Ο Πρόεδρος του Πανελλήνιου Συνδέσμου Αμειβομένων Ποδοσφαιριστών και Ποδοσφαιριστριών (ΠΣΑΠΠ), Γιώργος Μπαντής, με ανάρτησή του τις περασμένες ημέρες, αποκάλυψε, ότι πρώην ποδοσφαιριστής του Άρη απειλεί να αυτοκτονήσει, καθώς το Ελληνικό Δημόσιο καθυστερεί να του αποδώσει χρήματα από αμοιβές που του όφειλε η ΠΑΕ.
Με το Νόμο 3606/2007 (Άρθρο 86 παρ.13α) θεσπίστηκε ότι: «Οι απαιτήσεις των επαγγελματιών ποδοσφαιριστών (Ελλήνων και αλλοδαπών) κατά της Π.Α.Ε. ΑΡΗΣ που έχει υπαχθεί στο άρθρο 44 του ν. 1892/1990, όπως ισχύει, οι οποίοι δεν συμφώνησαν στην υπαγωγή αυτή και των οποίων οι απαιτήσεις έχουν επιδικαστεί είτε με τελεσίδικες δικαστικές αποφάσεις είτε με τελεσίδικες αποφάσεις των επιτροπών επίλυσης οικονομικών διαφορών της Ε.Π.Ο. ή της πρώην Ε.Π.Α.Ε. του άρθρου 95 του ν. 2725/1999, όπως ισχύει, καθώς και οι απαιτήσεις των επαγγελματιών ποδοσφαιριστών (Ελλήνων και αλλοδαπών) της Π.Α.Ε. ΠΑΣ ΓΙΑΝΝΙΝΑ, η οποία λύθηκε και τέθηκε σε εκκαθάριση, και οι οποίες προκύπτουν κατά τα ανωτέρω, θα ικανοποιηθούν οι μεν απαιτήσεις των ποδοσφαιριστών της Π.Α.Ε. ΑΡΗΣ μέχρι του χρηματικού ποσού των τεσσάρων εκατομμυρίων εκατόν εβδομήντα επτά χιλιάδων (4.177.000) ευρώ, οι δε απαιτήσεις των ποδοσφαιριστών της Π.Α.Ε. ΠΑΣ ΓΙΑΝΝΙΝΑ μέχρι του χρηματικού ποσού των εξακοσίων εξήντα τεσσάρων χιλιάδων εκατόν πενήντα τριών (664.153) ευρώ από τον Κρατικό Προϋπολογισμό μέσω του Πανελληνίου Συνδέσμου Αμειβομένων Ποδοσφαιριστών (Π.Σ.Α.Π.)».
Με άλλα λόγια, το Ελληνικό Δημόσιο ανέλαβε να ικανοποιήσει τους απλήρωτους ποδοσφαιριστές του Άρη και του ΠΑΣ Γιάννινα, μέχρι του ποσού των 4.177.000 € και των 664.153 € αντίστοιχα. Η Ελληνική Κυβέρνηση δεν εφαρμόζει το νόμο και ο ανώνυμος ποδοσφαιριστής του Άρη, σύμφωνα με τα λεγόμενα του Προέδρου του ΠΣΑΠ απειλεί να αυτοκτονήσει.
Τα ελληνικά παράλογα
Στις παραπάνω παραγράφους συνοψίζονται μερικά από παράλογα του ελληνικού επαγγελματικού ποδοσφαίρου και, ίσως, ολόκληρης της ελληνικής κοινωνικής – πολιτικής ζωής.
Παράλογο 1ο: Το Ελληνικό Δημόσιο αποφάσισε να καλύψει από τον Κρατικό Προϋπολογισμό, τις οφειλές προς εργαζομένους δύο ιδιωτικών επιχειρήσεων (ΠΑΕ). Δηλαδή, οι Έλληνες φορολογούμενοι αναλαμβάνουν να πληρώσουν τις οφειλές της διοίκησης της ΠΑΕ Άρης και της ΠΑΕ ΠΑΣ Γιάννινα.
