Την ανθεκτικότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας, παρά τις αυξανόμενες δημοσιονομικές και γεωπολιτικές προκλήσεις, υπογράμμισε ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και πρόεδρος του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης, κατά τη συμμετοχή του σε συζήτηση υψηλού επιπέδου του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (ΔΝΤ), μαζί με τη γενική διευθύντρια του Ταμείου, Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα στην Μπανγκονγκ όπου διεξάγεται η Ετήσια Σύνοδος του ΔΝΤ.
Κατά τη συζήτηση, με τίτλο «Συζήτηση για την παγκόσμια οικονομία: Διαμορφώνοντας ανθεκτικές και δυναμικές οικονομίες για το μέλλον» (Debate on the Global Economy: Forging Resilient and Dynamic Economies for the Future)ο κ. Πιερρακάκης ανέδειξε την ελληνική εμπειρία δημοσιονομικής προσαρμογής ως παράδειγμα για την Ευρώπη, επισημαίνοντας ότι η εξυγίανση των δημόσιων οικονομικών αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση για την επίτευξη βιώσιμης ανάπτυξης. Παράλληλα, έστειλε μήνυμα εμπιστοσύνης στις αντοχές της Ευρωζώνης, τονίζοντας ότι οι πιέσεις στις αγορές ομολόγων δεν συνιστούν ένδειξη ευρωπαϊκού κατακερματισμού.
Απαντώντας σε ερώτηση για την απαισιοδοξία που επικρατεί σχετικά με τις προοπτικές της Ευρώπης, ο πρόεδρος του Eurogroup εμφανίστηκε καθησυχαστικός.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
«Παρακολουθούμε τις εξελίξεις με προσοχή, αλλά δεν είμαστε σε κατάσταση συναγερμού. Γνωρίζουμε ότι τα θεμελιώδη οικονομικά μεγέθη είναι ισχυρά», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Όπως υπογράμμισε, «αν υπάρχει μία λέξη-κλειδί για την Ευρώπη, αυτή είναι η ανθεκτικότητα», σημειώνοντας ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει αποδείξει τις αντοχές της μέσα από διαδοχικές κρίσεις.
Ωστόσο, αναγνώρισε ότι το διεθνές οικονομικό περιβάλλον έχει γίνει σημαντικά δυσκολότερο, ιδιαίτερα εξαιτίας των αυξημένων αποδόσεων των κρατικών ομολόγων.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, ενώ το 2016 η μέση απόδοση του δεκαετούς ομολόγου βρισκόταν στο 1,1%, σήμερα διαμορφώνεται περίπου στο 4%, με τις αποδόσεις να φτάνουν στο 5,4% για το Ηνωμένο Βασίλειο, στο 5,2% για τις ΗΠΑ, στο 4,9% για τη Γαλλία και στο 4,4% για την Ελλάδα.
«Οι αγορές παρακολουθούν τη δημοσιονομική πορεία των κρατών και, σε ένα περιβάλλον υψηλών αποδόσεων, αυτό αποκτά πολύ μεγαλύτερη σημασία», επισήμανε.
Η ελληνική εμπειρία και η σημασία της δημοσιονομικής πειθαρχίας
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην πορεία της ελληνικής οικονομίας μετά την κρίση χρέους, συνδέοντας τη δημοσιονομική εξυγίανση με την ανάπτυξη.
«Η Ελλάδα αποδεικνύει ότι το να βάλεις σε τάξη τα δημόσια οικονομικά σου αποτελεί την αναγκαία προϋπόθεση για να επιτύχεις ανάπτυξη. Και εμείς καταφέραμε να το κάνουμε», δήλωσε.
Μάλιστα, περιέγραψε τη μεταβολή της θέσης της χώρας απέναντι στους διεθνείς θεσμούς, λέγοντας: «Προέρχομαι από μια χώρα που στο παρελθόν λάμβανε στήριξη από αυτόν τον οργανισμό και σήμερα είμαστε μια χώρα που προσφέρει στήριξη στους πολίτες και στις επιχειρήσεις της».
