Στον πρώτο εισαγωγικό διαγωνισμό της ΕΣΔι Δικαστικών Υπαλλήλων που πραγματοποιήθηκε τον Ιούνιο του 2023, οι υποψήφιοι εξετάστηκαν σε πλήθος θεμάτων που στόχο είχαν όχι μόνο τον έλεγχο της θεωρητικής τους κατάρτισης, αλλά και της πρακτικής τους ικανότητας να ανταποκριθούν σε πραγματικά ζητήματα της δικαστικής καθημερινότητας.
Οι ερωτήσεις αυτές έχουν ιδιαίτερη αξία για όποιον προετοιμάζεται, γιατί δείχνουν την κατεύθυνση του διαγωνισμού.
Δεν αρκεί να αποστηθίσει κάποιος τα άρθρα, η επιτυχία έρχεται όταν μπορεί να συνδέσει τη θεωρία με την πράξη και να κατανοήσει τι ακριβώς θα ρωτήσει ο εξεταστής και γιατί.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Οι ερωτήσεις αυτού του τύπου ελέγχουν την κατανόηση του γράμματος του νόμου και δοκιμάζουν την ετοιμότητα σε προφορική εξέταση με κοφτές και άμεσες απαντήσεις.
Παρακάτω θα δούμε επιλεγμένες ερωτήσεις από εκείνον τον διαγωνισμό. Ο στόχος δεν είναι απλά να μάθουμε «τη σωστή απάντηση», αλλά να κατανοήσουμε το πνεύμα των εξεταστών, να εξασκηθούμε στο πώς θα απαντήσουμε γρήγορα και με σφαήνεια και να έχουμε ένα πρακτικό «εργαλείο προετοιμασίας» στα χέρια μας.
Πάμε λοιπόν να δούμε 25 πραγματικές ερωτήσεις:
1. Μετέχει ο γραμματέας στη συγκρότηση του δικαστηρίου; Κι αν ναι, στη διάσκεψη μετέχει;
Για τη νόμιμη συγκρότηση του δικαστηρίου απαιτείται η παρουσία του γραμματέα του, εκτός αν ο νόμος ορίζει διαφορετικά (άρθρο 8 παρ. 1 ΚΟΔ).
Στις διασκέψεις του δικαστηρίου δεν μετέχει ο γραμματέας, εκτός αν νόμος ορίζει διαφορετικά (άρθρο 8 παρ. 2 ΚΟΔ).
2. Ποιος αναπληρώνει τον πρόεδρο του Αρείου Πάγου;
Οι αντιπρόεδροι του Αρείου Πάγου (άρθρο 5 παρ.1 ΚΟΔ).
3. Πότε ξεκινούν και πότε τελειώνουν τα θερινά τμήματα;
Τα θερινά τμήματα αρχίζουν την 1η Ιουλίου και λήγουν στις 15 Σεπτεμβρίου (άρθρο 12 παρ. 2 ΚΟΔ).
4. Πως ιδρύεται ένα εφετείο;
Με προεδρικό διάταγμα ύστερα από γνώμη της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου ή του Συμβουλίου της Επικρατείας αντίστοιχα (άρθρο 2 παρ. 1 ΚΟΔ).
5. Μπορεί ο δικαστικός υπάλληλος να ασκεί ιδιωτικό έργο;
Απαγορεύεται στον δικαστικό υπάλληλο να ασκεί ιδιωτικό έργο ή εργασία με αμοιβή. Κατ’ εξαίρεση η άσκηση τους επιτρέπεται ύστερα από άδεια εφόσον δεν είναι ασυμβίβαστα με τα καθήκοντα της θέσης τους και δεν παρεμποδίζεται η ομαλή εκτέλεση της υπηρεσίας του (άρθρο 118 παρ. 1 ΚΔΥ).
