Κατά καιρούς κυκλοφορεί η είδηση οτι η Γη θα αποκτήσει σύντομα ημέρες, όπου η διάρκειά τους, θα είναι πλέον 25 αντί 24 ώρες.
Στην πραγματικότητα, το κρίσιμο σημείο είναι η λέξη «σύντομα». Οι επιστήμονες πράγματι γνωρίζουν ότι η περιστροφή της Γης επιβραδύνεται, όμως αυτή η διαδικασία είναι τόσο αργή που δεν γίνεται αντιληπτή στην καθημερινότητά μας.
Η βασική αιτία αυτής της μεταβολής βρίσκεται στη βαρυτική αλληλεπίδραση μεταξύ Γης και Σελήνης. Οι δυνάμεις που προκαλούν τις παλίρροιες, λειτουργούν ταυτόχρονα σαν ένα ανεπαίσθητο «φρένο» για την περιστροφή του πλανήτη. Με την πάροδο του χρόνου, αυτό το φαινόμενο προσθέτει ελάχιστα κλάσματα χρόνου στη διάρκεια της ημέρας.
Η ημέρα δεν είναι απόλυτα σταθερή
Αν και έχουμε συνηθίσει να θεωρούμε οτι η ημέρα έχει 24 ώρες, αυτό εξαρτάται από τον τρόπο μέτρησης. Αν βασιστούμε στα αστέρια αντί για τον Ήλιο, προκύπτει η λεγόμενη αστρική ημέρα, η οποία είναι ελαφρώς μικρότερη. Η διαφορά οφείλεται στο ότι η Γη, εκτός από το ότι περιστρέφεται γύρω από τον άξονά της, κινείται και γύρω από τον Ήλιο, απαιτώντας μια επιπλέον μικρή περιστροφή, για να «ξαναδούμε» τον Ήλιο στο ίδιο σημείο.
Ακόμη πιο σημαντικό είναι ότι ούτε η ημέρα των 24 ωρών είναι απολύτως σταθερή. Παρουσιάζει μικρές διακυμάνσεις και σε βάθος εκατομμυρίων ετών, αυξάνεται σταδιακά.
Ο ρόλος της Σελήνης
Η Σελήνη επηρεάζει τους ωκεανούς της Γης, δημιουργώντας παλίρροιες. Ωστόσο, λόγω τριβών μεταξύ νερού και πυθμένα, οι «εξογκώσεις» των παλιρροιών δεν ευθυγραμμίζονται τέλεια με τη Σελήνη. Αυτή η απόκλιση αφαιρεί ενέργεια από την περιστροφή της Γης, επιβραδύνοντάς την. Ταυτόχρονα, η Σελήνη απομακρύνεται σταδιακά.
Μια απλή εικόνα για να το κατανοήσουμε είναι μια περιστρεφόμενη καρέκλα που επιβραδύνεται όταν το πόδι ακουμπά ελαφρά στο πάτωμα. Ουσιαστικά συνεχίζει να γυρίζει, αλλά όλο και πιο αργά.
Η επιβράδυνση είναι τόσο μικρή που δεν γίνεται αντιληπτή άμεσα. Ωστόσο, οι επιστήμονες τη μετρούν συγκρίνοντας ρολόγια ακριβείας, με αστρονομικά και ιστορικά δεδομένα, όπως παλιές εκλείψεις. Επιπλέον, χρησιμοποιούνται τα λεγόμενα «δίσεκτα δευτερόλεπτα» για να συγχρονίζεται ο παγκόσμιος χρόνος με την πραγματική περιστροφή της Γης.
Πότε θα φτάσουμε στις 25 ώρες;
Δεν υπάρχει συγκεκριμένη ημερομηνία. Οι εκτιμήσεις δείχνουν ότι μια ημέρα με 25 ώρες, θα μπορούσε να υπάρξει σε περίπου 200 εκατομμύρια χρόνια, αν οι σημερινές συνθήκες παραμείνουν παρόμοιες. Πρόκειται για ένα τόσο μακρινό μέλλον, που δεν έχει καμία πρακτική σημασία για την ανθρωπότητα.
Εκτός από τις παλίρροιες, και άλλες διεργασίες επηρεάζουν ελαφρώς την περιστροφή της Γης. Η μετακίνηση μάζας στον πλανήτη -όπως το λιώσιμο των πάγων ή η ανακατανομή υδάτων- μπορεί να προκαλέσει μικρές αλλαγές. Ακόμη και μεγάλα τεχνικά έργα θεωρητικά έχουν μετρήσιμη επίδραση, αν και εξαιρετικά μικρή.
Η κύρια μελέτη της έρευνας έχει δημοσιευτεί στο Science Advances.