Η Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα παρενέβη στη συζήτηση, επισημαίνοντας ότι η Ελλάδα αποπλήρωσε πρόωρα τις υποχρεώσεις της προς το ΔΝΤ και πλέον χρηματοδοτεί προγράμματα τεχνικής βοήθειας προς άλλες χώρες.
«Θα έλεγα μπράβο», ανέφερε η γενική διευθύντρια του Ταμείου.
Ο κ. Πιερρακάκης απάντησε ότι το ΔΝΤ συνήθως διατυπώνει πιο επιφυλακτικές προβλέψεις, ενώ η ελληνική πλευρά επιδιώκει να εκπλήσσει θετικά, προσθέτοντας ότι στόχος είναι να συμβεί το ίδιο και την επόμενη χρονιά.
Ο πρόεδρος του Eurogroup στάθηκε ιδιαίτερα στη σημασία της δημοσιονομικής πειθαρχίας, σημειώνοντας ότι τέσσερις από τις πέντε ευρωπαϊκές χώρες που εμφανίζουν συνολικό δημοσιονομικό πλεόνασμα είχαν ενταχθεί σε προγράμματα οικονομικής προσαρμογής την προηγούμενη δεκαετία: Ελλάδα, Κύπρος, Ιρλανδία και Πορτογαλία. Η πέμπτη χώρα είναι η Δανία.
«Ένα συλλογικό τραύμα μπορεί να αποτελέσει ένα πολύ ισχυρό μάθημα», τόνισε, προσθέτοντας ότι ιδανικά η δημοσιονομική υπευθυνότητα δεν πρέπει να προκύπτει από μια επώδυνη εμπειρία, αλλά από την έμπνευση.
«Δεν μου αρέσουν τα μαθήματα στην πολιτική. Πιστεύω στην έμπνευση», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Αναφερόμενος στις ευρωπαϊκές προκλήσεις, επισήμανε ότι το μέσο δημοσιονομικό έλλειμμα έχει αυξηθεί από 1,7% πριν από μία δεκαετία σε 3,5% σήμερα, ενώ παράλληλα ενισχύονται οι ανάγκες για κοινωνικές δαπάνες και επενδύσεις.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στην άρση των εμποδίων της ενιαίας αγοράς. «Ο κατακερματισμός στην Ευρώπη αποτελεί στρατηγικό φόρο», δήλωσε, επικαλούμενος υπολογισμούς του ΔΝΤ, σύμφωνα με τους οποίους τα εσωτερικά εμπόδια ισοδυναμούν με δασμούς 110% στις υπηρεσίες και 44% στη μεταποίηση.
Παράλληλα, χαρακτήρισε την τεχνητή νοημοσύνη όχι μόνο τεχνολογική αλλά και μακροοικονομική δύναμη, επισημαίνοντας ότι τα κράτη ανταγωνίζονται πλέον τις τεχνολογικές εταιρείες για την προσέλκυση κεφαλαίων.
Ερωτηθείς για τις ανησυχίες σχετικά με τη γαλλική οικονομία, ο κ. Πιερρακάκης υπογράμμισε ότι η Ευρώπη διαθέτει σήμερα ισχυρότερες τράπεζες και διαφορετικό θεσμικό πλαίσιο σε σύγκριση με το 2010.
Εξέφρασε, επίσης, την εμπιστοσύνη του ότι η γαλλική κυβέρνηση θα εφαρμόσει τη δημοσιονομική πορεία που απαιτείται. «Βλέπουμε διαφοροποίηση στις αποδόσεις των ομολόγων. Δεν βλέπουμε κατακερματισμό στην Ευρώπη», είπε, στέλνοντας μήνυμα εμπιστοσύνης στη συνοχή της ευρωζώνης.
