Σε πλήρη ψηφιακή τροχιά περνά πλέον η διαδικασία διαχείρισης και δημοσίευσης διαθηκών στην Ελλάδα, όπως προκύπτει από την υπουργική απόφαση 21661/2026 που δημοσιεύτηκε στο ΦΕΚ Β΄2134/9.4.2026 και αφορά στη λειτουργία της ηλεκτρονικής πλατφόρμας «Μητρώο Διαθηκών».
Η διαδικασία ξεκινά με την πρόσβαση των χρηστών στο σύστημα, το οποίο αποτελείται από δύο βασικές πύλες: την πύλη πολιτών και την πύλη συμβολαιογράφων. Οι πολίτες εισέρχονται μέσω των προσωπικών κωδικών TAXISnet, ενώ οι συμβολαιογράφοι και οι εξουσιοδοτημένοι χρήστες χρησιμοποιούν ειδικούς κωδικούς πρόσβασης και επιβεβαιώνουν την είσοδό τους με κωδικό μιας χρήσης (OTP), που αποστέλλεται στο κινητό τους τηλέφωνο .
Από τη στιγμή της εισόδου, ο πολίτης καλείται να δηλώσει αν ενεργεί για λογαριασμό του ή για τρίτο πρόσωπο και στη συνέχεια να υποβάλει αίτηση για την έκδοση πιστοποιητικών ή αντιγράφων πράξεων. Στην περίπτωση που η αίτηση αφορά τον ίδιο, συμπληρώνει τα πλήρη στοιχεία ταυτότητάς του και επικαιροποιεί τυχόν ελλιπή δεδομένα, ενώ καταχωρίζει και τα στοιχεία του αποβιώσαντος, επισυνάπτοντας τα απαραίτητα δικαιολογητικά, όπως η ληξιαρχική πράξη θανάτου. Εφόσον καταβληθεί το προβλεπόμενο τέλος, η αίτηση διαβιβάζεται για έλεγχο στον αρμόδιο Συμβολαιογραφικό Σύλλογο, ο οποίος τηρεί το Μητρώο Διαθηκών, και μετά την ολοκλήρωση του ελέγχου ο αιτών λαμβάνει το έγγραφο σε μορφή PDF .
Όταν ο πολίτης ενεργεί για λογαριασμό τρίτου, η διαδικασία περιλαμβάνει επιπλέον την υποβολή αποδεικτικού εξουσιοδότησης ή εκπροσώπησης, καθώς και την καταχώριση στοιχείων τόσο του αποβιώσαντος διαθέτη όσο και του προσώπου που εκπροσωπείται.
Παράλληλα, σε επίπεδο συμβολαιογράφων, η διαδικασία καταχώρισης και δημοσίευσης διαθήκης πραγματοποιείται αποκλειστικά μέσω της ειδικής πλατφόρμας. Αρχικά καταχωρίζονται τα βασικά στοιχεία της διαθήκης, χωρίς αυτό να συνιστά δημοσίευση. Η δημοσίευση πραγματοποιείται μόνο αφού ο συμβολαιογράφος λάβει γνώση του θανάτου του διαθέτη. Στην περίπτωση ιδιόγραφης διαθήκης που δεν έχει κατατεθεί σε συμβολαιογράφο, ο ενδιαφερόμενος προσκομίζει τη διαθήκη και τη ληξιαρχική πράξη θανάτου, και ακολουθεί η καταχώριση και στη συνέχεια η δημοσίευση από τον συμβολαιογράφο .
Κάθε ενέργεια στο σύστημα καταγράφεται αυτόματα με στοιχεία χρόνου και ταυτότητας χρήστη, διασφαλίζοντας την ιχνηλασιμότητα και τη διαφάνεια της διαδικασίας. Προβλέπεται επίσης δυνατότητα διόρθωσης ή διαγραφής στοιχείων εντός 24 ωρών από την καταχώριση, ενώ μετά το πέρας αυτού του χρονικού διαστήματος η εγγραφή οριστικοποιείται. Σε περίπτωση σφάλματος μετά την οριστικοποίηση, απαιτείται ακύρωση και νέα καταχώριση, με σχετική καταγραφή στο ιστορικό του χρήστη.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η διαδικασία κήρυξης ιδιόγραφης διαθήκης ως «κυρίας». Ο αιτών παρίσταται ενώπιον συμβολαιογράφου με δικηγόρο και δύο μάρτυρες, προσκομίζοντας πιστοποιητικά συγγενών και, εφόσον απαιτείται, γραφολογική πραγματογνωμοσύνη. Οι μάρτυρες επιβεβαιώνουν τη γνησιότητα της γραφής και της υπογραφής και ο συμβολαιογράφος, εφόσον πιθανολογηθεί η αυθεντικότητα, κηρύσσει τη διαθήκη κύρια, ολοκληρώνοντας τη διαδικασία με επιβεβαίωση μέσω OTP (One-Time Password) -είναι ένας μοναδικός, προσωρινός κωδικός επιβεβαίωσης που χρησιμοποιείται για λόγους ασφάλειας-.
Η διαδικασία ολοκληρώνεται με την έκδοση των σχετικών εγγράφων, τα οποία φέρουν ψηφιακή σφραγίδα του Συμβολαιογραφικός Σύλλογος Εφετείων Αθηνών - Πειραιώς - Αιγαίου και Δωδεκανήσου και μοναδικό κωδικό επαλήθευσης. Τα έγγραφα αυτά έχουν πλήρη αποδεικτική ισχύ και γίνονται υποχρεωτικά αποδεκτά από δημόσιες υπηρεσίες, δικαστήρια και ιδιώτες, με δυνατότητα ηλεκτρονικής επιβεβαίωσης της εγκυρότητάς τους.
Η χρήση της πλατφόρμας συνοδεύεται από συγκεκριμένα τέλη, τα οποία διαφοροποιούνται ανάλογα με την υπηρεσία που ζητείται. Τα βασικά πιστοποιητικά κοστίζουν περίπου 25 ευρώ, ενώ τα αντίγραφα πράξεων μπορεί να φτάνουν τα 35 ή 45 ευρώ. Τα τέλη αυτά καταβάλλονται ηλεκτρονικά κατά την υποβολή της αίτησης.
Η νέα αυτή ψηφιακή διαδικασία καλύπτει θανάτους από την 1η Νοεμβρίου 2025 και μετά, ενώ υπό προϋποθέσεις επεκτείνεται και σε παλαιότερες περιπτώσεις, σηματοδοτώντας μια συνολική αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο διαχειρίζεται πλέον η κληρονομική διαδοχή στη χώρα .
