Πριν από μια δεκαετία, η ιδέα της εξάλειψης της ηπατίτιδας C (HCV) θα ήταν αδιανόητη. Σήμερα, η χώρα που κάποτε είχε τον υψηλότερο επιπολασμό της νόσου στον κόσμο (7%), η Αίγυπτος, μπορεί να καμαρώνει που γίνεται η πρώτη που εξαλείφει πλήρως τη νόσο, χάρη σε μια από τις πιο επιτυχημένες εκστρατείες για τη δημόσια υγεία στην ιστορία της.
Tο σημαντικό αυτό επίτευγμα εξιστορείται λεπτομερώς σε μια έκθεση του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ με τίτλο: “The Art and Science of Eliminating Hepatitis: Egypt's Experience”. Στην έκθεση περιγράφεται το πώς η αιγυπτιακή κυβέρνηση και ο λαός ενώθηκαν για να αντιμετωπίσουν τη μάστιγα της ηπατίτιδας C, εξετάζοντας 60 εκατομμύρια ανθρώπους σε λίγους μήνες και θεραπεύοντας σχεδόν 4 εκατομμύρια (τους μισούς δηλαδή, από όλους τους ανθρώπους παγκοσμίως που έλαβαν θεραπεία για ηπατίτιδα C στην ίδια χρονική περίοδο).
Η έκθεση αναφέρει ότι η πρωτοβουλία του Προέδρου Αμπντ΄έλ Φατάχ Αλ Σίσι για την εξάλειψη της ηπατίτιδας C ξεκίνησε τον Οκτώβριο του 2018 με τη μορφή μιας εθνικής εκστρατείας με τίτλο: “Meet 100 Seha” ή “100 Million Healthy Lives” για την έγκαιρη ανίχνευση της λοίμωξης από ηπατίτιδα C και των μη μεταδοτικών ασθενειών (διαβήτης, υπέρταση και παχυσαρκία). Αξίζει να σημειωθεί πως στη εκστρατεία συμπεριλήφθηκε και ο έλεγχος προσφύγων, αιτούντων άσυλο και μεταναστών.
Μέχρι τον Απρίλιο του 2019 σχεδόν 50 εκατομμύρια άνθρωποι υποβλήθηκαν σε έλεγχο αντισωμάτων HCV από έναν πληθυσμό-«στόχο» 62,5 εκατομμυρίων. Στη συνέχεια, άτομα θετικά για αντισώματα HCV επιβεβαιώθηκαν με εξέταση PCR και έλαβαν αντιική θεραπεία. Μέχρι σήμερα εξετάστηκαν, αξιολογήθηκαν, θεραπεύτηκαν και παρακολουθήθηκαν περισσότεροι από 90 εκατομμύρια Αιγύπτιοι πολίτες σε 5000 κέντρα υγείας σε διάφορες επαρχίες.
Μια αποδοτική επένδυση
Και μπορεί από τη μια το συνολικό κόστος της πρωτοβουλίας να ανήλθε συνολικά στα 4 δισεκατομμύρια αιγυπτιακές λίρες που μοιράστηκαν στην έρευνα (2,5 δισεκατομμύρια λίρες) και στη θεραπεία (1,5 δισ.), από την άλλη το κράτος, μέσω της έγκαιρης ανίχνευσης και θεραπείας της νόσου, απαλλάχτηκε από το κόστος θεραπείας της ηπατίτιδας C και των επιπλοκών της, που ανέρχονται σε 64 δισεκατομμύρια λίρες ετησίως.
Η Παγκόσμια Τράπεζα δέσμευσε 530 εκατομμύρια δολάρια από τη International Bank of Reconstruction and Development (Διεθνή Τράπεζα Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης) ως μέρος ενός έργου που περιλάμβανε την εκστρατεία εξάλειψης της ηπατίτιδας στην Αίγυπτο, ενθαρρύνοντας επίσης ευρύτερες προσπάθειες για την ενίσχυση της πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας περίθαλψης στη χώρα. Η αιγυπτιακή κυβέρνηση συνεισέφερε επιπλέον 442,5 εκατομμύρια δολάρια στο έργο. Η Παγκόσμια Τράπεζα εκτίμησε ότι το φιλόδοξο σενάριο εξάλειψης μπορεί να ήταν πολύ πιο ακριβό βραχυπρόθεσμα, αλλά θα πρόσφερε σημαντικά μακροπρόθεσμα οφέλη, που μεταφράζονταν σε 420 εκατομμύρια $ μεταξύ 2023 και 2030.