Οι αναγκαίες μεταρρυθμίσεις και η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας
Στο ερώτημα πώς μπορεί η Ευρώπη να προσελκύσει εκ νέου επενδυτικά κεφάλαια, σε μια περίοδο κατά την οποία χρειάζεται να αναπτύξει την τεχνητή νοημοσύνη, να επενδύσει στην παραγωγικότητα και ταυτόχρονα να διατηρήσει μια υπεύθυνη οικονομική πολιτική, ο υπουργός Κυριάκος Πιερρακάκης επισήμανε πως η Ευρώπη έχει μπροστά της μια σειρά από αυτονόητες μεταρρυθμίσεις, οι οποίες καθυστερούν επί χρόνια και μπορούν να αποφέρουν σημαντικό αναπτυξιακό όφελος, κάνοντας λόγο για το «μέρισμα του αυτονόητου».
Στην κατεύθυνση αυτή ενέταξε την ολοκλήρωση της Ένωσης Κεφαλαιαγορών και της Τραπεζικής Ένωσης, στο πλαίσιο της Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων. Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην πρόσφατη συμφωνία για την εποπτεία των αγορών και τη δέσμη μέτρων για την ενοποίηση και εποπτεία τους (Market Integration and Supervision Package), τονίζοντας ότι «η πρόοδος που σημειώθηκε τους τελευταίους δέκα μήνες ήταν μεγαλύτερη από εκείνη των προηγούμενων δέκα ετών». Παράλληλα, χαρακτήρισε την παραγωγικότητα ως τη μεγαλύτερη πρόκληση για την ευρωπαϊκή οικονομία, επισημαίνοντας ότι τα τελευταία 30 χρόνια η μέση ετήσια αύξησή της διαμορφώθηκε στο 1,1% στην Ευρώπη, έναντι 1,8% στις ΗΠΑ. Όπως ανέφερε, στις αρχές της δεκαετίας του 2000 η παραγωγικότητα της εργασίας στην Ευρώπη αντιστοιχούσε στο 90% της αμερικανικής, ενώ σήμερα έχει υποχωρήσει στο 75%.
Σε ερώτηση, εάν η αναγκαία συγκέντρωση δυνάμεων αφορά τον τραπεζικό τομέα ή γενικότερα τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις, ο πρόεδρος του Eurogroup απάντησε «και τα δύο», υπογραμμίζοντας ότι η Ευρώπη χρειάζεται «ευρωπαϊκούς πρωταθλητές και όχι εθνικούς πρωταθλητές». Ειδικά για τις τράπεζες, χαρακτήρισε επιβεβλημένη την περαιτέρω ενοποίησή τους, με αποτελεσματικότερη εποπτεία, μεγαλύτερη κλίμακα δραστηριοτήτων και ενίσχυση της διασυνοριακής ρευστότητας. Αντίστοιχες παρεμβάσεις, όπως σημείωσε, απαιτούνται και σε άλλους κλάδους, επισημαίνοντας ότι, παρά την παρουσία ισχυρών ευρωπαϊκών επιχειρήσεων στην τεχνολογία και τις τηλεπικοινωνίες, η ενιαία αγορά εξακολουθεί να χαρακτηρίζεται από κατακερματισμό. Ενδεικτικά ανέφερε ότι, ενώ η Ευρώπη ανέδειξε τεχνολογικούς πρωταγωνιστές στα δίκτυα 5G, εξακολουθούν να πραγματοποιούνται 27 διαφορετικές δημοπρασίες ραδιοφάσματος. Σύμφωνα με τον κ. Πιερρακάκη, οι αναγκαίες παρεμβάσεις έχουν ήδη καταγραφεί στις εκθέσεις Ντράγκι και Λέτα και πλέον το ζητούμενο είναι η υλοποίησή τους.
«Για πρώτη φορά έπειτα από πολύ καιρό έχουμε την πολιτική βούληση», τόνισε, προσθέτοντας ότι οι γεωπολιτικές εξελίξεις δημιουργούν τις προϋποθέσεις ώστε αυτή η βούληση να μεταφραστεί σε συγκεκριμένα αποτελέσματα. «Θα κριθούμε από το πόσο γρήγορα θα πετύχουμε αυτά τα αποτελέσματα, σε ένα περιβάλλον πιο απαιτητικό από εκείνο που είχαμε συνηθίσει», κατέληξε.
