Η χαρακτηριστική οσμή που έχουν οι ηλικιωμένοι, ονομάζεται nonenal και δεν είναι αποτέλεσμα κακής υγιεινής, αλλά μιας φυσιολογικής διεργασίας του οργανισμού που ξεκινά από την ηλικία των 40.
Αυτή η ξεχωριστή μυρωδιά προκαλείται από μια ένωση που ονομάζεται 2-νονενάλη, η οποία σχηματίζεται όταν τα ωμέγα-7 λιπαρά οξέα στα φυσικά έλαια του δέρματος διασπώνται μέσω οξείδωσης. Καθώς οι άνθρωποι μεγαλώνουν, το σώμα τους παράγει λιγότερα αντιοξειδωτικά που κανονικά προστατεύουν τα λιπίδια του δέρματος από την υποβάθμιση. Ταυτόχρονα, ο κύκλος ζωής των κυττάρων του δέρματος επιβραδύνεται, επιτρέποντας στη 2-νονενάλη να συσσωρεύεται και να παραμένει.
Το φαινόμενο καταγράφηκε για πρώτη φορά σε μια ιαπωνική μελέτη το 2010, η οποία διαπίστωσε ότι η 2-νονενάλη υπήρχε μόνο σε άτομα άνω των 40 ετών, ανεξάρτητα από το φύλο ή τις συνήθειες προσωπικής περιποίησης. «Ήταν η πρώτη μελέτη που έδειξε ότι αυτή η ξεχωριστή “μυρωδιά ηλικιωμένου” εμφανίζεται αργότερα στη ζωή», δήλωσε στη DailyMail.com η Leslie Kenny, ιδρύτρια της Oxford Healthspan και ειδική στη μακροζωία.
«Μοιάζει με έλαια που “σκουριάζουν”, και το πρόβλημα επιδεινώνεται από το γεγονός ότι οι ηλικιωμένοι απλώς δεν ανανεώνουν τα κύτταρα του δέρματός τους τόσο γρήγορα όσο οι νεότεροι. ‘Έτσι το “σκουριασμένο” δέρμα συσσωρεύεται και εκπέμπει ένα ακόμη πιο έντονο άρωμα». Η μυρωδιά συχνά «εμποτίζει» το δέρμα, τα ρούχα και τα κλινοσκεπάσματα, και ακόμη και το καθημερινό μπάνιο δεν μπορεί να την απομακρύνει πλήρως.
Ωστόσο, η Leslie Kenny ισχυρίζεται ότι η κατανάλωση μανιταριών έως και τέσσερις φορές την εβδομάδα μπορεί να βοηθήσει στην εξάλειψη αυτής της μυρωδιάς. Δύο σπάνιες ενώσεις που βρίσκονται σε αυτά, η εργοθειονεΐνη και η σπερμιδίνη, δρουν μέσα στο σώμα για να καταπολεμήσουν τον σχηματισμό της 2-νονενάλης.
Η εργοθειονεΐνη είναι ένα φυσικό αμινοξύ και ισχυρό αντιοξειδωτικό που προστατεύει τα λίπη του δέρματος από την αποικοδόμηση τους σε 2-νονενάλη. Το ανθρώπινο σώμα δεν μπορεί να παράγει εργοθειονίνη, η οποία βρίσκεται σε υψηλά επίπεδα μόνο στα μανιτάρια, ιδιαίτερα στις ποικιλίες shiitake, oyster και champignon.
Εν τω μεταξύ, η σπερμιδίνη προάγει την αυτοφαγία, τη διαδικασία με την οποία τα παλιά και κατεστραμμένα κύτταρα διασπώνται και αντικαθίστανται. Η τακτική κατανάλωση φυτών που έχουν υψηλή περιεκτικότητα σε σπερμιδίνη, συμπεριλαμβανομένων των μανιταριών, των οσπρίων, των μπιζελιών και της σόγιας, μπορεί επίσης να ενεργοποιήσει την αυτοφαγία, εξήγησε η Kenny.
Σε μια κλινική δοκιμή που δημοσιεύτηκε στο Journal of Traditional and Complementary Medicine, 80 ενήλικες ηλικίας 50 έως 79 ετών έλαβαν ημερήσιες δόσεις εκχυλίσματος μανιταριού champignon για τέσσερις εβδομάδες.
Οι συμμετέχοντες/σες χωρίστηκαν σε τέσσερις ομάδες που λάμβαναν 0 mg, 50 mg, 500 mg ή 1.000 mg ημερησίως. Τα αποτελέσματα έδειξαν σαφείς, δοσοεξαρτώμενες βελτιώσεις στην κακοσμία του στόματος, στην οσμή του σώματος και στη μυρωδιά του μαξιλαριού, ειδικά στην ομάδα που έλαβε την υψηλότερη δοσολογία.
«Το εκχύλισμα μανιταριού Champignon αναστέλλει άμεσα την παραγωγή τοξικών ενώσεων που προκαλούν οσμή στο σώμα», έγραψαν οι ερευνητές στην έκθεσή τους. Το εκχύλισμα μανιταριού μείωσε επίσης τα επίπεδα αμμωνίας και μεθυλομερκαπτάνης, ενώσεων που σχετίζονται με το έντερο, γνωστές για την πρόκληση δυσάρεστων οσμών. Εργαστηριακές δοκιμές έδειξαν ότι το μανιτάρι βοήθησε στη διάσπαση αυτών των παραπροϊόντων με βάση το θείο σε άοσμες μορφές, εξουδετερώνοντας αποτελεσματικά τη μυρωδιά.
Σε μια άλλη μελέτη στο Food Chemistry, ερευνητές του Πανεπιστημίου του Turku στη Φινλανδία ανέλυσαν τις αρωματικές φυσικές ενώσεις στα άγρια σκανδιναβικά μανιτάρια και βρήκαν χημικές ουσίες όπως η -2-νονενάλη. Οι ερευνητές ανακάλυψαν επίσης ότι τα μανιτάρια περιείχαν ουσίες που μπορεί να μπλοκάρουν τη διαδικασία στο δέρμα που παράγει αυτές τις οσμές.
«Οι ενώσεις που δίνουν γεύση στα μανιτάρια προέρχονται από το λινολεϊκό οξύ, το ίδιο λιπαρό οξύ που διασπάται σε 2-νονενάλη στο ανθρώπινο δέρμα», αποκάλυψαν οι συγγραφείς της μελέτης. «Αυτοί οι βρώσιμοι μύκητες περιέχουν φυσικές οδούς για να ρυθμίζουν αυτή τη διαδικασία αποικοδόμησης». Τα μανιτάρια shiitake και τα στρείδια κατατάσσονται υψηλότερα σε περιεκτικότητα σε αντιοξειδωτικά, ενώ τα μανιτάρια champignons, που διατίθενται ευρέως στα σούπερ μάρκετ, προσφέρουν μια ηπιότερη, κλινικά ελεγμένη επιλογή.
Η Kenny, τονίζει ότι τα μανιτάρια ωφελούν περισσότερο από απλά την εξάλειψη της οσμής του σώματος. «Έχει αποδειχθεί ότι επιβραδύνουν την εξέλιξη του καρκίνου, μειώνουν την αρτηριακή πίεση, βελτιώνουν την αντίσταση στην ινσουλίνη, προστατεύουν τον εγκέφαλο και ενδυναμώνουν τα οστά», λέει.
