Την πρόθεση της κυβέρνησης να μην υλοποιήσει την εφαρμογή των συνταξιοδοτικών και εξισορροπητικών παρεμβάσεων (μείωση των συντάξεων από 1/1/2019 και υλοποίηση αντίμετρων, αντίστοιχα), όπως αυτές είχαν συμπεριληφθεί στο Μεσοπρόθεσμο Πλαίσιο 2019- 2022 για το 2019, με την εξαίρεση του μέτρου ενίσχυσης των οικογενειακών επιδομάτων, το οποίο ήδη εφαρμόζεται από την 1η Ιανουαρίου εφέτος, αποτυπώνει το προσχέδιο του νέου προϋπολογισμού που κατατέθηκε στη Βουλή.
Ωστόσο, η ακριβής ποσοτικοποίηση των δημοσιονομικών παρεμβάσεων που προτίθεται να υλοποιήσει η κυβέρνηση, θα οριστικοποιηθεί στο πλαίσιο της επεξεργασίας των προϋπολογισμών των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατά τη διαδικασία του «Ευρωπαϊκού Εξαμήνου» (σ.σ. το σχέδιο του νέου προϋπολογισμού θα αποσταλεί στην Κομισιόν στις 15 Οκτωβρίου).
Παράλληλα, για το 2019 θα υπάρξει αλλαγή του μείγματος δημοσιονομικής πολιτικής που θα υλοποιηθεί μέσω των ακόλουθων μέτρων που προτίθεται να εφαρμόσει η κυβέρνηση:
*Από την πλευρά των εσόδων, (α) τη μείωση του ΕΝΦΙΑ κατά 10% μεσοσταθμικά, (β) τη μείωση ασφαλιστικών εισφορών ελεύθερων επαγγελματιών, αυτοαπασχολούμενων και αγροτών, (γ) τη μείωση φορολογίας διανεμόμενων κερδών και (δ) τη σταδιακή μείωση του φόρου εισοδήματος νομικών προσώπων από 29% σε 25% με μείωση κατά 1% κατ' έτος.
*Από την πλευρά των δαπανών, (α) την επιδότηση των ασφαλιστικών εισφορών για νέους κάτω των 25 ετών, (β) την εισαγωγή ενός νέου προγράμματος επιδότησης ενοικίου με οικονομικά και οικογενειακά κριτήρια, (γ) την ενίσχυση των σχολικών μονάδων Ειδικής Αγωγής και Εκπαίδευσης, (δ) την ενίσχυση του προγράμματος «Βοήθεια στο Σπίτι».
Το προσχέδιο του προϋπολογισμού στηρίζεται σε ένα αναθεωρημένο μακροοικονομικό σενάριο, βάσει του οποίου ο ρυθμός ανάπτυξης, σε σταθερές τιμές, προβλέπεται να είναι 2,1% και 2,5% για τα έτη 2018 και 201,9 αντιστοίχως.
Σύμφωνα με το προσχέδιο, οι ικανοποιητικές δημοσιονομικές επιδόσεις των ετών 2015- 2018, καθώς και η βελτίωση των μακροοικονομικών μεγεθών της ελληνικής οικονομίας επιτρέπουν τη σταδιακή αλλαγή του μείγματος δημοσιονομικής πολιτικής, με σκοπό την ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος των νοικοκυριών, την υποστήριξη της βιώσιμης ανάπτυξης και την αντιμετώπιση, με τρόπο στοχευμένο, χρόνιων ελλειμμάτων στον τομέα της κοινωνικής προστασίας.
Σύμφωνα επίσης με τις εκτιμήσεις του προσχεδίου του, τόσο τα περιγραφόμενα μέτρα δημοσιονομικής επέκτασης όσο και η μη εφαρμογή των συνταξιοδοτικών και εξισορροπητικών παρεμβάσεων είναι πλήρως συμβατά με τον δημοσιονομικό στόχο της χώρας, όπως αυτός τίθεται στο Μεσοπρόθεσμο Πλαίσιο 2019- 2022.