6. Ποια ποινικά δικαστήρια γνωρίζετε;
Τα μονομελή και τριμελή πλημμελειοδικεία, τα δικαστήρια ανηλίκων, τα δικαστήρια που δικάζουν κακουργήματα (ΜΟΔ & ΜΟΕ), τα μονομελή και τριμελή εφετεία και τον Άρειο Πάγο (άρθρα 3-10 ΚΠΔ)
7. Πότε αρχίζει και λήγει το δικαστικό έτος;
Αρχίζει στις 16 Σεπτεμβρίου και λήγει στις 15 Σεπτεμβρίου του επόμενου έτους (άρθρο 12 παρ. 1 ΚΟΔ).
8. Πόσους δικαστές έχει το μικτό ορκωτό δικαστήριο;
Από πρόεδρο πρωτοδικών, δύο πρωτοδίκες και τέσσερις ενόρκους (λαϊκοί δικαστές) (άρθρο 4 παρ. 1 ΚΟΔ).
9. Πότε χαρακτηρίζεται κάποιος κατηγορούμενος;
Την ιδιότητα του κατηγορούμενου την αποκτά εκείνος εναντίον του οποίου ο εισαγγελέας άσκησε ρητά την ποινική δίωξη και εκείνος στον οποίο σε οποιοδήποτε στάδιο της ανάκρισης αποδίδεται η αξιόποινη πράξη (άρθρο 72 ΚΠΔ).
10. Πότε απαγορεύεται να εξεταστεί μάρτυρας;
Δεν μπορούν να εξεταστούν ως μάρτυρες στη δίκη, με ποινή ακυρότητας: α) όσοι είχαν ρόλο εισαγγελέα, ανακριτή ή γραμματέα ανάκρισης στην ίδια υπόθεση β) όσοι είναι συγκατηγορούμενοι για την ίδια πράξη, μέχρι να κριθεί αμετάκλητα η ενοχή τους και γ) όσοι έχουν ήδη καταδικαστεί αμετάκλητα για την πράξη που δικάζεται, ακόμα κι αν δεν τους επιβλήθηκε ποινή (άρθρο 210 ΚΠΔ).
11. Τι σημαίνει πρώτη συζήτηση;
Ο όρος «πρώτη συζήτηση» στη δικονομία σημαίνει την αρχική εκδίκαση της υπόθεσης στο ακροατήριο δηλαδή την πρώτη φορά που η αγωγή ή το ένδικο μέσο εισάγεται προς συζήτηση στο δικαστήριο μετά την κατάθεσή του και την κλήτευση των διαδίκων.
12. Πότε παύει η πληρεξουσιότητα;
Η πληρεξουσιότητα για όλες τις δίκες παύει να ισχύει μετά από πέντε χρόνια από τη χορήγησή της (άρθρο 97 παρ. 3 ΚΠολΔ).
13. Τι είναι το έκθεμα;
Η γραμματεία καταρτίζει για κάθε δικάσιμο έκθεμα, στο οποίο αναγράφονται με τη σειρά του πινακίου οι προς συζήτηση υποθέσεις (άρθρο 132 παρ. 1 ΚΔΔ).
14. Σε ένα οικόπεδο του Α αποφασίζεται να χτιστεί ένα σχολείο. Ποια προϋπόθεση πρέπει να υπάρχει για να υλοποιηθεί η απόφαση;
Κανένας δεν μπορεί να στερηθεί την ιδιοκτησία του παρά μόνο για δημόσια ωφέλεια, που πρέπει να αποδειχθεί με τον προσήκοντα τρόπο, και πάντοτε αφού προηγηθεί πλήρης αποζημίωση. Άρα, για να χτιστεί σχολείο στο οικόπεδο του Α απαιτείται αναγκαστική απαλλοτρίωση για λόγους δημόσιας ωφέλειας (άρθρο 17 παρ. 2 Σ).
15. Αναθεωρείται το άρθρο 2 παρ. 1 του Συντάγματος;
Όχι, δεν αναθεωρείται (άρθρο 110 παρ. 1 Σ).
16. Ποιος έχει δικαίωμα έγκλησης;
Ο παθών που θέλει να ζητήσει τη δίωξη της αξιόποινης πράξης έχει δικαίωμα έγκλησης (άρθρο 51 ΚΠΔ).
