Ο πόλεμος που επρόκειτο να τελειώσει σε μερικές ημέρες και μάλιστα με την πλήρη συνθηκολόγηση του Ιράν, κλείνει έξι μήνες στις 28 Αυγούστου – οι ημέρες του οποίου κάθε άλλο παρά ήσυχες έχουν υπάρξει. Όσο για τις επανειλημμένες διαβεβαιώσεις του Ντόναλντ Τραμπ, αποδείχθηκε πως δεν ήταν παρά φληναφήματα και όνειρα θερινής νυκτός. Στο μεταξύ, «παράθυρο» για ειρήνη δεν διαφαίνεται στον ορίζοντα. Αντιθέτως, υπάρχουν σαφείς ενδείξεις ότι επίκειται κλιμάκωση, σε όλα τα επίπεδα – τόσο το στρατιωτικό όσο και το οικονομικό, καθώς οι Ηνωμένες Πολιτείες ανακοίνωσαν την επιβολή «των πιο σκληρών κυρώσεων στην ιστορία».
Σε αυτό το φόντο, οι πάντες (και τα κυβερνητικά επιτελεία) οφείλουν αναγκαστικά να προετοιμαστούν για τα χειρότερα. Όχι μόνο επειδή βρίσκεται προ των πυλών ένα νέο κύμα ακρίβειας στην ενέργεια, τις μεταφορές και τα τρόφιμα – ειδικά καθώς κλιμακώνεται και ο πόλεμος στην Ουκρανία. Αλλά και διότι είναι ορατό το ενδεχόμενο διεύρυνσης του μετώπου, ακόμη και προς την Ευρώπης, η οποία δείχνει να μπαίνει στο στόχαστρο.
Δεν είναι τυχαίο ότι το τελευταίο διάστημα έχουν πυκνώσει τα δημοσιεύματα – με πιο πρόσφατο αυτό των Financial Times – που θέλουν την Τεχεράνη να καταστρώνει σχέδια για πλήγματα σε αμερικανικές βάσεις ή εγκαταστάσεις που βρίσκονται σε ευρωπαϊκό έδαφος, ανάμεσά τους στην Ελλάδα και την Κύπρο. Προκάλεσαν δε την αντίδραση και του ΝΑΤΟ, καθώς η συντριπτική πλειοψηφία των κρατών της γειτονιάς μας είναι μέλη του, ενώ έχουν μπει και στην ατζέντα της ΕΕ (έστω και αν στις Βρυξέλλες και τις περισσότερες πρωτεύουσες επικρατεί ακόμη εικόνα θερινής ραστώνης).
Η αλήθεια είναι, βεβαίως, ότι ουδείς θα έπρεπε να εκπλήσσεται από αυτή την εξέλιξη. Ειδικά από τη στιγμή που όλοι γνωρίζουν ότι οι ΗΠΑ διατηρούν κρίσιμες στρατιωτικές εγκαταστάσεις στην Ευρώπη, τις οποίες χρησιμοποιούν για τις επιχειρήσεις και τους βομβαρδισμούς τους και για τον ανεφοδιασμό των δυνάμεών τους στην ευρύτερη περιοχή του Περσικού Κόλπου. Πολύ περισσότερο δε, καθώς η Τεχεράνη και οι σύμμαχοί της χτυπούν συστηματικά, από την πρώτη στιγμή, όλες τις αμερικανικές βάσεις που υπάρχουν στις αραβικές χώρες – Κουβέιτ, Μπαχρέιν, ΗΑΕ, Σ. Αραβία, Ιράκ κ.λπ.
Οι κυρώσεις και η Κίνα
Σε αυτό το φόντο, το επιτελείο του Τραμπ, με πρώτο τον υπουργό Οικονομικών του, πιστεύουν ότι οι κυρώσεις τις οποίες προανήγγειλαν θα αποτελέσουν την κίνηση-ματ στη σκακιέρα του Περσικού. Ότι θα τους βοηθήσουν, με άλλα λόγια, να πετύχουν ό,τι δεν έχουν καταφέρει με τους διαρκείς βομβαρδισμούς: την υποχώρηση της Τεχεράνης και την αποδοχή των απαιτήσεων της Ουάσιγκτον για την ειρήνη – ανάμεσά τους και το άνευ όρων άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ. «Θα φέρει αποτέλεσμα με το Ιράν και θα ανατρέψουμε το καθεστώς του. Είναι καιρός όλοι οι σύμμαχοί μας, όπως και ο υπόλοιπος κόσμος, να λάβουν μια απόφαση», δήλωσε χαρακτηριστικά ο Σκοτ Μπέσεντ. Μία ημέρα νωρίτερα, ήταν ο ίδιος ο πρόεδρος των ΗΠΑ που είχε απειλήσει με σοβαρές συνέπειες οποιαδήποτε χώρα «παρέχει οποιασδήποτε μορφής γραμμή ζωής προς το Ιράν».
