Επικρατέστερο σενάριο, όπως τουλάχιστον υποστηρίζει επισήμως το υπουργείο Οικονομικών είναι ότι ο ΕΝΦΙΑ αλλάζει όχι μόνο όνομα αλλά και δομή, αφού καταργούνται οι συντελεστές ανά τ.μ. με βάση την Τιμή Ζώνης και αντικαθίστανται από κλίμακα, με την οποία θα φορολογείται το σύνολο της περιουσίας.
Υπό διερεύνηση είναι η δυνατότητα αφορολογήτου 20.000- 30.000 ευρώ, αλλά μόνο για την κύρια κατοικία, η αξία της οποίας δεν θα πρέπει να υπερβαίνει τις 100.000 με 120.000 ευρώ. Το "αγκάθι" γι' αυτό το έστω μικρό αφορολόγητο είναι ότι περίπου 2,8 εκατ. ιδιοκτήτες δηλώνουν περιουσία αντικειμενικής αξίας ως 50.000 ευρώ.
Για παράδειγμα, διαμέρισμα 20ετίας, 120 τ.μ. στο Χαλάνδρι και εξοχικό 15ετίας 75 τ.μ. στο Λουτράκι, έχουν σήμερα συνολική αντικειμενική αξία 318.000 ευρώ και επιβαρύνονται με ΕΝΦΙΑ 1.468 ευρώ, εμπίπτοντας μάλιστα και στις διατάξεις για το Συμπληρωματικό Φόρο.
Ο στόχος του υπουργείου Οικονομικών είναι να υπολογιστεί ο φόρος του 2016 όχι με την αντικειμενική τους αξία, αλλά με την πολύ χαμηλότερη εμπορική των 239.000 ευρώ. Απαραίτητη προϋπόθεση για να γίνουν όλα αυτά, είναι να γίνει η εναρμόνιση αντικειμενικών - εμπορικών τιμών τουλάχιστον έξι μήνες πριν από την 1η Ιανουαρίου του 2017, που προβλέπει η συμφωνία με τους δανειστές.
Όμως οι εμπορικές τιμές έχουν μειωθεί κατά περίπου 40% από το 2007, όχι όμως οριζόντια και αυτό δημιουργεί προβλήματα. Η "ψαλίδα" είναι πιο ανοικτή στις ακριβές περιοχές κι αυτό σημαίνει ότι εκεί πρέπει να γίνει μεγαλύτερη μείωση αντικειμενικών αξιών, με αποτέλεσμα να ανοίγει "τρύπα" στα προσδοκώμενα έσοδα. Η "τρύπα" αυτή θα γίνει μεγαλύτερη, καθώς η κυβέρνηση θέλει να υψώσει "ασπίδα" στις "λαϊκές" συνοικίες με "πάγωμα" των αντικειμενικών του 2007, που παραμένουν χαμηλότερες των εμπορικών.
Oι νέες αγοραπωλησίες είναι ελάχιστες και αυτό εγκυμονεί τον κίνδυνο να γίνουν όλες οι προσαρμογές των Τιμών Ζώνης με βάση πλασματικές εμπορικές αξίες.
Πάντως ο Τρύφων Αλεξιάδης επιμένει ότι θα προλάβει να αλλάξει εκ βάθρων το φόρο ακινήτων εντός του 2016.
«Πρέπει να θεσπιστεί ένα αφορολόγητο έστω και πολύ χαμηλό. Για παράδειγμα για ακίνητο εμπορικής αξίας 50.000 ευρώ δεν χρειάζεται να πληρώνεις φόρο στο Δημόσιο, ας υπάρχουν μόνο τα Τέλη Αυτοδιοίκησης. Από κει και πέρα , ο νέος φόρος πρέπει να έχει προοδευτική κλίμακα και να επιβάλλεται στο σύνολο της περιουσίας", αναφέρει μεταξύ άλλων ο αναπληρωτής υπουργός Οικονομικών στην εφημερίδα Καθημερινή.»
Το δεύτερο σενάριο που μελετάται στοχεύει στην ελάφρυνση μικρών/φτηνών ακινήτων, με μεταφορά του βάρους στους κατέχοντες. Το ένα "εργαλείο" είναι η μείωση του αφορολογήτου του Συμπληρωματικού Φόρου, που σήμερα είναι 300.000 ευρώ και "καλύπτει" 291.322 ιδιοκτήτες. Αν μειωθεί το αφορολόγητο στις 200.000 ευρώ, υπολογίζεται ότι θα πιαστούν στην "τσιμπίδα" άλλοι 270.000 ιδιοκτήτες. Άλλο "εργαλείο", είναι η αύξηση των συντελεστών του Συμπληρωματικού Φόρου.
Για παράδειγμα, για ακίνητα 600.000 ευρώ, ο Συμπληρωματικός φόρος σήμερα είναι 600 ευρώ. Με αύξηση συντελεστών κατά 0,5 ο φόρος διαμορφώνεται στα 750 ευρώ και με αύξηση κατά 0,5 και μείωση αφορολογήτου, ανεβαίνει στα 850 ευρώ.
Στο τραπέζι βρίσκεται και η επέκταση του φόρου στα ακίνητα εξωτερικού, παρά τις προφανείς τεχνικές δυσκολίες για την άμεση εφαρμογή του.