17. Τι είναι το υπόμνημα;
Το υπόμνημα είναι ένα έγγραφο που υποβάλλει ένας διάδικος ή ο πληρεξούσιος του σε μια δίκη (πολιτική, ποινική ή διοικητική), αλλά και γενικότερα προς μια δημόσια αρχή, με σκοπό να παρουσιάσει αναλυτικά τους ισχυρισμούς του, να απαντήσει στα επιχειρήματα του αντιδίκου, να αναπτύξει νομική ή πραγματική επιχειρηματολογία ή να καταθέσει στοιχεία που ενισχύουν τη θέση του.
18. Ποια δικαστήρια δικάζουν κακουργήματα;
Τα δικαστήρια που δικάζουν κακουργήματα είναι το μικτό ορκωτό δικαστήριο, το μικτό ορκωτό εφετείο, το μονομελές εφετείο και το τριμελές εφετείο (άρθρο 7 παρ. 1 ΚΠΔ).
19. Γραμματέας αντιλαμβάνεται ότι ένας εκ των ενόρκων είναι ξάδελφος της γυναίκας του. Τι γίνεται σε αυτή την περίπτωση;
Αν ένας ένορκος έχει συγγένεια εξ αγχιστείας με γραμματέα της δίκης (ξάδελφος της γυναίκας του = αγχιστεία μέχρι 4ου βαθμού), τότε γεννάται λόγος εξαίρεσης του ενόρκου λόγω συγγένειας με δικαστικό υπάλληλο που μετέχει στη διαδικασία. Οι ένορκοι υπάγονται στους ίδιους λόγους αποκλεισμού με τους δικαστές, άρα δεν μπορεί να συμμετέχει στη σύνθεση (άρθρο 52 ΚΠΔ).
20. Ποιος μπορεί να παραιτηθεί από την έγκληση και πότε;
Η παραίτηση από το δικαίωμα έγκλησης γίνεται από τον ίδιο των δικαιούμενο ή από αντιπρόσωπό του που έχει ειδική πληρεξουσιότητα, σε συμβολαιογράφο, στον εισαγγελέα ή σε οποιονδήποτε ανακριτικό υπάλληλο και συντάσσεται σχετική έκθεση (άρθρο 54 παρ. 1 ΚΠΔ).
21. Αν απορριφθεί η έγκληση τι μπορεί να κάνει ο εγκαλών;
Ο εγκαλών έχει δικαίωμα μέσα σε 15 ημέρες από την επίδοση της διάταξης του εισαγγελέα πλημμελειοδικών να προσφύγει κατά αυτής στον αρμόδιο εισαγγελέα εφετών (άρθρο 52 παρ. 1 ΚΠΔ).
22. Ποιοι είναι οι διάδικοι στην ποινική δίκη;
Διάδικοι στην ποινική δίκη είναι ο ύποπτος, ο κατηγορούμενος και αυτός που παρίσταται για την υποστήριξη της κατηγορίας (άρθρο 70 ΚΠΔ)
23. Τι λέει το τεκμήριο της αθωότητας;
Οι ύποπτοι και οι κατηγορούμενοι τεκμαίρονται αθώοι μέχρι να αποδειχθεί η ενοχή τους σύμφωνα με τον νόμο (άρθρο 71 ΚΠΔ).
24. Δικαστικός υπάλληλος που βρίσκεται σε διαθεσιμότητα μπορεί να εκτελεί τα καθήκοντά του κανονικά;
Όχι. Η θέση σε διαθεσιμότητα συνεπάγεται την παύση κάθε παρεπόμενης απασχόλησης (και κύριας) την οποία έχει ο δικαστικός υπάλληλος λόγω της ιδιότητας του (άρθρο 160 ΚΔΥ).
25. Πότε επιβάλλεται αναστολή καθηκόντων ενός δικαστικού υπαλλήλου;
Σε κατεπείγουσες περιπτώσεις, κατά τις οποίες διακυβεύεται το συμφέρον της υπηρεσίας, μπορεί να επιβληθεί σε δικαστικό υπάλληλο με αιτιολογημένη πράξη του αρμόδιου για την άσκηση της πειθαρχικής δίωξης οργάνου, το μέτρο της αναστολής της άσκησης των καθηκόντων του (άρθρο 164 ΚΔΥ).
