Μεγάλες διαφορές παρατηρούνται στα επιδόματα μητρότητας μεταξύ των ταμείων, και γι' αυτό το υπουργείο Εργασίας, μέσω του Ενιαίου Κανονισμού Παροχών, θα επιδιώξει να επαναπροσδιορίσει τα ποσά.
Στις μισθωτές ασφαλισμένες του πρώην ΙΚΑ, το ποσό φθάνει τις 6.420 ευρώ για 119 ημέρες άδειας κυοφορίας και λοχείας. Αντίθετα, στο πρώην ΕΤΑΑ χορηγούνται 800 ευρώ, στον ΟΑΕΕ 600 ευρώ και στον ΟΓΑ 487 ευρώ. Οι παροχές αυτές δίνονται επιπλέον του επιδόματος που καταβάλλει η ΔΥΠΑ σε όλες τις νέες μητέρες, ύψους 830 ευρώ τον μήνα για διάστημα 9 μηνών. Ωστόσο, και εδώ οι όροι διαφέρουν: στις μισθωτές απαιτείται να είναι ασφαλισμένες, ενώ στις μη μισθωτές προϋπόθεση είναι να μην υπάρχουν ληξιπρόθεσμες οφειλές.
Ο νέος κανονισμός αναμένεται να θεσπίσει ενιαίες προϋποθέσεις και να εξομοιώσει τα ποσά, με μικρές αυξήσεις για τις κατηγορίες που λαμβάνουν χαμηλά επιδόματα. Το σχέδιο, που αναμένεται να κατατεθεί στη Βουλή έως το τέλος του χρόνου, στοχεύει να αντικαταστήσει τους 88 διαφορετικούς κανονισμούς που εφαρμόζονται σήμερα από τα πρώην ασφαλιστικά ταμεία και να δημιουργήσει ενιαίο πλαίσιο για όλες τις μη συνταξιοδοτικές παροχές.
Ο νέος κανονισμός θα ενοποιήσει τα επιδόματα ασθένειας, μητρότητας, εργατικού ατυχήματος, αναπηρίας και τα έξοδα κηδείας. Με την εφαρμογή του θα καταργηθούν οι επιμέρους ρυθμίσεις των πρώην Ταμείων και θα θεσπιστούν ενιαία ποσά και προϋποθέσεις. Η επιτροπή που εργάζεται για το νέο πλαίσιο εισηγείται να χρησιμοποιηθούν ως βάση οι παροχές του ΙΚΑ, πάνω στις οποίες θα γίνουν προσαρμογές.
Ωστόσο, σύμφωνα με πληροφορίες, η υιοθέτηση ενιαίων παροχών θα πρέπει να συνδυαστεί με την καταβολή των ασφαλιστικών εισφορών. Διαφορετικό είναι το πλαίσιο ασφάλισης των μισθωτών στον ιδιωτικό τομέα και διαφορετικό είναι το πλαίσιο των μη μισθωτών, όπως ελεύθεροι επαγγελματίες, αυτοαπασχολούμενοι και αγρότες.
Η συζήτηση για έναν ενιαίο κανονισμό ξεκίνησε το 2017, με την ενοποίηση όλων των ασφαλιστικών ταμείων στον ΕΦΚΑ. Ωστόσο, η διαδικασία έμεινε ανολοκλήρωτη, με αποτέλεσμα τα επιμέρους καταστατικά των Ταμείων να συνεχίσουν να εφαρμόζονται. Έτσι, ο ΕΦΚΑ εξακολουθεί να λειτουργεί με 88 διαφορετικούς κανονισμούς, γεγονός που δημιουργεί μεγάλες διαφορές ανάμεσα σε ασφαλισμένους του ίδιου φορέα. Για παράδειγμα, δύο ασφαλισμένοι με τον ίδιο εργασιακό βίο, αλλά προερχόμενοι από διαφορετικά πρώην Ταμεία, λαμβάνουν διαφορετικά ποσά για τις ίδιες παροχές. Το αποτέλεσμα είναι να επικρατεί ένα μπάχαλο παροχών, που σε πολλές περιπτώσεις δεν έχει καμία λογική.