Παράλογο 2: Το Ελληνικό Δημόσιο, καλώς ή κακώς, ψήφισε ένα νόμο, τον οποίο δεν τηρεί.
Παράλογο 3: Η ΠΑΕ Άρης και η ΠΑΕ ΠΑΣ Γιάννινα (με άλλο AΦΜ) εξακολουθούν και αγωνίζονται κανονικά στο Επαγγελματικό Πρωτάθλημα της Α’ Κατηγορίας Superleague.
Παράλογο 4: Καμία αθλητική εφημερίδα δεν αξιολόγησε την καταγγελία του κου Μπαντή, ως ιδιαιτέρως σημαντική, προκειμένου να την αναφέρει στο πρωτοσέλιδό της, με εξαίρεση το «ΦΩΣ», που αφιερώνει ένα μικρό χτύπημα στην πρώτη σελίδα. Δηλαδή, ακόμα και το έγκυρο και ιστορικό «ΦΩΣ», περνάει την είδηση στα… ψιλά. Φυσικά, η αντιμετώπιση θα ήταν εντελώς διαφορετική, αν τις δηλώσεις τις έκανε, για παράδειγμα ο κος Κούγιας.
Ο ρόλος του αθλητικού Τύπου είναι ένα ζήτημα, με το οποίο θα έπρεπε να ασχοληθούν όλοι. Οι ίδιοι οι δημοσιογράφοι πρώτ’ απ’ όλα, οι παράγοντες των ομάδων, οι αθλητές και οι φίλαθλοι. Ωστόσο, δεν είναι αυτό το θέμα του παρόντος.
Μετά την καταγγελία, ο Αναπληρωτής Υπουργός Αθλητισμού κος Βρούτσης ευαισθητοποιήθηκε και επικοινώνησε τηλεφωνικά με τον Πρόεδρο του ΠΣΑΠΠ. Το ίδιο θέμα ήταν γνωστό. Είχε έρθει στην επικαιρότητα πριν μερικούς μήνες. Η ευαισθησία του Υπουργού ωστόσο, είναι προσχηματική, διότι για να δώσει λύση, δεν απαιτείται καμία επικοινωνία και με κανέναν. Απαιτείται η εφαρμογή του Νόμου, για την οποία είναι υπεύθυνος ο ίδιος και όλοι οι προκάτοχοί του από το 2007 μέχρι σήμερα. Ο ίδιος και οι προκάτοχοί του είναι υπεύθυνοι για αυτή την κατάντια, όπως θα είναι και υπεύθυνοι, αν -ω μη γένοιτο – ο ανώνυμος ποδοσφαιριστής του Άρη, προβεί στο απονενοημένο διάβημα.
Καμία έκπληξη…
Για τους επαΐοντες όλα τα παραπάνω δεν πρέπει να προκαλούν καμία έκπληξη. Το ελληνικό επαγγελματικό ποδόσφαιρο οφείλει την ύπαρξή του σε ένα μεγάλο ρουσφέτι. Ο Ν.879/1979 θέσπισε το επαγγελματικό ποδόσφαιρο, ρυθμίζοντας τα χρέη προς το Δημόσιο, όλων των ομάδων της Α’ και Β’ Εθνικής που μέχρι τότε ήταν ερασιτεχνικές.
Από το 1979 μέχρι σήμερα, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο γίνονται δεκάδες χαριστικές ρυθμίσεις. Ενδεικτικά, το 1992 (Ν.2021 άρθρο 14), ο Ολυμπιακός γλύτωσε τον υποβιβασμό, με ειδική ρύθμιση, καθώς απαλλάχθηκε από τα χρέη που είχαν δημιουργηθεί από το Σκάνδαλο της Τράπεζας Κρήτης.
