομιλίες, αν και παραμένουν σημαντικές διαφορές, αναφέρει το Axios. Χθες, ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε πως είναι πιθανό οι Αμερικανοί και οι Ιρανοί διαπραγματευτές να συναντηθούν αυτό το Σαββατοκύριακο για νέο γύρο διαπραγματεύσεων. Οι συνομιλίες αναμένεται να γίνουν ξανά στο Ισλαμαμπάντ, πιθανόν την Κυριακή, σύμφωνα με πηγές του Axios.
Σημειώνεται πως τόσο ο ίδιος ο Τραμπ, όσο και άλλοι Ρεπουμπλικάνοι, έχουν επικρίνει τον Μπαράκ Ομπάμα για την αποδέσμευση δεκάδων δισεκατομμυρίων ιρανικών κεφαλαίων στο πλαίσιο της συμφωνίας του 2015 για τα πυρηνικά. Ο Λευκός Οίκος μπορεί να επιμείνει στους περιορισμούς για το πώς μπορούν να χρησιμοποιηθούν τα κεφάλαια που θα αποδεσμευτούν.
«Το Ιράν έχει μετακινηθεί, αλλά όχι αρκετά. Θα δούμε τι θα χρειαστεί για να κινηθούν», δήλωσε στο Axios Αμερικανός αξιωματούχος. «Ξεκάθαρα το Ιράν θέλει τα 20 δισεκατομμύρια και πολλά περισσότερα. Ξεκάθαρα θέλουν να πουλάνε πετρέλαιο σε τιμές ελεύθερης αγοράς, χωρίς κυρώσεις. Θέλουν να συμμετέχουν στο παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα. Αλλά επίσης θέλουν να έχουν το πρόγραμμα πυρηνικό όπλων. Θέλουν να χρηματοδοτούν τρομοκράτες όπως η Χαμάς. Και δεν θέλουν να παραχωρήσουν αρκετά για να πάρουν αυτά που προσφέρουμε», συμπλήρωσε.
Η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου, Άννα Κέλι, δήλωσε ότι οι συνομιλίες είναι «παραγωγικές» και συμπλήρωσε ότι οι ΗΠΑ «δεν διαπραγματεύονται μέσω του Τύπου». Οι «ανώνυμες πηγές που ισχυρίζονται ότι γνωρίζουν απόρρητες διπλωματικές συζητήσεις δεν έχουν ιδέα για τι μιλάνε», κατέληξε.
