Η υψηλή χοληστερίνη συχνά χαρακτηρίζεται ως «σιωπηλή» πάθηση, καθώς πολλοί άνθρωποι δεν εμφανίζουν κανένα σύμπτωμα μέχρι να προκύψουν σοβαρά καρδιακά προβλήματα.
Στις Ηνωμένες Πολιτείες, περίπου 86 εκατομμύρια ενήλικες έχουν υψηλά επίπεδα χοληστερόλης, ωστόσο μόνο τα δύο τρίτα των Αμερικανών έχουν ελέγξει τις τιμές τους τα τελευταία πέντε χρόνια, σύμφωνα με τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων.
«Είναι σημαντικό να γνωρίζετε τα επίπεδα της χοληστερίνης σας», λέει ο Δρ Σάμουελ Κιμ, προληπτικός καρδιολόγος με ειδίκευση στη λιπολογία στο NewYork-Presbyterian/Weill Cornell Medical Center. «Αποτελούν έναν δείκτη της καρδιακής σας υγείας και, αν οι τιμές σας είναι υψηλές, υπάρχουν βήματα που μπορείτε να κάνετε για να μειώσετε τον καρδιαγγειακό κίνδυνο».
Η Αμερικανική Καρδιολογική Ένωση συνιστά όλοι οι ενήλικες 20 ετών ή μεγαλύτεροι να ελέγχουν τη χοληστερόλη τους κάθε τέσσερα έως έξι χρόνια, όσο ο κίνδυνός τους παραμένει χαμηλός. Μετά την ηλικία των 40, ο γιατρός σας θα υπολογίσει επίσης τον 10ετή κίνδυνο εμφράγματος ή εγκεφαλικού επεισοδίου.
Το Health Matters μίλησε με τον Δρ Κιμ, ο οποίος είναι επίσης επίκουρος καθηγητής ιατρικής στο Weill Cornell Medicine, για να κατανοήσει καλύτερα τον έλεγχο της χοληστερίνης και πώς να προετοιμαστεί κανείς για την εξέταση.
Τι προκαλεί την υψηλή χοληστερίνη;
Γενετικές μεταλλάξεις, ορισμένα φάρμακα και η διατροφή μπορεί να είναι οι αιτίες της υψηλής χοληστερίνης.
Μια αρκετά κοινή γενετική μετάλλαξη είναι αυτό που ονομάζεται οικογενής υπερχοληστερολαιμία, που επηρεάζει περίπου 1 στα 200 έως 250 άτομα. Η γνώση του οικογενειακού ιστορικού σας είναι σημαντική για τη μείωση του κινδύνου.
Όσον αφορά τη διατροφή, είναι σημαντικό να προσέχετε τι τρώτε καθημερινά. Για παράδειγμα, η τήρηση μιας διατροφής με πολύ κόκκινο κρέας θα αυξήσει τη χοληστερόλη λιποπρωτεΐνης χαμηλής πυκνότητας (LDL).
Πότε χρειάζεστε εξέταση χοληστερίνης;
Όλοι πρέπει να ελέγχουν το λιπιδαιμικό προφίλ τους τουλάχιστον μία φορά κάθε 5 χρόνια, ενώ συνιστώνται συχνότεροι έλεγχοι εάν υφίστανται άλλοι παράγοντες κινδύνου για καρδιοπάθεια ή εάν υπάρχει οποιαδήποτε προσαρμογή στη φαρμακευτική αγωγή ή αλλαγές τρόπου ζωής.
Πώς γίνεται η εξέταση χοληστερόλης; Πρέπει να νηστέψω πριν;
Η εξέταση χοληστερόλης είναι μια απλή εξέταση αίματος που γίνεται σε έναν μόνο δοκιμαστικό σωλήνα, και τα αποτελέσματα συνήθως βγαίνουν μέσα σε 24 ώρες.
Για τους περισσότερους ανθρώπους, δεν απαιτείται νηστεία, και μπορείτε να πιείτε καφέ, νερό και να πάρετε τα συνηθισμένα φάρμακά σας.
Η εξαίρεση είναι αν έχετε πολύ υψηλά τριγλυκερίδια, οπότε ίσως αξίζει να είστε νηστικοί για να γίνει η εξέταση, για μεγαλύτερη ακρίβεια. Σε κάθε περίπτωση, ρωτήστε τον γιατρό σας.
Πέρα από το παραδοσιακό λιπιδαιμικό προφίλ, τελεύταια οι γιατροί ζητούν όλο και συχνότερα εξετάσεις για τη λιποπρωτεΐνη (a) ως πρόσθετο δείκτη κινδύνου χοληστερόλης. Η λιποπρωτεΐνη (a) είναι ένας ξεχωριστός δείκτης χοληστερόλης (κυρίως γενετικά καθοριζόμενος) που μπορεί να αυξήσει περαιτέρω τον κίνδυνο καρδιοπάθειας.
Τι σημαίνουν τα αποτελέσματα της εξέτασης;
Η λιποπρωτεΐνη χαμηλής πυκνότητας (LDL) είναι γνωστή ως «κακή χοληστερίνη». Αυτή είναι η χοληστερίνη που απομένει στο σώμα κι είναι ιδιαίτερα επικίνδυνη για τη δημιουργία πλάκας.
Τροφές που αυξάνουν σημαντικά την LDL περιλαμβάνουν κορεσμένα λιπαρά, όπως το βούτυρο, τα επεξεργασμένα τρόφιμα και το κόκκινο κρέας.
Η λιποπρωτεΐνη υψηλής πυκνότητας (HDL) είναι η «καλή χοληστερόλη» και βοηθά στην απομάκρυνση άλλων μορφών χοληστερόλης από το αίμα σας. Γνωρίζουμε ότι οι άνθρωποι που χάνουν βάρος και ασκούνται αυξάνουν την HDL, αλλά άνθρωποι που καταναλώνουν μεγάλες ποσότητες αλκοόλ έχουν επίσης υψηλή HDL.
Τα τριγλυκερίδια είναι ο πιο κοινός τύπος λίπους στο αίμα και συνδέονται με την πρόσληψη υδατανθράκων και ζάχαρης. Τα επίπεδά τους συσχετίζονται με τον κίνδυνο ανάπτυξης διαβήτη, ενώ επηρεάζονται από την κατανάλωση τροφίμων όπως ψωμί, πίτσα, λευκό ρύζι και ζυμαρικά.
Πώς αντιμετωπίζεται η υψηλή χοληστερίνη;
Περισσότερο από οποιοδήποτε φάρμακο, δώστε έμφαση σε μικρές διατροφικές αλλαγές από νωρίς, όπως η αντικατάσταση ενός τροφίμου υψηλής περιεκτικότητας σε υδατάνθρακες ή ζάχαρη με ένα λαχανικό ως σνακ ή την αντικατάσταση του αναψυκτικού με νερό.
Ο στόχος, σε κάθε περίπτωση, είναι να διατηρηθούν υγιείς τιμές επί δεκαετίες.
Εάν οι ασθενείς χρειάζονται πιο επιθετική θεραπεία, υπάρχουν θεραπευτικές επιλογές, όπως ενέσιμα φάρμακα και άλλα χάπια από το στόμα. Οι στατίνες, ή φάρμακα που δρουν στο ήπαρ, λαμβάνονται γενικά μία φορά την ημέρα και μειώνουν την LDL.
