Η κυβέρνηση ετοιμάζει νέο πρόγραμμα ανακαίνισης παλαιών και κλειστών κατοικιών, το οποίο προβλέπει επιχορήγηση εργασιών έως και 80%–90%, με στόχο την επαναφορά δεκάδων χιλιάδων ακινήτων στη στεγαστική αγορά.
Το σχέδιο θεωρείται κρίσιμο για την αντιμετώπιση της έλλειψης διαθέσιμων κατοικιών, καθώς επιδιώκει την αξιοποίηση ακινήτων που παραμένουν κενά επί χρόνια, είτε για ιδιοκατοίκηση είτε για μακροχρόνια μίσθωση τουλάχιστον πέντε ετών.
Στα θετικά του προγράμματος περιλαμβάνεται το υψηλό ποσοστό επιδότησης, που καθιστά οικονομικά εφικτές παρεμβάσεις οι οποίες υπό άλλες συνθήκες θα ήταν δυσβάσταχτες για τους ιδιοκτήτες. Η κάλυψη τόσο ενεργειακών όσο και γενικών ανακαινιστικών εργασιών δημιουργεί προϋποθέσεις για ουσιαστική αναβάθμιση του οικιστικού αποθέματος και για αισθητή εξοικονόμηση ενέργειας.
Επιπλέον, η διεύρυνση των εισοδηματικών κριτηρίων και η δυνατότητα συμμετοχής και για ανοιχτά, ιδιοκατοικούμενα ακίνητα διευρύνει τον κύκλο των δικαιούχων. Θετική θεωρείται και η προοπτική επέκτασης του προγράμματος προς την Τοπική Αυτοδιοίκηση, με στόχο την αξιοποίηση δημοτικών και περιφερειακών ακινήτων για τη στέγαση εργαζομένων σε περιοχές με υψηλό κόστος διαβίωσης.
Ωστόσο, υπάρχουν και αρνητικά σημεία που προκαλούν προβληματισμό. Τα εισοδηματικά και πιθανώς περιουσιακά κριτήρια ενδέχεται να αποκλείσουν σημαντική μερίδα ιδιοκτητών που θα μπορούσαν να υλοποιήσουν μία ανακαίνιση και να διαθέσουν άμεσα αναβαθμισμένα ακίνητα στην αγορά. Παράλληλα, το γεγονός ότι η επιδότηση αφορά κυρίως το κόστος εργασιών και σε μικρότερο βαθμό το κόστος υλικών αφήνει ανοιχτό το ζήτημα της τελικής οικονομικής επιβάρυνσης για τους συμμετέχοντες.
Η ύπαρξη γραφειοκρατικών απαιτήσεων, όπως πιστοποιητικά, τιμολόγια και τεχνικά δικαιολογητικά, ενδέχεται να λειτουργήσει αποτρεπτικά για ιδιοκτήτες που αναζητούν απλούστερες διαδικασίες. Ενδεικτικά:
- Ένα ζευγάρι μεσαίων εισοδημάτων που διαθέτει δύο παλαιά διαμερίσματα, εκ των οποίων το ένα παραμένει κλειστό. Παρότι θα είχε τη δυνατότητα να ανακαινίσει και να διαθέσει το ακίνητο στην αγορά, η συνολική περιουσιακή του κατάσταση μπορεί να υπερβαίνει το επιτρεπόμενο όριο, οδηγώντας σε αποκλεισμό.
- Ένας συνταξιούχος με χαμηλό εισόδημα, αλλά με κατοχή ενός δεύτερου μικρού ακινήτου από κληρονομιά. Παρά το γεγονός ότι δεν διαθέτει τους πόρους να προχωρήσει μόνος του σε ανακαίνιση, ενδέχεται να θεωρηθεί ότι υπερκαλύπτει το όριο περιουσίας και έτσι να μην μπορεί να συμμετάσχει.
- Μια οικογένεια που κατοικεί σε παλαιό ιδιόκτητο ακίνητο και θέλει να το αναβαθμίσει ενεργειακά, αλλά διαθέτει επίσης ένα μικρό εξοχικό. Η δεύτερη κατοχή, ακόμη κι αν δεν αποφέρει εισόδημα, μπορεί να αυξήσει τη συνολική περιουσιακή εικόνα σε επίπεδο που δεν επιτρέπει την ένταξη στο πρόγραμμα.
