Η Αθήνα μετατρέπεται για δύο ημέρες σε κεντρικό κόμβο γεωπολιτικών εξελίξεων και ενεργειακής στρατηγικής στην Ανατολική Μεσόγειο. Αύριο, 6 Νοεμβρίου, και μεθαύριο, 7 Νοεμβρίου, η ελληνική πρωτεύουσα φιλοξενεί τη Σύνοδο της Διατλαντικής Συνεργασίας για την Ενέργεια (P-TEC), συγκεντρώνοντας κορυφαίους πολιτικούς και ενεργειακούς παράγοντες από Ευρώπη και Ηνωμένες Πολιτείες. Στο περιθώριο του συνεδρίου, θα λάβει χώρα η πολυαναμενόμενη υπουργική συνάντηση του σχήματος 3+1 (Ελλάδα-Κύπρος-Ισραήλ-ΗΠΑ), η οποία επανεκκινεί έναν στρατηγικό δίαυλο συνεννόησης με βαρύνουσες πολιτικές, διπλωματικές και ενεργειακές προεκτάσεις για την περιοχή.
Η τετραμερής, που έχει προγραμματιστεί για αύριο 6 Νοεμβρίου, φέρνει ξανά στο ίδιο τραπέζι τις τέσσερις χώρες σε μια συγκυρία αυξημένης γεωστρατηγικής σημασίας. Η Ελλάδα, με οικοδεσπότη τον υπουργό Ενέργειας Σταύρο Παπασταύρου, υποδέχεται τον Αμερικανό υπουργό Κρις Ράιτ, καθώς και τους ομολόγους τους από Ισραήλ και Κύπρο, Ελι Κοέν και Γιώργο Παπαναστασίου. Παράλληλα, η συμμετοχή κορυφαίων εκπροσώπων της αμερικανικής κυβέρνησης, συμπεριλαμβανομένου του υπουργού Εσωτερικών Νταγκ Μπέργκαμ και του υφυπουργού Εξωτερικών Μάικ Ρήγα, αναδεικνύει το πολιτικό βάρος της συνάντησης. Ιδιαίτερης σημασίας θεωρείται και η πρώτη δημόσια εμφάνιση της νέας πρέσβειρας των ΗΠΑ στην Αθήνα, Κίμπερλι Γκίλφοϊλ.
Στο επίκεντρο της συζήτησης θα βρεθούν η ενεργειακή ασφάλεια, οι περιφερειακές ισορροπίες και η ενίσχυση της στρατηγικής συνεργασίας ΗΠΑ-Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ. Για την Ουάσιγκτον, κεντρική προτεραιότητα παραμένει ο Κάθετος Ενεργειακός Διάδρομος που κατευθύνει αμερικανικό LNG προς την Ευρώπη και την Ουκρανία, ενισχύοντας την ενεργειακή της αυτονομία έναντι της Ρωσίας. Ταυτόχρονα, έργα όπως ο ηλεκτρικός διάδρομος Great Sea Interconnector και ο στρατηγικός διάδρομος IMEC συνθέτουν το νέο γεωοικονομικό παζλ της περιοχής, όπου η Ελλάδα επιδιώκει να κατοχυρώσει ρόλο σταθερού πυλώνα και διαμετακομιστικού κόμβου.
Η σύνοδος P-TEC, που συνδιοργανώνεται από τα υπουργεία Ενέργειας Ελλάδας και ΗΠΑ, συγκεντρώνει 24 υπουργούς της Ε.Ε., τέσσερις υπουργούς της κυβέρνησης Τραμπ και περισσότερους από 300 εκπροσώπους διεθνών ενεργειακών ομίλων. Η ισχυρή αμερικανική παρουσία, με ενεργή συμμετοχή εταιρειών όπως η Chevron, υποδηλώνει την πρόθεση της Ουάσιγκτον να ενισχύσει την ενεργειακή της επιρροή στην Ανατολική Μεσόγειο και να προωθήσει επενδύσεις σε αγωγούς, FSRU και υποδομές φυσικού αερίου και δεδομένων. Όπως έχει δηλώσει ο κ. Παπασταύρου, η Ελλάδα βρίσκεται «στο επίκεντρο των διατλαντικών ενεργειακών εξελίξεων», με πιθανές ανακοινώσεις σημαντικών συμφωνιών.
Σε πολιτικό επίπεδο, η αναβίωση του σχήματος 3+1 αποτελεί επιτυχία της ελληνικής και κυπριακής διπλωματίας, που επί μήνες επιδίωκαν την επανενεργοποίηση του. Αν και η Ουάσιγκτον εμφανίζεται πιο επιφυλακτική απέναντι σε σύνοδο υπουργών Εξωτερικών, η επιλογή του ενεργειακού πεδίου ως πεδίου σύγκλισης διατηρεί ανοιχτή την προοπτική διεύρυνσης συνεργασίας και σε πιο ευαίσθητα στρατηγικά θέματα. Την ίδια στιγμή, η Αθήνα ενισχύει το διεθνές αποτύπωμά της, προβάλλοντας τη σταθερότητα, τη γεωγραφική της θέση και τις ενεργειακές της υποδομές ως συγκριτικά πλεονεκτήματα στο νέο ευρωατλαντικό ενεργειακό χάρτη.
Σε διπλωματικό επίπεδο, η σύνοδος λειτουργεί ως καταλύτης για την περαιτέρω σύσφιξη των δεσμών Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ, σε μια περίοδο που οι εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο απαιτούν ενότητα, συντονισμό και σταθερές στρατηγικές συμμαχίες. Σε ενεργειακό επίπεδο, αναμένεται να επιταχύνει έργα που ενισχύουν την ευρωπαϊκή ενεργειακή ασφάλεια και μειώνουν την εξάρτηση από τη Ρωσία. Και σε πολιτικό επίπεδο, επιβεβαιώνει την αναβάθμιση της Ελλάδας σε σύγχρονο, αξιόπιστο εταίρο και κόμβο συμμαχιών στην ευρύτερη περιοχή.
