Μετά από 12 χρόνια κατάργησης της Εργατικής Κατοικίας τα συνδικάτα ζητούν την επαναφορά του θεσμού της κοινωνικής κατοικίας. Με την αύξηση των ενοικίων και τη δυσκολία πρόσβασης σε οικονομικά προσιτή κατοικία, είναι επιτακτική η ανάγκη για ένα νέο μοντέλο κοινωνικών κατοικιών. Εξάλλου το πρόβλημα της κατοικίας που αντιμετωπίζουν χιλιάδες νοικοκυριά αναδείχθηκε και από τη μεγάλη ανταπόκριση του προγράμματος Σπίτι μου που δεν πρόκειται προς το παρόν να επαναληφθεί.
Η Ομοσπονδία Συλλόγων Εργαζομένων στις Υπηρεσίες και το Εμπόριο κρούουν των κώδωνα του κινδύνου και καταθέτουν ολοκληρωμένη πρόταση για την ανάπτυξη κοινωνικών κατοικιών στην Ελλάδα, προτείνοντας βιώσιμες λύσεις που συνδυάζουν κοινωνική ευημερία και οικονομική αποδοτικότητα.
Αναλυτικότερα:
- Προτείνεται η δημιουργία κατοικιών που να ενσωματώνουν σύγχρονες αρχιτεκτονικές τάσεις με έμφαση στην ενεργειακή απόδοση και τη βιωσιμότητα.
- Επιλογή τοποθεσιών προσβάσιμων σε συγκοινωνίες, υπηρεσίες και εργασία, προκειμένου να υποστηρίζεται η κοινωνική ένταξη και η μείωση της οικολογικής υποβάθμισης.
- Χρήση βιώσιμων υλικών που μειώνουν το οικολογικό αποτύπωμα και προάγουν την ενεργειακή αποδοτικότητα των κτιρίων.
- Εφαρμογή σύγχρονων τεχνολογιών στην κατασκευή που επιτρέπουν την ταχύτερη, αποδοτικότερη και πιο οικονομική ολοκλήρωση των κατοικιών.
Χρηματοδότηση
1. Κρατικές Επιδοτήσεις: Πρόταση για κρατικές επιδοτήσεις που θα καλύπτουν ένα μέρος του κόστους κατασκευής και θα διασφαλίζουν την προσβασιμότητα των κατοικιών για χαμηλόμισθους πολίτες.
2 Εισφορές Εργαζομένων και Εργοδοτών στη Χρηματοδότηση Κοινωνικών Κατοικιών:
Η ενσωμάτωση εισφορών τόσο από εργαζομένους όσο και από εργοδότες μπορεί να αποτελέσει μια σημαντική πηγή χρηματοδότησης για την υλοποίηση και συντήρηση κοινωνικών κατοικιών. Αυτός ο συνδυασμός συμβάλλει στη δημιουργία ενός βιώσιμου οικονομικού μοντέλου που ενισχύει την κοινωνική ευθύνη και την αλληλεγγύη μεταξύ των συμμετεχόντων.
α) Μοντέλα Εισφορών Εργαζομένων και Εργοδοτών
Άμεσες Εισφορές:
Εργαζόμενοι: Παρακράτηση ενός ποσοστού του μισθού των εργαζομένων που επιθυμούν να συμμετέχουν στο πρόγραμμα κοινωνικής κατοικίας, με αντίστοιχες φοροαπαλλαγές για τους συμμετέχοντες
Εργοδότες: Εισφορές μέρους των κερδών των επιχειρήσεων και άμεσες εισφορές στα ταμεία κοινωνικής κατοικίας, επίσης με φορολογικά κίνητρα.
β) Έμμεσες Εισφορές μέσω Συνδικαλιστικών Συμφωνιών:
Σύναψη συμφωνιών ανάμεσα σε συνδικάτα και εργοδότες για την καταβολή εισφορών στα ταμεία κοινωνικής κατοικίας, ως μέρος των συλλογικών συμφωνιών.
3. Δημιουργία Ειδικών Ταμείων:
Καθιέρωση Ταμείων Κοινωνικής Κατοικίας: Ίδρυση ειδικών ταμείων που διαχειρίζονται από ανεξάρτητες αρχές ή τρίτους φορείς, όπου κατατίθενται οι εισφορές και από τα οποία χρηματοδοτούνται έργα κατοικίας.
4. Διαφοροποιημένα Σχήματα Χρηματοδότησης: Ενθάρρυνση της χρήσης διαφοροποιημένων σχημάτων χρηματοδότησης όπως Social Bonds ή χρηματοδοτήσεις μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης και της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων.
Τα Social Bonds είναι κοινωνικά ομόλογα, δηλαδή τίτλοι σταθερού εισοδήματος των οποίων τα έσοδα προορίζονται για τη χρηματοδότηση ή την αναχρηματοδότηση νέων και υφιστάμενων έργων κοινωνικού αντίκτυπου, ειδικά για προσδιορισμένους πληθυσμούς-στόχους, όπως ομάδες χαμηλού εισοδήματος, εργαζόμενοι, άνεργοι ή άλλως ευάλωτες κοινωνικές κατηγορίες.
Η χρηματοδότηση κοινωνικών κατοικιών μέσω της έκδοσης social bonds (κοινωνικών ομολόγων) προσφέρει μία καινοτόμο και αποδοτική λύση για τη συγκέντρωση κεφαλαίων με σκοπό την υλοποίηση προγραμμάτων κοινωνικής κατοικίας. Αυτή η μέθοδος συνδυάζει τη χρηματοδοτική απόδοση με την κοινωνική ωφέλεια, καθιστώντας την ελκυστική τόσο για δημόσιους φορείς όσο και για ιδιωτικούς επενδυτές που επιθυμούν να συμβάλλουν σε κοινωνικούς σκοπούς.
Αποφυγή γκετοποίησης
Η πολυμορφία στις κατοικίες μπορεί να αποτρέψει την απομόνωση συγκεκριμένων ομάδων και την εμφάνιση κοινωνικών γκέτο.
Προτείνεται σχεδιασμός των κατοικιών έτσι ώστε να περιλαμβάνουν διαμερίσματα διαφορετικού μεγέθους και τύπου, από μικρά στούντιο για ανύπαντρους έως μεγάλα διαμερίσματα για οικογένειες.
Προσφορά ελκυστικών οικονομικών κινήτρων για μέσα και υψηλά εισοδήματα, όπως ευνοϊκά δάνεια και φοροαπαλλαγές για αγορά ή ενοικίαση κοινωνικών κατοικιών.
Παράλληλα προτείνεται η ενεργή συμμετοχή των συνδικαλιστικών οργανώσεων των εργαζομένων στον σχεδιασμό και την υλοποίηση του προγράμματος κοινωνικής κατοικίας μπορεί να προσφέρει πολλαπλά οφέλη. Αυτές οι οργανώσεις φέρουν την εμπειρία και την προοπτική των εργαζομένων, εξασφαλίζοντας ότι τα σχέδια κατοικίας θα είναι αποδοτικά, δίκαια και ευθυγραμμισμένα με τις ανάγκες των εργαζομένων.