Το 1999 ο αθλητικός νόμος (2725 – «Νόμος Λοβέρδου») προέβλεψε ότι οι ομάδες που υποβιβάζονται στη Δ΄ Εθνική και από επαγγελματικές γίνονται ερασιτεχνικές απαλλάσσονται από τα χρέη τους. Χάρη στη διάταξη αυτή, ξεχρέωσαν σε μία ημέρα, ο Αθηναϊκός, ο Ακράτητος, ο Πανηλειακός, η Προοδευτική και ο Απόλλων Καλαμαριάς.
Το 2001 (Ν.2947) το ρουσφέτι έγινε πιο βολικό. Θεσπίστηκε ότι οι ΠΑΕ και οι ΚΑΕ που θα επιλέξουν να μπουν σε ειδική εκκαθάριση, μπορούσαν να σβήσουν τα χρέη τους προς το Δημόσιο και προς ιδιώτες παραμένοντας στην ίδια κατηγορία (!). Οι ΠΑΕ Πανιώνιος, Καβάλα, Λάρισα και οι ΚΑΕ ΠΑΟΚ, Άρης, Ηρακλής, Πανιώνιος, Λάρισα εκμεταλλεύτηκαν τις ευεργετικές διατάξεις.
Για να μην αναφερθούμε στο άρθρο 44 του Ν.1892/1990 ή το άρθρο 99 του Πτωχευτικού Κώδικα, που εκμεταλλεύτηκαν περισσότερες από μία φορές η ΠΑΕ ΑΕΚ, ΠΑΟΚ, Άρης και ΟΦΗ και που βάσει του οποίου «κουρεύονται» οι οφειλές στο ποσό που θα συμφωνούσαν οι δύο πλευρές, υπό την προϋπόθεση ότι θα συμφωνούσε το 60% των πιστωτών.
Ειδικά η ΑΕΚ, παρόλο που υπάχθηκε στο άρθρο 44 και εκμηδένισε τις οφειλές της το 2004, το 2013, για να απαλλαγεί από τις οφειλές, οδηγήθηκε στη Γ’ Εθνική. Ο ΠΑΟΚ πλήρωσε δύο ρυθμίσεις το 2004 και το 2007 και για να απαλλαγεί από τα χρέη του προς το Δημόσιο, ο Ιβάν Σαββίδης κατέβαλε 11 εκ. Ευρώ, που όμως αποτελούσαν ένα μέρος μόνο της συνολικής οφειλής.
Φυσικά, αναφορικά με το άρθρο 44 και το άρθρο 99 θα πρέπει να διευκρινιστεί, ότι δεν αφορούσαν ειδικές διατάξεις για Αθλητικές Ανώνυμες Εταιρείες, αλλά υπαγωγή των εταιρειών αυτών σε διατάξεις του Πτωχευτικού Κώδικα. Παραμένει, ωστόσο, το γεγονός, ότι η ρύθμιση των οφειλών, με τον έναν ή τον άλλον τρόπο, δημιουργεί συνθήκες αθέμιτου αθλητικού ανταγωνισμού.
Κόκκινη γραμμή
Είναι επομένως σαθρό από τη σύστασή του, το θεσμικό πλαίσιο του ελληνικού επαγγελματικού ποδοσφαίρου. Και αποδείχθηκε σωστή η κριτική που γινόταν από τότε, κυρίως από το ΚΚΕ, ότι δεν υπήρχαν οι υποδομές για να γίνει επαγγελματικό. Από τότε μέχρι σήμερα, αυτό το θεσμικό πλαίσιο επέτρεψε να γίνουν αμαρτίες που βαραίνουν σχεδόν όλες ανεξαιρέτως τις ομάδες, ακόμα και εκείνες που δεν αναφέρονται παραπάνω.
