Ο γγ του ΝΑΤΟ, Μ. Ρούτε, υποστήριξε τα σχόλια του Αμερικανού Προέδρου, Ντ. Τραμπ, ότι οι χώρες του ΝΑΤΟ θα πρέπει να καταρρίπτουν ρωσικά drones και μαχητικά αεροσκάφη «αν είναι απαραίτητο».
Το ‘’αν είναι απαραίτητο’’ όμως δεν υιοθετείται από τις Βαλτικές χώρες, την Πολωνία και την Ρουμανία, που θεωρούν ότι το ΝΑΤΟ πρέπει να αντιμετωπίσει πιο δυναμικά τις ρωσικές παραβιάσεις με drones ή αεροσκάφη και φέρνουν σαν παράδειγμα την κατάρριψη ρωσικού αεροσκάφους από την Τουρκία τον Νοέμβριο του 2015, επειδή είχε παραβιάσει ελαφρά τον τουρκικό εναέριο χώρο για να συντομεύσει το δρομολόγιό του, στο πλαίσιο αποστολής βομβαρδισμού των τζιχαντιστών στη Συρία.
Βέβαια οι Βαλτικές χώρες και η Ρουμανία ζητούν σκληρή στάση ενώ δεν διαθέτουν δική τους ισχυρή αεροπορία και στηρίζονται στα υπόλοιπα δυτικά αεροσκάφη και αντιαεροπορικά που έχουν σταλεί.
Θέλουν σκληρή στάση με εμπλοκή των άλλων δυτικών χωρών για να λάβουν μεγαλύτερη υποστήριξη, δωρεάν εξοπλισμούς και να εμπλέξουν πιο στενά τους υπόλοιπους Ευρωπαίους.
Οι ρωσικές παραβιάσεις του πολωνικού εναέριου χώρου από 19 μη εξοπλισμένα drones κατασκευασμένα από κοντρα-πλακέ και πλαστικά, αξίας το καθένα όχι μεγαλύτερης από 10.000 ευρώ μπορεί να ήταν δοκιμή της αντοχής και αντίδρασης των δυτικών μέτρων αεράμυνας. Το ίδιο στη Ρουμανία και πιθανόν στην Εσθονία , όπου ένα ρωσικό αεροσκάφος MiG-31 κατά την πτήση του από την Αγ. Πετρούπολη στο Καλίνιγκραντ πετούσε επί 12 λεπτά στον Φινλανδικό κόλπο μάλλον παράλληλα με τον εσθονικό εναέριο χώρο. Σε πρόσφατη συνέντευξη ο πρώην αρχηγός ενόπλων δυνάμεων της Γερμανίας Harald Kujat είπε ότι το μεμονωμένο ρωσικό αεροσκάφος πετούσε κατά μήκος της συνοριακής γραμμής με την Εσθονία και όχι εντός.
Έδωσε όμως αφορμή για να ζητήσουν η Πολωνία και η Εσθονία εφαρμογή του άρθρου 4 της συμφωνίας της Ουάσιγκτον που προβλέπει επείγουσες συνεννοήσεις των χωρών-μελών του ΝΑΤΟ (δυο φορές τις τελευταίες δυο εβδομάδες), κάτι που γίνεται μόλις για ένατη φορά από ιδρύσεώς του το 1949. Η Δανία και η Νορβηγία ισχυρίστηκαν ότι drones πλησίασαν υποδομές και έκλεισαν τα αεροδρόμιά τους.
Το ΝΑΤΟ άρχισε να ενισχύει τη λεγόμενη ‘’Ανατολική Φρουρά’’ (Eastern Sentry), τις δυνάμεις που διαθέτει στις πρώην Ανατολικές χώρες. Η κλιμάκωση είναι γεγονός.
Σε κάθε περίπτωση είτε έγιναν εσκεμμένες ρωσικές παραβιάσεις είτε είναι υπερβολές της άλλης πλευράς, υπάρχει συμφέρον και στις δυο πλευρές για κλιμάκωση και συνέχιση της έντασης. Οι Βαλτικές χώρες και η Ρουμανία, θέλουν να ενισχυθούν εξοπλιστικά από τις άλλες δυτικές χώρες ενώ οι Σκανδιναβικές και η Πολωνία θέλουν να αυξήσουν τον αμυντικό τους προϋπολογισμό και να ακολουθήσουν πιο αυστηρά την ‘’πολεμική οικονομία’’.
Προφανώς θέλουν να ενισχυθεί η Ουκρανία για να την έχουν ‘’ασπίδα’’ προστασίας.
Από την άλλη πλευρά οι Ρώσοι θέλουν να συνεχίσουν τον πόλεμο για πετύχουν την οριστική ουδετεροποίηση της Ουκρανίας και να φθείρουν οικονομικά και κοινωνικά την Ευρώπη.
Η Γερμανία, Γαλλία και Βρετανία, θέλουν τη συνέχιση του πολέμου για να στηρίξουν την παρηκμασμένη οικονομική τους ελίτ και να επιβάλουν συνοχή στις κοινωνίες τους.
Οι Αμερικανοί αφού είδαν ότι δεν μπορούν να ξεκολλήσουν από την Ευρώπη αλλάζουν την στρατηγική τους και ενισχύουν τον πόλεμο γιατί οι Ευρωπαίοι αγοράζουν με μεγαλύτερο ρυθμό αμερικανικά όπλα π.χ. 450 αεροσκάφη F-35.
