Η συνάντηση του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Τούρκο Πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν θα πραγματοποιηθεί το μεσημέρι της Τετάρτης 3/12 στο περιθώριο της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ στο Λονδίνο. Έρχεται στον απόηχο του διπλωματικού επεισοδίου στην Τουρκία, αλλά και της συμφωνίας με τη Λιβύη για την ΑΟΖ.
Σύμφωνα με το Μέγαρο Μαξίμου, στη συνάντηση, η οποία και θα πραγματοποιηθεί έπειτα από αίτημα της τουρκικής πλευράς, θα είναι παρόντες επίσης ο υπουργός Εξωτερικών Νίκος Δένδιας, ο υπουργός Άμυνας Νίκος Παναγιωτόπουλος και η επικεφαλής του διπλωματικού γραφείου του πρωθυπουργού Αλεξάνδρα Παπαδοπούλου.
Μητσοτάκης: Θα θέσω όλα τα θέματα
Όλα τα θέματα της τουρκικής προκλητικότητας και την επικίνδυνη ένταση σε Αιγαίο και Μεσόγειο τις τελευταίες μέρες, θα θέσει ο Κυριάκος Μητσοτάκης στον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στη συνάντηση στο Λονδίνο.
«Θα θέσω στον πρόεδρο Ερντογάν όλα τα θέματα της τουρκικής προκλητικότητας.Θα μιλήσουμε με ανοιχτά χαρτιά και είναι προς το συμφέρον και της Τουρκίας να αναδιπλωθεί από προκλητικές ενέργειες. Η στάση της Τουρκίας οδηγεί στη διπλωματική της απομόνωση», είπε ο Κυριάκος Μητσοτάκης.
Κυβερνητικές πηγές αναφέρουν σε ό,τι αφορά στην ουσία του ζητήματος ότι οι ελληνικές θέσεις είναι ξεκάθαρες. Η απόπειρα της Τουρκίας να καταργήσει θαλάσσιες ζώνες νησιών (Κρήτη, Ρόδος, Κάρπαθος, Καστελόριζο) με τεχνάσματα όπως άκυρα διμερή μνημόνια, δεν παράγει διεθνώς έννομα αποτελέσματα. Δεν μπορεί δηλαδή να θίξει κυριαρχικά δικαιώματα των νησιών μας, που είναι εδραιωμένα στο διεθνές δίκαιο και ειδικότερα στο δίκαιο της θάλασσας, όπως ανέφεραν οι ίδιες πηγές.
Ανυποχώρητος ο Ερντογάν
Σύμφωνα με όσα μετέδωσε ο «Σκάι», ο Ερντογάν εμφανίζεται να λέει σε ομιλία του ότι θα πει στον Έλληνα πρωθυπουργό πως η Αθήνα μπορεί να κάνει τα βήματα που θέλει η ίδια και η Άγκυρα θα κάνει τα δικά της.
«Η συμφωνία με τη Λιβύη είναι κυριαρχικό μας δικαίωμα και θα το πω και στον Γάλλο πρόεδρο Μακρόν», τόνισε ο Ερντογάν, δίνοντας ένα πρώτο δείγμα ότι δεν προτίθεται να κάνει πίσω. Αναφερόμενος ο ίδιος στο ενδεχόμενο να κηρυχθεί persona non grata ο Λίβυος πρέσβης στην Αθήνα, ο Ταγίπ Ερντογάν είπε ότι «η Λιβύη μπορεί να αποσύρει τον πρέσβη της πριν το κάνει η Αθήνα».
Με αυτά τα λόγια ο πρόεδρος της Τουρκίας έδωσε και το στίγμα για το πώς προτίθεται να διαχειριστεί η Άγκυρα τη νέα και ίσως σημαντικότερη από τις κατά καιρούς κρίσεις στις ελληνοτουρκικές σχέσεις έπειτα από αυτή στα Ίμια το 1996.
Αν και στη συγκεκριμένη περίπτωση δεν έχει οδηγήσει σε θερμό επεισόδιο εκφράζονται φόβοι για κλιμάκωση της έντασης μεταξύ Αθήνας και Άγκυρας στο άμεσο μέλλον, χωρίς να αποκλείεται το ενδεχόμενο εμπλοκής.
Για πρώτη φορά επισήμως η Άγκυρα μέσω ανακοίνωσης του τουρκικού ΥΠΕΞ αμφισβήτησε ότι το Καστελόριζο έχει υφαλοκρηπίδα υποστηρίζοντας ότι τα ελληνικά νησιά δεν μπορούν να δημιουργήσουν περιοχές θαλάσσιας δικαιοδοσίας.
Η ανακοίνωση που εξέδωσε το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών έγινε στον απόηχο της συνάντησης του Έλληνα υπουργού Εξωτερικών Νίκου Δένδια με τον Αιγύπτιο ομόλογό του στο Κάιρο.
Όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται «τα νησιά δεν μπορούν να επηρεάσουν την παράκτια προβολή της Τουρκίας, της χώρας με τη μακρύτερη ακτογραμμή στην Ανατολική Μεσόγειο και ότι τα νησιά που βρίσκονται στην αντίθετη πλευρά της διάμεσης γραμμής μεταξύ δύο ηπειρωτικών περιοχών δεν μπορούν να δημιουργήσουν περιοχές θαλάσσιας δικαιοδοσίας πέρα από τα χωρικά ύδατά τους».
