Με στόχο την ενίσχυση των συλλογικών διαπραγματεύσεων και την υπογραφή περισσότερων κλαδικών συμβάσεων προωθούνται σημαντικές αλλαγές στα εργασιακά, μετά από διάλογο που θα έχει το υπουργείο Εργασίας με τους κοινωνικούς φορείς.
Επιδίωξη της κυβέρνησης είναι να θεσμοθετηθούν κίνητρα για τους εργοδότες, προκειμένου να προχωρήσουν στην υπογραφή περισσότερων κλαδικών συμβάσεων, με στόχο ο μέσος μισθός να φτάσει και να ξεπεράσει τα 1.500 ευρώ το 2027. Ο «οδικός χάρτης» που ετοιμάζεται να παρουσιαστεί το ερχόμενο φθινόπωρο, θα περιλαμβάνει τροποποιήσεις του σημερινού νομοθετικού καθεστώτος, αφού προηγηθεί διαβούλευση με όλους τους κοινωνικούς εταίρους, που θα κληθούν να καταθέσουν τις προτάσεις τους.
Υπενθυμίζεται ότι η κοινοτική οδηγία, που ενσωματώθηκε στο εθνικό δίκαιο και περιείχε το νέο πλαίσιο διαμόρφωσης του κατώτατου μισθού από το 2028, θέτει ως στόχο να αυξηθεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση το ποσοστό κάλυψης των εργαζομένων από συλλογικές συμβάσεις στο 80%. Στην Ελλάδα, το ποσοστό των εργαζομένων που καλύπτονται από σύμβαση κυμαίνεται στο 25% έως 30
Οι υπό εξέταση αλλαγές στα εργασιακά προβλέπουν τα εξής:
- Εβδομαδιαία εργασία: Προωθείται η δυνατότητα διευθέτησης του χρόνου εργασίας σε εβδομαδιαία βάση, ανάλογα με τις ανάγκες της επιχείρησης. Οι εργοδότες θα μπορούν να αυξάνουν ή να μειώνουν το ημερήσιο ωράριο εργασίας, διατηρώντας τον μέσο όρο των 40 ωρών εβδομαδιαίως. Οι επιπλέον ώρες εργασίας θα μπορούν να αντισταθμίζονται με μειωμένο ωράριο, ρεπό ή άδεια σε επόμενες ημέρες. Σήμερα, η δυνατότητα διευθέτησης είναι σε 6μηνιαία ή ετήσια βάση. Σε κάθε περίπτωση όμως, η διάταξη θα τονίζει την υποχρεωτική συναίνεση των εργαζομένων για να συμβεί η όποια μετατροπή στο ωράριο απασχόλησης.
- Περιορισμός γραφειοκρατίας σε προσλήψεις – απολύσεις: Στο πλαίσιο της λειτουργίας του Εργάνη ΙΙ, θα απλοποιηθούν οι διαδικασίες και θα μπορούν να γίνουν με μεγαλύτερη ταχύτητα οι προσλήψεις, χωρίς όμως να μπορεί να αποκλειστεί κάτι αντίστοιχο και για τις απολύσεις. Το μέτρο εκτιμάται ότι θα διευκολύνει σημαντικά τη λειτουργία επιχειρήσεων σε ειδικούς κλάδους, όπως είναι η εστίαση ή το catering, που σε αρκετές περιπτώσεις υπάρχει ανάγκη για προσθήκη εργαζομένων σε μέρες και ώρες που δεν μπορεί επίσημα να καταγραφεί μια πρόσληψη (π.χ. Σάββατο). Εφεξής, κάτι τέτοιο θα μπορεί να γίνεται ηλεκτρονικά, με μεγαλύτερη ταχύτητα, ακόμα και μέσω εφαρμογής στο κινητό με μήνυμα το οποίο θα πρέπει να γίνει αποδεκτό από τον υποψήφιο εργαζόμενο. Σύμφωνα με το σχεδιασμό, θα δημιουργηθεί μια πιο απλή σύμβαση με τους στοιχειώδεις όρους, ώστε να τρέξει γρήγορα η διαδικασία. Παράλληλα, θα προβλέπεται και σύντμηση των γραφειοκρατικών διαδικασιών για την αποδοχή μιας οικειοθελούς αποχώρησης, διαδικασία που σήμερα διαρκεί 10 ημέρες. Επίσης, θα καταργηθούν έγγραφα και βιβλία με τους πίνακες προσωπικού και θα αντικατασταθούν με ηλεκτρονικές διαδικασίες.
- Ελαστικές μορφές απασχόλησης: Στο πλαίσιο της απλοποίησης, θα μπορούν να γίνουν προσλήψεις με το μοντέλο της δοκιμαστικής περιόδου (έξι μήνες), της παράλληλης απασχόλησης (έως 13 ώρες ημερησίως σε περισσότερους του ενός εργοδότες) και της κατά παραγγελία απασχόλησης
- Μείωση του ποσοστού της εργοδοτικής εκπροσώπησης που απαιτείται ως προϋπόθεση για την επέκταση των όρων των συμβάσεων στο σύνολο του κλάδου. Σήμερα, αυτό το ποσοστό είναι 50+1%, με αποτέλεσμα πολλοί εργοδότες να αποχωρούν από τον φορέα εκπροσώπησής τους για να μην υποχρεωθούν να προχωρήσουν σε αύξηση των μισθών των εργαζομένων, όπως ορίζουν οι κλαδικές συμβάσεις. Μάλιστα, υπάρχουν κλάδοι που η μέτρηση του ποσοστού είναι εξαιρετικά δύσκολη.
- Συμφωνία των κοινωνικών εταίρων ώστε να προβλέπεται –σε αυστηρό πλαίσιο– διαφορετική πολιτική για τις αυξήσεις που ορίζουν οι συμβάσεις, στις επιχειρήσεις που αντιμετωπίζουν οικονομικά προβλήματα.
- Απλοποίηση των διαδικασιών λειτουργίας του Οργανισμού Μεσολάβησης και Διαιτησίας, ώστε να τροποποιηθεί το πλαίσιο προσφυγής στη διαιτησία.
- Απλοποίηση των διαδικασιών στη νομιμοποίηση και εγγραφή των συνδικαλιστών αλλά και των εκπροσώπων των εργοδοτικών φορέων στο ψηφιακό Μητρώο που προβλέπεται από το νόμο Χατζηδάκη. Για το θέμα, αναμένεται και η απόφαση του ΣτΕ, στο οποίο προσέφυγαν οι εκπρόσωποι των εργαζομένων. Το Σχέδιο Δράσης, όπως προβλέπει ο νόμος, έχει διάρκεια από ένα έως πέντε έτη και ορίζει σαφές χρονοδιάγραμμα και συγκεκριμένα μέτρα για τη σταδιακή αύξηση του ποσοστού κάλυψης από συλλογικές διαπραγματεύσεις, με πλήρη σεβασμό της αυτονομίας των κοινωνικών εταίρων.