Ουσιαστικά, το βλέμμα αμφότερων είναι στραμμένο προς την πλευρά της Κίνας, από τη στάση της οποίας θα κριθεί σε μεγάλο βαθμό η τύχη αυτών των κυρώσεων. Το Πεκίνο, ωστόσο, παρά την σημαντική εξάρτηση που έχει από το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο του Ιράν και γενικότερα της περιοχής, έσπευσε εξαρχής να ξεκαθαρίσει πως διαφωνεί με τη συγκεκριμένη κίνηση. Με την αντίδρασή του άφησε να εννοηθεί, εμμέσως πλην σαφώς – και όπως θα ανέμενε κανείς – ότι δεν πρόκειται να διακόψει τις σχέσεις του με την Τεχεράνη και ότι θα συνεχίσει να την στηρίζει.
Ανάλογη στάση τηρεί και η Ρωσία, η οποία συνδέεται με ολοένα περισσότερα νήματα με το Ιράν. Στην πραγματικότητα, όμως, τα περιθώρια του Βλαντίμιρ Πούτιν να βοηθήσει τους συμμάχους του είναι περιορισμένα, εξαιτίας των σοβαρών προβλημάτων που αντιμετωπίζει στην Ουκρανία.
Και μετά, τι;
Με βάση τα παραπάνω, είναι μάλλον ξεκάθαρο ότι ο πόλεμος στο Ιράν εξελίσσεται σε ένα μαραθώνιο, που θα κριθεί στις αντοχές των εμπλεκόμενων – δηλαδή, στο ποιος θα εγκαταλείψει πρώτος: Η Τεχεράνη, που είναι μαθημένη σε εμπάργκο και θεωρείται βέβαιο ότι θα σφίξει και άλλο τα λουριά στο εσωτερικό, για να αντιμετωπίσει τις συνέπειες του οικονομικού κραχ; Ή ο Λευκός Οίκος, που βλέπει τις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου σαν ένα τοίχο προς τον οποίο κατευθύνεται ολοταχώς;
Αν, πάντως, το «κόλπο» των κυρώσεων δεν πετύχει, τότε ο Τραμπ δεν αποκλείεται – τουναντίον – να καταφύγει πάλι στους πυραύλους, «αδειάζοντας» στο Ιράν ό,τι του έχει απομείνει στο οπλοστάσιό του. Αφήστε που υπάρχει πάντα στην εξίσωση και ο παράγοντας Ισραήλ και Νετανιάχου…
Άλλο Ιράν, άλλο Β. Κορέα
Μπορεί η Τεχεράνη να έχει… βγάλει από τα ρούχα του τον Ντ. Τραμπ, ο πρόεδρος των ΗΠΑ όμως δείχνει να τρέφει ιδιαιτέρως θερμά αισθήματα για τον ηγέτη μιας άλλης παραδοσιακής εχθρού των ΗΠΑ, της Βόρειας Κορέας. Εμφανίζεται, μάλιστα, να πιέζει για μια συνάντηση με τον Κιμ Γιονγκ-ουν μέχρι το τέλος του έτους, ως συνέχεια των δύο που είχαν κατά την πρώτη θητεία του Τραμπ. «Οι Ηνωμένες Πολιτείες παραμένουν ανοιχτές σε διάλογο χωρίς προαπαιτούμενα», δήλωσε εκπρόσωπος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ.
Φαίνεται δε ότι η εκτίμηση είναι αμοιβαία, τουλάχιστον σε προσωπικό επίπεδο, με την αδελφή του Βορειοκορεάτη μονάρχη, Κιμ Γιο-γιονγκ, να χαρακτηρίζει «εξαιρετική» τη σχέση ανάμεσα στους δύο. Η ίδια, ωστόσο, έσπευσε να βάλει «πάγο» στις προσδοκίες, καθώς ξεκαθάρισε πως η χώρα της εξακολουθεί να θεωρεί επιθετική την πολιτική των ΗΠΑ απέναντί της. Παράλληλα, «άδειασε» τον πρόεδρο της Νότιας Κορέας, που υποστήριξε πως η συρρίκνωση της αμερικανικής συμμετοχής στις πρόσφατες κοινές στρατιωτικές ασκήσεις ευνοούν επανέναρξη του διαλόγου στην Κορεατική Χερσόνησο.
(Ο Γιώργος Παυλόπουλος είναι δημοσιογράφος- Το άρθρο αποτελεί αναδημοσίευση από την εφημερίδα "Τα Νέα Σαββατοκύριακο")
