Στο επίκεντρο της στρατηγικής της ΑΑΔΕ για τον περιορισμό της φοροδιαφυγής τίθεται το ψηφιακό δελτίο αποστολής, ένα εργαλείο που φιλοδοξεί να βάλει τέλος σε πρακτικές αδήλωτων διακινήσεων αγαθών και εικονικών τιμολογίων, οι οποίες για δεκαετίες προκαλούσαν σημαντικές απώλειες εσόδων για το Δημόσιο. Αν και το νέο σύστημα εφαρμόζεται σταδιακά, στελέχη της φορολογικής διοίκησης τονίζουν ότι η πραγματική του αποτελεσματικότητα θα φανεί μετά τον Μάιο του 2026, όταν η διαβίβαση των δεδομένων καταστεί καθολικά υποχρεωτική και η φορολογική διοίκηση αποκτήσει πλήρη εικόνα της διακίνησης προϊόντων σε πραγματικό χρόνο σε ολόκληρη την εφοδιαστική αλυσίδα, από την αποθήκη έως τον τελικό παραλήπτη.
Το ψηφιακό δελτίο αποστολής αντικαθιστά το χειρόγραφο ή αποσπασματικά μηχανογραφημένο σύστημα, το οποίο άφηνε μεγάλα περιθώρια αλλοίωσης στοιχείων, καθυστερημένης καταχώρισης ή ακόμη και πλήρους απόκρυψης συναλλαγών. Πλέον, κάθε μεταφορά αγαθών θα συνοδεύεται από ηλεκτρονική καταγραφή, διασυνδεδεμένη με τα πληροφοριακά συστήματα της ΑΑΔΕ, επιτρέποντας άμεσες διασταυρώσεις με τιμολόγια, ηλεκτρονικά βιβλία και δηλώσεις ΦΠΑ μέσω της πλατφόρμας myDATA. Στελέχη της φορολογικής διοίκησης εκτιμούν ότι η εφαρμογή του μέτρου θα περιορίσει δραστικά τη χρήση εικονικών παραστατικών, ιδίως σε κλάδους με έντονη κινητικότητα εμπορευμάτων, όπως το χονδρεμπόριο, οι μεταφορές και η αγροδιατροφική αλυσίδα.
Η συμβολή του ψηφιακού δελτίου αποστολής στα δημόσια έσοδα θεωρείται κομβική για τη συνέχιση της ανοδικής πορείας που καταγράφεται τα τελευταία χρόνια στην αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής. Τα έσοδα από τον περιορισμό της φοροδιαφυγής ανήλθαν σε 1,7 δισ. ευρώ το 2024 και αυξήθηκαν σε 2,2 δισ. ευρώ το 2025, ενώ για το τρέχον έτος οι εκτιμήσεις κάνουν λόγο για ποσά άνω των 2,5 δισ. ευρώ. Ωστόσο, αρμόδιες πηγές επισημαίνουν ότι η ουσιαστική αποτίμηση της συμβολής του ψηφιακού δελτίου αποστολής θα πραγματοποιηθεί μετά τον Μάιο του 2026, όταν ολοκληρωθεί η μεταβατική περίοδος και ενεργοποιηθεί πλήρως το υποχρεωτικό καθεστώς διαβίβασης.
Τέλος, πέρα από το δημοσιονομικό σκέλος, το νέο σύστημα αλλάζει και τη φιλοσοφία των ελέγχων, μετατοπίζοντας το βάρος από τους εκ των υστέρων επιτόπιους ελέγχους στην προληπτική εποπτεία μέσω ψηφιακών δεδομένων. Οι φορολογικές αρχές θα μπορούν να εντοπίζουν ασυνέπειες και ύποπτα μοτίβα διακίνησης σχεδόν σε πραγματικό χρόνο, μειώνοντας το διοικητικό κόστος και αυξάνοντας την αποτελεσματικότητα των ελέγχων.