Η ελπίδα ότι το σύστημα αδειοδότησης που επέβαλε η ΟΥΕΦΑ, βάσει του οποίου δικαίωμα συμμετοχής στις ευρωπαϊκές διοργανώσεις έχουν εκείνες οι ομάδες που δεν εμφανίζουν χρέη, θα έφερνε κάποια αλλαγή στη συμπεριφορά των ΠΑΕ, αποδείχθηκε φρούδα. Το σύστημα αδειοδότησης των ομάδων στο ελληνικό πρωτάθλημα έχει γίνει κατ’ επανάληψη κουρελόχαρτο. Είναι χαρακτηριστικό ότι πριν μερικά χρόνια, ο Παναθηναϊκός αποκλείστηκε από τις ευρωπαϊκές διοργανώσεις, διότι δεν αδειοδοτήθηκε και ενώ έπρεπε να αποκλειστεί και από τη συμμετοχή του στο ελληνικό επαγγελματικό πρωτάθλημα, παρέμεινε σε αυτό με ειδική απόφαση των προέδρων της Superleague.
Θα μπορούσε κάλλιστα να δικαιολογηθεί η ρουσφετολογική συμπεριφορά ή και η αδυναμία των αρμοδίων να εφαρμόσουν το νόμο ακόμα και όταν ο νόμος αυτός αφορά (ή ακόμα και όταν πλήττει) δημοφιλή αθλητικά σωματεία. Είναι απολύτως κατανοητό, ότι ο κος Βρούτσης ή ο εκάστοτε «κος Βρούτσης» είναι πολύ πιο αδύνατος από την ΑΕΚ, τον Ολυμπιακό, τον ΠΑΟΚ και τον Παναθηναϊκό.
Ωστόσο, ακόμα και αυτή η… κατανόηση έχει τα όριά της. Θα πρέπει, δηλαδή, να τεθεί μία κόκκινη γραμμή, που να εξασφαλίζει την αξιοπρέπεια των αθλητών. Και αυτή η αξιοπρέπεια περνάει μέσα από τις αμοιβές και την ασφάλισή τους. Για όλες τις άλλες εταιρείες, η μη απόδοση της μισθοδοσίας και των ασφαλιστικών εισφορών, συνιστά ποινικό αδίκημα. Στο ποδόσφαιρο;
Κατά τα άλλα, μπορεί η Πολιτεία να συνεχίσει τα ρουσφέτια της. Άλλωστε, το ρουσφέτι είναι σπορ, στο οποίο οι πολιτικοί μας επιδίδονται πολύ πριν εφευρεθεί το ποδόσφαιρο. Και άλλωστε, όπως αποδεικνύεται οι Πρόεδροι των ΠΑΕ είναι πολύ πιο ισχυροί από κάθε Πρωθυπουργό, κάθε Υπουργό ή, ακόμα και κάθε Εισαγγελέα.
Ευθύνη των ποδοσφαιριστών
Γίνεται αντιληπτό, ότι υπό τις παρούσες συνθήκες, η θέση των ποδοσφαιριστών είναι εξαιρετικά δύσκολη. Πολλώ δε μάλλον, όταν τη μάχη δεν τη δίνουν όλοι συντεταγμένα, αλλά διασπασμένοι και χωρίς υποστήριξη από τους ίδιους τους συναδέλφους τους. Ο συνδικαλισμός στις τάξεις των επαγγελματιών ποδοσφαιριστών, αλλά και των αθλητών γενικότερα, ιστορικά, συναντούσε δυσκολίες, διότι οι πιο «ελίτ» αθλητές, λόγω των υψηλών αμοιβών τους, απείχαν από τις διεκδικήσεις. Αυτό αποδυνάμωνε τη φωνή και τα αιτήματά των συνδικάτων τους. Ίσως, ήρθε η ώρα για μία διαφορετικού είδους συσπείρωση, που θα εξασφαλίσει πιο απτά αποτελέσματα, αφού, όπως αποδεικνύεται δεν μπορούν να αναμένουν στήριξη από κανένα άλλο θεσμικό φορέα, ούτε, φυσικά, από την ίδια την Πολιτεία.
(Ο Κώστας Καρβουναρίδης είναι Δικηγόρος – Διεθνές Μάστερ Αθλητικού Δικαίου και Μάνατζμεντ / Διεθνές Κέντρο Αθλητικών Σπουδών – CIES –FIFA)
