Οι σημαίες τους, σοσιαλιστικές, πράσινες, «ανυπότακτες», κομμουνιστικές, ακόμη και αναρχικές, αλλά και οι τρίχρωμες της Γαλλίας, ανέμιζαν στους ρυθμούς των τραγουδιών της Εντιθ Πιαφ μεταξύ άλλων.
Είχα ξεχάσει την ύπαρξη αυτής της άλλης Γαλλίας, που προτιμά τον Άραβα από τον φασίστα, τη λεσβία από τον μισαλλόδοξο, τον άνεργο από τον αντιδραστικό, τον απόκληρο από τον ισχυρό, έγραφε εμφανώς συγκινημένος στην Λιμπερασιόν ο συγγραφέας Μαζίντ Σερφί την επομένη των γαλλικών εκλογών. Για να πω την αλήθεια αυτήν την άλλη Γαλλία την είχα σχεδόν ξεχάσει κι εγώ.
Ταξίδεψα στο Παρίσι λίγο πριν τον δεύτερο γύρο γεμάτος σημάδια μιας βαθιάς ανησυχίας. Είχα τον φόβο πως θα δω εκ του σύνεγγυς τους ακροδεξιούς να θριαμβεύουν. Στο μυαλό μου ο αναβρασμός είχε πάρει διαστάσεις ιδεολογικής κρίσης πανικού. Το βίωνα βαριά λες και ήμουν στη Μαδρίτη λίγο πριν την είσοδο του Φράνκο το 1939.
Παρακινήθηκα για αυτό το ταξίδι από μια μάλλον μαζοχιστική επιθυμία να βιώσω από πρώτο χέρι το βουβό και βαθύ σαν πένθος αίσθημα της εκλογικής ήττας που προοιωνιζόταν αλλά και την ακροδεξιά απειλή και τον τρόμο που αυτή γεννά γύρω της. Οι φόβοι μου, όπως και όλων των δημοκρατικών Γάλλων, δεν ήταν αβάσιμοι.
Προέρχονταν, αρχικώς, από το αποτέλεσμα του πρώτου γύρου και την πρόβλεψη της τελικής κατανομής των εδρών που έκαναν οι δημοσκοπήσεις. Με τις τότε εκτιμήσεις, η άκρα δεξιά θα συνιστούσε τη μεγαλύτερη πολιτική δύναμη στην εθνοσυνέλευση. Το κρίσιμο ερώτημα είχε μεταφερθεί στο πόσο κοντά ή μακριά θα ήταν η Λεπέν και ο υποψήφιος πρωθυπουργός της Μπαρντελά από την αυτοδυναμία.
Οι δημοσκοπήσεις δεν ήταν το μόνο κακό νέο. Ήδη από το βράδυ των ευρωεκλογών, εβδομάδες νωρίτερα, η πρωτιά της ακροδεξιάς έδειχνε να αλλάζει τη Γαλλία προς το χειρότερο. Την ώρα που η Λεπέν διαβεβαίωνε υποκριτικά τους συμπατριώτες της πως το κόμμα της διέφερε ουσιωδώς από το μεταφασιστικό Εθνικό Μέτωπο του πατέρα της, η μισαλλόδοξη ρατσιστική Γαλλία έδειχνε τα δόντια της απροκάλυπτα και αποενοχοποιημένα.
Σε όλη τη χώρα, και ιδιαίτερα στην περιφέρεια, ρατσιστικές απειλές, προσβολές και βίαια επεισόδια καταγράφηκαν. Η προοπτική της νίκης της Λεπέν αποδέσμευσε το μίσος, που κουβαλούσαν μέσα τους όχι μόνο οι ρατσιστές αλήτες, αλλά και κάποιοι από τους σιωπηλούς «νοικοκυραίους». Στις οικογένειες των μεταναστών, ιδιαίτερα από τις χώρες του Μαγκρέμπ και της υποσαχάριας Αφρικής, ο τρόμος και η ανασφάλεια φώλιασαν.
Τελικά οι φόβοι διαλύθηκαν στις οκτώ το βράδυ ακριβώς όταν τα έξιτ-πολ έδωσαν στην Αριστερά την πρωτιά και στην ακροδεξιά την τρίτη θέση. Δυο ώρες αργότερα βρισκόμουν στην Place de la République ανάμεσα σε δεκάδες χιλιάδες ανθρώπους, κυρίως νέους, που εξέφραζαν όλες τις εκδοχές της Αριστεράς και της δημοκρατικής Γαλλίας. Ούτε στα πιο τρελά μου όνειρα δεν είχα πιστέψει πως θα το ζήσω αυτό.