Έξοδα κηδείας με μεγάλες αποκλίσεις
Τα έξοδα κηδείας είναι η πιο χαρακτηριστική περίπτωση διαφοροποίησης. Σήμερα, οι παροχές κυμαίνονται από τα 690 ευρώ του ΝΑΤ έως σχεδόν 3.000 ευρώ στο πρώην ταμείο της ΔΕΗ.
Ενδεικτικά:
- Στο ΝΑΤ το ποσό είναι 690 ευρώ.
- Στον ΟΓΑ φθάνει τα 800 ευρώ.
- Στο ΙΚΑ καταβάλλονται 863,20 ευρώ, ενώ το ίδιο ποσό ισχύει και για το πρώην Ταμείο ΗΣΑΠ.
- Στο Δημόσιο η παροχή είναι 1.000 ευρώ.
- Στο Ταμείο Νομικών δίνεται 1.100 ευρώ.
- Στον ΟΑΕΕ και στο πρώην ΤΥΔΚΥ (δημοτικοί υπάλληλοι) καταβάλλονται 1.200 ευρώ.
- Στο πρώην ΤΑΥΤΕΚΩ/ΤΑΠ-ΕΤΕ για την Εμπορική Τράπεζα το ποσό φθάνει τα 1.452 ευρώ.
Από εκεί και πάνω, οι παροχές αυξάνονται αισθητά: 1.500 ευρώ στους δικαστικούς επιμελητές, 1.742 ευρώ στους ασφαλισμένους του πρώην ΤΑΠ-ΟΤΕ, 1.783 ευρώ στους μηχανικούς του ΤΣΜΕΔΕ, σχεδόν 2.000 ευρώ στους νομικούς του πρώην ΕΤΑΑ-ΤΑΝ, 2.270 ευρώ στους εργαζόμενους της Εθνικής Τράπεζας, 2.723 ευρώ στους γιατρούς του ΤΣΑΥ, 2.839 ευρώ στους συμβολαιογράφους, 2.900 ευρώ σε πρώην τραπεζικά ταμεία και 2.964 ευρώ στη ΔΕΗ. Με τον νέο κανονισμό προτείνεται να καθιερωθεί ενιαίο βοήθημα 900-1.000 ευρώ, ανεξάρτητα από τον φορέα προέλευσης.
Επιδόματα ασθένειας και ατυχήματος
Αποκλίσεις βέβαια υπάρχουν και μεταξύ ελεύθερων επαγγελματιών και μισθωτών. Η πλέον χαρακτηριστική περίπτωση είναι αυτή του επιδόματος ασθένειας, που δεν δικαιούνται οι μη μισθωτοί. Σύμφωνα με πληροφορίες, στο προωθούμενο νομοσχέδιο θα υπάρχει σχετική πρόβλεψη-ανάσα για τους χιλιάδες μη μισθωτούς, υπό αυστηρές βέβαια προϋποθέσεις, ενώ βελτιώσεις θα υπάρχουν και όσον αφορά το εργατικό ατύχημα.
Στο πρώην ΙΚΑ, σχετικά με το επίδομα ασθενείας, το ημερήσιο ποσό ξεκινά από 3,07 ευρώ και φθάνει τα 32,62 ευρώ, ανάλογα με την ασφαλιστική κλάση του εργαζομένου. Η παροχή καταβάλλεται για 6, 12 ή 24 μήνες κατ’ ανώτατο όριο, ανάλογα με τον χρόνο ασφάλισης.
Στο πρώην ΤΑΞΥ, το επίδομα ασθένειας καταβάλλεται έως 12 μήνες, με 184 ευρώ για τον πρώτο μήνα και 1.580 ευρώ από τον δεύτερο και μετά. Ο ΟΑΕΕ καταβάλλει μόνο επίδομα ατυχήματος για διάρκεια από 30 ημέρες έως 4 μήνες, ίσο με το τριπλάσιο της μηνιαίας εισφοράς των ασφαλισμένων. Το ΕΤΑΑ χορηγεί επίδομα ασθένειας ή ατυχήματος για τρεις μήνες, με ημερήσια ποσά που κυμαίνονται από 8 έως 27 ευρώ.