Σύμφωνα με το προσχέδιο του προυπολογισμού οι εκτιμήσεις για το δημοσιονομικό αποτέλεσμα της Γενικής Κυβέρνησης του 2018 θέλουν τα καθαρά έσοδα του Κρατικού Προϋπολογισμού, σε δημοσιονομική βάση, μετά τη μείωση των επιστροφών φόρων, εκτιμάται ότι θα διαμορφωθούν στα 53.295 εκατ. ευρώ, παρουσιάζοντας αύξηση κατά 435 εκατ. ευρώ ή 0,8% έναντι του στόχου του ΜΠΔΣ 2019-2022.
Η αύξηση αυτή οφείλεται κυρίως στα αυξημένα κατά 562 εκατ. ευρώ έσοδα από Φόρο Προστιθέμενης Αξίας (ΦΠΑ), στα αυξημένα κατά 291 εκατ. ευρώ έσοδα από Φόρο Εισοδήματος, στα αυξημένα κατά 290 εκατ. ευρώ λοιπά τρέχοντα έσοδα.
Σημειώνεται, ότι η προαναφερθείσα εκτιμώμενη αύξηση των καθαρών εσόδων του Κρατικού Προϋπολογισμού επιτυγχάνεται παρά το γεγονός της σημαντικής ανόδου των επιστροφών φόρων κατά 720 εκατ. ευρώ, σε σχέση με το στόχο.
Φόρος εισοδήματος
Από το φόρο εισοδήματος (φυσικών προσώπων, νομικών προσώπων, λοιπών), αναμένεται να εισπραχθούν έσοδα ύψους 16.532 εκατ. ευρώ, παρουσιάζοντας αύξηση κατά 291 εκατ. ευρώ ή 1,8%, έναντι του στόχου του ΜΠΔΣ 2019-2022. Η αύξηση αυτή προέρχεται κυρίως από το φόρο εισοδήματος νομικών προσώπων και από τον παρακρατούμενο φόρο εισοδήματος στα φυσικά πρόσωπα.
Λοιποί τρέχοντες φόροι
Η κατηγορία αυτή περιλαμβάνει κυρίως τα τέλη κυκλοφορίας οχημάτων και τα διάφορα μη ταξινομημένα φορολογικά έσοδα που εισπράττονται με ταυτότητα οφειλής. Τα έσοδα από τους λοιπούς τρέχοντες φόρους αναμένεται να ανέλθουν στο ποσό των 2.600 εκατ. ευρώ, αυξημένα κατά 147 εκατ. ευρώ, έναντι του στόχου του ΜΠΔΣ.
Στην κατηγορία αυτή περιλαμβάνονται κυρίως ο ΦΠΑ, οι Ειδικοί Φόροι Κατανάλωσης (ΕΦΚ), οι φόροι με μορφή χαρτοσήμου και οι φόροι επί χρηματοοικονομικών και κεφαλαιακών συναλλαγών. Από φόρους επί αγαθών και υπηρεσιών, εκτιμάται ότι θα εισπραχθούν έσοδα ύψους 27.280 εκατ. ευρώ, αυξημένα κατά 785 εκατ. ή 3,0% έναντι του στόχου του ΜΠΔΣ 2019-2022. Η υπέρβαση του στόχου προέρχεται κυρίως από τον ΦΠΑ και οφείλεται στη βελτιωμένη καταναλωτική δαπάνη. Από τους τακτικούς φόρους ακίνητης περιουσίας, που περιλαμβάνουν κυρίως τον ΕΝΦΙΑ, αναμένεται να εισπραχθούν έσοδα ύψους 3.063 εκατ. ευρώ, αυξημένα κατά 41 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου.
Κοινωνικός προϋπολογισμός
Οι εκτιμήσεις δεν παρουσιάζουν ουσιαστική διαφοροποίηση από τις προβλέψεις του ΜΠΔΣ 2019-22 και το δημοσιονομικό αποτέλεσμα του υποτομέα αναμένεται να διαμορφωθεί στα 1.833 εκατ. ευρώ. Βάσει της εκτέλεσης του προϋπολογισμού, η εκτίμηση των εσόδων από ασφαλιστικές εισφορές έχει αυξηθεί κατά 250 περίπου εκατ. ευρώ, ενώ τα εκτιμώμενα έξοδα έχουν αυξηθεί τόσο λόγω της υψηλότερης δαπάνης για τα οικογενειακά επιδόματα, όσο και λόγω της μερικής εκτέλεσης του προγράμματος για το Κοινωνικό Εισόδημα Αλληλεγγύης από τον ΟΠΕΚΑ, αν και η τελευταία μεταβολή είναι δημοσιονομικά ουδέτερη.