Η νέα αμερικανική στρατηγική θέλει τον εγκλωβισμό της Ρωσίας στο πόλεμο της Ουκρανίας ώστε να μην μπορεί να ενισχύσει το Ιράν και την Βενεζουέλα που αποτελούν τους επόμενους αμερικανικούς στόχους λόγω των ενεργειακών αποθεμάτων τους.
Σε περίπτωση που οι Αμερικανοί εφοδιάσουν τους Ουκρανούς με πυραύλους μεγάλου βεληνεκούς Tomahawk (1.600 χλμ), όπως έχει ζητηθεί από τον Ζελένσκυ, θα υπάρξει δυνατότητα προσβολής στόχων σε μεγάλο βάθος και αυτό θα πυροδοτήσει μεγαλύτερες επιθέσεις εκ μέρους της Ρωσίας, πιθανόν με πυραύλους πολλαπλών κεφαλών Oreshnik.
Σε κάποια φάση κανείς δεν θα ξέρει αν αυτοί οι πύραυλοι θα φέρουν συμβατική ή πυρηνική κεφαλή, οι πυρηνικοί συναγερμοί θα είναι συχνοί και η αύξηση ετοιμότητας των πραγματικών πυρηνικών όπλων θα είναι αναπόφευκτη, με συνεπαγόμενο κίνδυνο πυρηνικού ατυχήματος.
Παράλληλα, οι χώρες που βρίσκονται κοντά στις εστίες κρίσης ισχυροποιούν το εσωτερικό τους μέτωπο με αυταρχισμό και αντιδημοκρατικές μεθόδους. Μετά τις ακυρώσεις και επαναλήψεις των εκλογών στη Ρουμανία τώρα έγιναν εκλογές στη Μολδαβία με φήμες για παρεμβάσεις από ρωσικής πλευράς αλλά και κυβερνητικές εκλογικές ατασθαλίες. Σε όλα αυτά ήρθε η εξέταση απαγόρευσης από το συνταγματικό δικαστήριο Πολωνίας του Κομμουνιστικού Κόμματος και η εξίσωση ναζισμού-κομμουνισμού.
Σε αυτό το ρυθμό κυοφορείται η ένταξη της Ουκρανίας στην Ε.Ε. ακόμη και παρά τις αντιδράσεις της Ουγγαρίας. Σε μια τέτοια περίπτωση θα ανοίξει η πόρτα και για την Τουρκία και η Ε.Ε. αφού απέτυχε στην εμβάθυνση της δημοκρατίας και τις οικονομικές μεταρρυθμίσεις θα γίνει αμυντικός οργανισμός, παράλληλος με το ΝΑΤΟ που θα αναλάβει ευρύτερους ρόλους εκτός Ευρώπης. Οι δυο χώρες (Ουκρανία, Τουρκία) θα αποτελέσουν προπύργια και θα ολοκληρώσουν την δυτική περικύκλωση της Ρωσίας, ανέξοδα για την Κεντρική Ευρώπη και τις ΗΠΑ. Θα ανοίξουν περισσότερο τις αγορές τους στις παρακμάζουσες οικονομίες της Δύσης και θα τροφοδοτούν με τη σειρά τους την Ευρώπη με τα δικά τους αγροτικά και βιομηχανικά προϊόντα. Οι τωρινοί γειτονικοί φίλοι της Ουκρανίας θα βρουν ανταγωνιστή. Οι αγροτικές επιδοτήσεις θα μειωθούν γιατί θα δοθούν στην Ουκρανία.
Η Ελλάδα θα περιοριστεί γεωπολιτικά και οικονομικά και θα κινδυνεύσουν τα κυριαρχικά δικαιώματα από την Τουρκία.
Με βάση τα παραπάνω είναι λυπηρό φαινόμενο η ελληνική εξωτερική πολιτική να βρίσκεται αγκυλωμένη στις ΗΠΑ και στο Ισραήλ. ‘’Δειλή και άβουλη’’ ακολουθεί σε ρόλο παρατηρητή την αυτοκτονική πορεία της πλούσιας κεντρικής Ευρώπης και της Αμερικής χωρίς να τολμάει να ψελλίσει τις ομοιότητες της διεθνούς κρίσης με τις τουρκικές απειλές στο Αιγαίο, στη Θράκη, στη Ν.Α. Μεσόγειο και στην Κύπρο.
Η Τουρκία αναγορεύεται περιφερειακή δύναμη και εδώ επιμένουν ότι η γειτονική χώρα είναι ‘’απομονωμένη’’. Κλείνουν συνειδητά τα μάτια σε μια στρουθοκαμηλική προσπάθεια διατήρησης ‘’ήρεμου κλίματος’’.
Οι ιμπεριαλιστικοί πόλεμοι θα συνεχίζονται όσο υπάρχουν οι ανταγωνισμοί και η ανάγκη για κέρδη, ζωτικούς χώρους και ενεργειακούς πόρους.
Η στάση μας πρέπει να είναι αμυντική, όχι παθητική.
Η ‘’ηρεμία’’ που τόσο διαφημίζει η κυβέρνηση προτρέπει σε επικίνδυνη αδράνεια και η ‘’δεδομένη’’ στάση στα εθνικά θέματα μπορεί να γίνει παραλυτική.
(Ο Νίκος Τόσκας είναι υποστράτηγος ε.α. και πρώην υπουργός)
