Οι νέες ανακοινώσεις του Υπουργείου Εργασίας για τον κατώτατο μισθό, την μείωση των ασφαλιστικών εισφορών και τις συλλογικές συμβάσεις εργασίας, σηματοδοτούν την μονιμοποίηση του μνημονιακού πλαισίου της περιόδου 2010-2018.
Ενώ η χώρα τυπικά έχει εξέλθει από την σκληρή μνημονιακή εποχή από το 2018, η κυβέρνηση εμφανίζεται «βασιλικότερη του βασιλέως» και εξακολουθεί να βαδίζει στον ίδιο νεοφιλελεύθερο κατήφορο, σαν να μην πέρασε μια μέρα:
Ψέμα πρώτο
Λένε ότι θα αυξηθεί ο κατώτατος μισθός μέσω του νέου αυτόματου μηχανισμού.
Η αλήθεια
Ο αυτόματος μηχανισμός αναπροσαρμογής του κατώτατου μισθού βάζει ταφόπλακα στο πάγιο αίτημα των εργαζομένων για καθορισμό του κατώτατου μισθού μέσω της Εθνικής Γενικής Συλλογικής Σύμβασης Εργασίας(ΕΓΣΣΕ). Η ΕΓΣΣΕ αποτελεί τη θεμέλια λίθο των συλλογικών διαπραγματεύσεων. Ο νομοθετικά καθορισμένος μισθός αφαιρεί από τα συνδικάτα ζωτικό χώρο ύπαρξης και λειτουργίας και ουσιαστικά υπονομεύει την συλλογική αυτονομία. Ο νέος κατώτατος μισθός δεν θα μειώνεται αλλά θα μπορεί και να «παγώνει» με επιλογή της εκάστοτε κυβέρνησης σε περιόδους κρίσης. Μπορεί να λαμβάνεται υπόψη ο πληθωρισμός και η παραγωγικότητα της ελληνικής οικονομίας για τον καθορισμό του, αλλά σε καμία περίπτωση δεν θεσπίζεται Α.Τ.Α. συνεπώς η αύξησή του κάλλιστα θα μπορεί να υπολείπεται του πληθωρισμού(όπως ήδη συμβαίνει ήδη με τις αυξήσεις στις συντάξεις).Ο υφιστάμενος τρόπος καθορισμού παραμένει μέχρι το 2027. Σημειωτέο ότι το υφιστάμενο πλαίσιο μας έχει ήδη κατατάξει ως την χώρα με τη χαμηλότερη αγοραστική δύναμη των εργαζομένων, σε όλη την Ευρώπη (κάτω κα από τη Βουλγαρία).Οι κοινωνικοί εταίροι αντικαθίστανται από «Επιτροπή Διαβούλευσης» με γνωμοδοτικό και άρα μη «δεσμευτικό» ρόλο. Μένει να δούμε ποιοι θα συμμετέχουν στην Επιτροπή και αν την πλειοψηφία θα έχουν οι φορείς των εργαζομένων ή των εργοδοτών. Οι Έλληνες εργαζόμενοι θα συνεχίσουν να δουλεύουν ωράρια Κίνας, να αμείβονται με μισθούς Βουλγαρίας και να βλέπουν στα ράφια τιμές Ελβετίας.
Ψέμα δεύτερο
Λένε ότι η εισφορά αλληλεγγύης θα επιβάλλεται πλέον στις αυξημένες συντάξεις του 2025 (+ 2,5%) προκειμένου όλοι οι συνταξιούχοι, να παίρνουν τις αυξήσεις που δικαιούνται.
Η αλήθεια
Οι συνταξιούχοι άνω των 1.400 ευρώ από τους οποίους εισπράττεται η ΕΑΣ (Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων) δεν θα έχουν καμία απολύτως ελάφρυνση, όπως υποσχόταν η κυβέρνηση μέσω του φιλοκυβερνητικού τύπου. Ούτε καν την αύξηση του 2,5% δεν θα πάρουν οι συνταξιούχοι, αφού ο πληθωρισμός για το 2024 εκτιμάται ότι θα κλείσει στο 3%. Άρα οι συνταξιούχοι θα έχουν μείωση και όχι αύξηση εισοδήματος το 2025, ειδικά όταν ο πληθωρισμός στα είδη πρώτης ανάγκης είναι πολύ μεγαλύτερος. Επίσης καμία ελάφρυνση δεν θα προκύψει για τις επικουρικές συντάξεις, στις οποίες επίσης επιβάλλεται η ΕΑΣ(πάνω από τα 300 ευρώ).
Ψέμα τρίτο
Θα μειωθούν κατά 1% οι ασφαλιστικές εισφορές και θα προκύψει αύξηση των αποδοχών των εργαζομένων.
Η αλήθεια
Η μείωση των εισφορών θα στερήσει πόρους από τον ΕΟΠΠΥ, άρα από το δημόσιο σύστημα υγείας που ήδη υποχρηματοδοτείται. Κυρίως, ωφελημένες θα είναι οι μεγάλες επιχειρήσεις που απασχολούν μεγάλο αριθμό εργαζομένων(πολλαπλάσια οφέλη, που όμως δεν επενδύονται στην πραγματική οικονομία, αλλά εξάγονται στο εξωτερικό) και όχι ο μέσος μισθωτός που θα δει πενιχρή αύξηση(στον αμειβόμενο με 900 ευρώ η αύξηση θα είναι μόλις 4 ευρώ).Κανένα ισοδύναμο μέτρο για την ενίσχυση του ΕΟΠΠΥ που αναμένεται να χάσει 400 εκ ευρώ δεν προβλέπεται στον προϋπολογισμό του 2025.
Ψέμα τέταρτο
Λένε ότι περιμένουν τα πορίσματα των κοινωνικών εταίρων για τις συλλογικές διαπραγματεύσεις
Η αλήθεια
Η κυβέρνηση παίζει καθυστερήσεις γιατί δεν θέλει να ενσωματώσει την κοινοτική οδηγία που προβλέπει ποσοστό κάλυψης εργαζομένων από ΣΣΕ στο 80% (η χώρα μας βρίσκεται μόλις στο 30%. Για αυτό προβλέπεται η εκπόνηση Σχεδίου Δράσης «εντός ενός έτους από την ψήφιση του νόμου, με σαφές χρονοδιάγραμμα και συγκεκριμένα μέτρα, κατόπιν διαβούλευσης με τους κοινωνικούς εταίρους». Η ΄χώρα συνεχίζει να αποτελεί αρνητική εξαίρεση στο πεδίο των συλλογικών διαπραγματεύσεων αφού βασικές αρχές των ΣΣΕ(επεκτασιμότητα, ευνοϊκότερη ρύθμιση, μονομερή προσφυγή στην διαιτησία κλπ.) παραμένουν αδρανοποιημένες.
Αν οι προοδευτικές δυνάμεις του τόπου δεν ξεκινήσουν τη συζήτηση για ένα εθνικό σχέδιο κοινωνικής ανασυγκρότησης, αν δεν παρουσιαστεί μια ολοκληρωμένη εναλλακτική πρόταση που θα έχει στον πυρήνα της τις δυνάμεις της εργασίας, δεν πρόκειται να υπάρξει κοινωνική ευημερία.
Ο κόσμος της εργασίας οφείλει να έχει τον πρώτο λόγο…
(O Διονύσης Τεμπονέρας είναι Δικηγόρος- Εργατολόγος)