Και το τουρκικό ΥΠΕΞ προσθέτει τον ισχυρισμό ότι «το μνημόνιο με τη Λιβύη είναι σύμφωνο με τις δικαστικές αποφάσεις που θεσπίζουν τη διεθνή νομολογία και το διεθνές δίκαιο, συμπεριλαμβανομένων των σχετικών άρθρων της σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το δίκαιο της θάλασσας».
Φίλης: Η ελληνική απάντηση να είναι συντριπτική
Ο καθηγητής διεθνών σχέσεων Κωνσταντίνος Φίλης, μιλώντας στην τηλεόραση του ΣΚΑΪ για το ενδεχόμενο προκλητικής ενέργεια από την Άγκυρα νοτίως της Κρήτης, είπε ότι σε αυτή την περίπτωση η ελληνική απάντηση οφείλει να είναι συντριπτική.
«Εάν ο Ερντογάν κρίνει ότι ένας εκτροχιασμός θα τον ωφελήσει για να σύρει την Αθήνα για διαπραγμάτευση αυτό δεν πρέπει να το αποκλείσουμε και το λέω για πρώτη φορά. Αν η Τουρκία επιλέξει να στείλει είτε ερευνητικά σκάφη είτε πλωτά γεωτρύπανα κλπ νοτίως της Κρήτης σε ευθεία αμφισβήτηση των κυριαρχικών μας δικαιωμάτων η απάντηση της Αθήνας δεν μπορεί παρά να είναι συντριπτική με ό,τι αυτό συνεπάγεται» ανέφερε χαρακτηριστικά ο Εκτελεστικός Διευθυντής Ερευνητικών Προγραμμάτων του Ινστιτούτου Διεθνών Σχέσεων.
«Πρέπει να διαμηνύσουμε μέσω όλων των καναλιών, και να αναπτύξουμε περισσότερο τα κανάλια μας με την Τουρκία, ότι αυτό (σ.σ οι προκλήσεις στην Κρήτη) δεν πρόκειται να γίνει αποδεκτό» τόνισε.
Ο κ. Φίλης υπενθύμισε ότι το 2010 – 2011, η Άγκυρα προέβη σε ανάλογη συμφωνία οριοθέτησης με το ψευδοκράτος.
«Με βάση αυτή τη συμφωνία προέκυψαν αδειοδοτήσεις στην τουρκική κρατική εταιρεία πετρελαίων (TPAO) για έρευνες της περιοχή δικαιοδοσίας των τουρκοκυπρίων, και γι’ αυτό δικαιολογεί και την παρουσία ενός εκ των δυο γεωτρύπανων στην περιοχή της Καρπασίας, κατά το πρότυπο αυτό θα μπορούσε να κάνει το ίδιο με τη Λιβύη οπού υποτίθεται ότι η συγκεκριμένη ασταθής κυβέρνηση θα απευθύνει πρόσκληση στην καθαρά ελληνική υφαλοκρηπίδα» όπως εξήγησε.
«Υπάρχει και η παράμετρος της στρατιωτικής συνεργασίας στο μνημόνιο κατανόησης, δηλαδή εγκαθίδρυση της Άγκυρας στη Λιβύη που εξαρτάται από την τουρκική υποστήριξη διπλωματικά, οικονομικά, και σε επίπεδο εξοπλισμών, ενώ στέλνει και μισθοφόρους που η ίδια πληρώνει», ενώ πρόσθεσε πως η Toυρκία αυτό που λέει το εννοεί και έχει πάντα νομική επίφαση, όσο ασθενής κι αν είναι αυτή. Κινείται με μαξιμαλιστική λογική διεκδικήσεων και τις μεταβάλλει κατά το δοκούν ανάλογα με το ποιον έχει απέναντι της στη διαπραγμάτευση.
Για τον διεθνολόγο, η οριοθέτηση ΑΟΖ με την Αίγυπτο δεν είναι καθόλου εύκολη υπόθεση: «Είναι ενδεικτικό ότι παλαιότερα η κυβέρνηση αλ Σίσι είχε δηλώσει στην Αθήνα να τα βρει πρώτα με την Τουρκία».
Γκρίνια στο ΝΑΤΟ
Η στάση Ερντογάν που χρησιμοποιεί ως άλλοθι τη Συρία και τις θέσεις του ΝΑΤΟ έναντι των Κούρδων, έχει προκαλέσει την οργή σημαντικών παικτών στη Συμμαχία που αναμένεται να αντιδράσουν στη Σύνοδο Κορυφής.
Ειδικά ο Γάλλος πρόεδρος Μακρόν, του οποίου οι σχέσεις με τον Ταγίπ Ερντογάν διαρκώς επιδεινώνονται. Οι δύο ηγέτες έφτασαν στο σημείο να ανταλλάσσουν προσβολές και οι εταίροι τους ελπίζουν ότι θα λύσουν τις διαφορές τους πριν από την έναρξη της Συνόδου σήμερα, κατά τη διάρκεια μιας διάσκεψης για τη Συρία που θα πραγματοποιηθεί στο Λονδίνο με τη Γερμανίδα καγκελάριο Άνγκελα Μέρκελ και τον Βρετανό πρωθυπουργό Μπόρις Τζόνσον.
Άγνωστος παράγοντας είναι η στάση του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος όποτε συμμετέχει σε συνόδους του ΝΑΤΟ συζητά μόνο ένα θέμα: το οικονομικό βάρος που επωμίζεται η Αμερική για αμυντικές δαπάνες και την αύξηση της συνεισφοράς των Ευρωπαίων συμμάχων και Καναδά.