Για ώρες συνέρρεαν στην πλατεία πολυάριθμες ομάδες ανθρώπων τραγουδώντας και φωνάζοντας συνθήματα. Οι σημαίες τους, σοσιαλιστικές, πράσινες, «ανυπότακτες», κομμουνιστικές, ακόμη και αναρχικές, αλλά και οι τρίχρωμες της Γαλλίας, ανέμιζαν στους ρυθμούς των τραγουδιών της Εντιθ Πιαφ μεταξύ άλλων. Ήταν συγκλονιστικό. Οι άνθρωποι γελούσαν, τραγουδούσαν και χόρευαν αγκαλιασμένοι σε ένα τρελό και ανέλπιστο αυτοσχέδιο πάρτι. Τούτη η μεγάλη πλατεία αποτύπωνε την έκρηξη χαράς της δημοκρατικής Γαλλίας.
Δεν αιθεροβατώ. Γνωρίζω καλά, πως η πολιτική δεν είναι μόνο πάθη και συναισθήματα, αν και χωρίς αυτά δεν πάμε πουθενά. Είναι και βούληση, φιλοδοξίες και συμφέροντα. Κι όταν τα παραπάνω εγγράφονται σε σχέδια, ιδέες και ηθικά όρια, παράγεται πολιτική που χειραφετεί. Αντίθετα, όταν υποτάσσονται στην ιδιοτέλεια, στον ναρκισσισμό και στον τυχοδιωκτισμό συνεπάγονται αδράνεια, κυνισμό και μικρόνοες διαιρέσεις.
Στην Γαλλία αυτές οι τελευταίες ξεπεράστηκαν επειδή οι ηγεσίες των κομμάτων της Αριστεράς ανέλαβαν τις ευθύνες τους μόλις ένα βήμα πριν τον γκρεμό είναι αλήθεια.
Στην ελληνική (Κέντρο)Αριστερά, αντίθετα, προκαλούν θλίψη οι αγωνίες μερικών να διατηρήσουν τα μαγαζάκια τους αρνούμενοι να σκεφτούν το μέλλον έξω από την ασφάλεια της πεπατημένης. Αντιλαμβάνομαι ότι η προσωπική τους επιβίωση έχει καταντήσει η μόνη τους πυξίδα αδιαφορώντας αν συμβάλουν στη μακροημέρευση της δεξιάς ηγεμονίας και στην ενίσχυση μιας απειλητικής άκρας δεξιάς γαλλικού τύπου.
Τώρα τελευταία μάλιστα εμφανίζεται με ηγετικές φιλοδοξίες μια εκδοχή ελληνικού Μακρονισμού, δηλαδή μια υποτιθέμενη «κεντρώα τεχνοκρατία» που προσποιείται πως υπερβαίνει τη διαίρεση Δεξιάς-Αριστεράς, ενώ συνειδητά τοποθετείται στη νεοφιλελεύθερη Δεξιά. Όμως, η Μακρονία ως σύστημα εξουσίας και ο Μακρονισμός ως ιδεολογικό ρεύμα χρεοκόπησαν. Κάθε προσπάθεια μεταφύτευσης τους στην ελληνική πραγματικότητα είναι καταδικασμένη σε αποτυχία, κι ας έχει την υποστήριξη της κυβέρνησης και των φίλων της στα ΜΜΕ.
Το βράδυ της 7ης Ιουλίου η ρατσιστική Γαλλία, έστω και προσωρινά, κούρνιασε γιατί όρθωσε το ανάστημα της η άλλη Γαλλία: αυτή που υποστηρίζει τους στερημένους, τους άτυχους, τους πιο εύθραυστους∙ που αγκαλιάζει τους ποδοπατημένους από τα πιο απομακρυσμένα μέρη, όπως γράφει ο Σερφί. Αυτή η Γαλλία, εντέλει, είναι η Γαλλία της δημοκρατίας, των δικαιωμάτων του ανθρώπου και της κοινής λογικής. Αυτήν την άλλη Γαλλία αγαπώ.
(Ο Νίκος Μαραντζίδης είναι Καθηγητής ΠΑΜΑΚ- Το άρθρο αποτελεί αναδημοσίευση από την εφημερίδα "Τα Νέα" Σαββατοκύριακου)