Δυο από τα ενδιαφερόμενα μέρη που διαδραμάτισαν κρίσιμο ρόλο σε αυτήν την εκστρατεία ήταν η Pharco Pharmaceutical, μια αιγυπτιακή εταιρεία και η πολυεθνική Roche που παρέδωσε μέσα σε έξι μήνες, 23 πλήρως αυτοματοποιημένες, υψηλής απόδοσης, μοριακές διαγνωστικές λύσεις σε αιγυπτιακά κέντρα υγειονομικής περίθαλψης. Μέσω της παγκόσμιας και τοπικής υποστήριξης, το προσωπικό της Roche βοήθησε στην εκπαίδευση των παρόχων υγειονομικής περίθαλψης ώστε να διασφαλίσουν ότι τα προγράμματα προσυμπτωματικού ελέγχου λειτουργούσαν σωστά και παρείχαν συνεπή αποτελέσματα σε κάθε δοκιμή.
Ένα έτοιμο και λειτουργικό μοντέλο
Από την έναρξη ενός προγράμματος προσυμπτωματικού ελέγχου σε κλίμακα που σπάνια έχει υλοποιηθεί οπουδήποτε στον κόσμο, μέχρι τη θεραπεία 4 εκατομμυρίων ανθρώπων, η αιγυπτιακή προσπάθεια για την εξάλειψη της ιογενούς ηπατίτιδας μπορεί και πρέπει να αποτελέσει έμπνευση για τους ηγέτες της δημόσιας υγείας σε όλο τον κόσμο.
Η εξάλειψη της μάστιγας της ηπατίτιδας C στην Αίγυπτο δεν είναι μόνο η ιστορία επιτυχίας της Αιγύπτου. Όπως εξηγεί η έκθεση του World Economic Forum, παρότι ο δρόμος για την καταπολέμηση αυτής της πρόκλησης για την υγεία ήταν δύσκολος-καθώς ορισμένα στοιχεία του αιγυπτιακού προγράμματος είναι μοναδικά-παραμένει ένα σχέδιο που θα μπορούσαν να ακολουθήσουν όλες οι άλλες χώρες.
Μέσω της ανάλυσης ειδικών συγκεκριμένων πολιτικών, το έγγραφο υπογραμμίζει πώς οι συντονισμένες προσπάθειες που εφαρμόστηκαν στην Αίγυπτο μπορούν να παράσχουν έναν δραστικό και πρακτικό οδικό χάρτη για άλλα έθνη σε όλο τον κόσμο. Το πιο σημαντικό από όλα είναι ότι τώρα υπάρχει οικονομική μοντελοποίηση που δείχνει ότι η εξάλειψη της ηπατίτιδας C αποδίδει θετικά στην επένδυση σχεδόν σε οποιαδήποτε χώρα παγκοσμίως.
«Με την υποστήριξη της πολιτικής ηγεσίας και με αρκετή προσπάθεια, από όλους τους στόχους του 2030 για την υγεία, η εξάλειψη της ηπατίτιδας C είναι ένας στόχος που μπορούμε να επιτύχουμε», αναφέρεται σε δελτίο τύπου του World Economic Forum. Εκτιμάται πως 58 εκατομμύρια άτομα παγκοσμίως εξακολουθούν να υποφέρουν από χρόνια ηπατίτιδα C με περίπου 1,5 εκατομμύριο νέες μολύνσεις να συμβαίνουν κάθε χρόνο. Περίπου 1,1 εκατομμύρια άνθρωποι πεθαίνουν από ηπατίτιδα Β και C παγκοσμίως κάθε χρόνο, παρόλο που υπάρχουν αποτελεσματικές θεραπείες.
Η Αίγυπτος είναι τώρα έτοιμη να υποστηρίξει κάθε χώρα που θέλει να επιταχύνει τις προσπάθειες κατά της ηπατίτιδας C και έχει ήδη δεσμευτεί στον ΟΗΕ να θεραπεύσει ένα εκατομμύριο ανθρώπους που υποφέρουν σε ολόκληρη την Αφρική.