Προβλέψεις 2019
Για το έτος 2019, το πρωτογενές αποτέλεσμα της Γενικής Κυβέρνησης σε όρους Ενισχυμένης Εποπτείας προβλέπεται να διαμορφωθεί σε 7.876 εκατ. ευρώ ή 4,14% του ΑΕΠ, αυξημένο έναντι του στόχου της Ενισχυμένης Εποπτείας κατά 1.223 εκατ. ευρώ και κατά 359 εκατ. ευρώ σε σχέση με το ΜΠΔΣ 2019-2022.
Αντίστοιχα, σε δημοσιονομική βάση το πρωτογενές αποτέλεσμα της Γενικής Κυβέρνησης προβλέπεται να διαμορφωθεί σε 8.419 εκατ. ευρώ ή 4,4% του ΑΕΠ, αυξημένο κατά 623 εκατ. ευρώ σε σχέση με το ΜΠΔΣ.
Τα καθαρά έσοδα του Κρατικού Προϋπολογισμού, σε δημοσιονομική βάση, προβλέπεται να διαμορφωθούν στα 53.813 εκατ. ευρώ, αυξημένα κατά 399 εκατ. ευρώ ή 0,7%, έναντι των προβλέψεων του ΜΠΔΣ 2019-2022.
Η προαναφερθείσα αύξηση, αναμένεται να πραγματοποιηθεί παρά την σημαντική άνοδο των επιστροφών φόρων κατά 788 εκατ. ευρώ.
Ειδικότερα:
- οι φόροι επί αγαθών και υπηρεσιών προβλέπεται να ανέλθουν στο ποσό των 27.609 εκατ. ευρώ, αυξημένοι κατά 710 εκατ. ευρώ, έναντι του στόχου του ΜΠΔΣ, αντικατοπτρίζοντας την συνεχώς βελτιούμενη καταναλωτική δαπάνη, - ο φόρος εισοδήματος εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί στο ποσό των 16.700 εκατ. ευρώ, αυξημένος κατά 86 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου, - οι επιστροφές φόρων προβλέπεται να ανέλθουν στο ποσό των 4.973 εκατ. ευρώ, αυξημένες κατά 788 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου, - τα έσοδα του ΠΔΕ εκτιμώνται σε 4.042 εκατ. ευρώ, αυξημένα κατά 150 εκατ. ευρώ σε σχέση με το στόχο του ΜΠΔΣ 2019-2022, λόγω μεταφοράς στο ΠΔΕ απολήψεων από ΕΕ που μέχρι πρότινος εμφανίζονταν στον τακτικό προϋπολογισμό.
Βασική προτεραιότητα της δημοσιονομικής στρατηγικής παραμένει και για το έτος 2019 η επίτευξη των δημοσιονομικών στόχων που περιλαμβάνονται στους όρους της Ενισχυμένης Εποπτείας και των βιώσιμων ρυθμών οικονομικής ανάπτυξης με την εδραίωση του κλίματος εμπιστοσύνης για μακροπρόθεσμες επενδύσεις, καθώς και η έμφαση σε πολιτικές ενίσχυσης της κοινωνικής συνοχής. Στο πλαίσιο της Ενισχυμένης Εποπτείας, ο στόχος πρωτογενούς πλεονάσματος της Γενικής Κυβέρνησης για το 2019 ανέρχεται σε 3,5% του ΑΕΠ.
Η επίτευξη των ανωτέρω προτεραιοτήτων επιχειρείται με τη συνέχιση της υλοποίησης δράσεων, αλλά και την έναρξη νέων όπως: - η εφαρμογή του νέου σχεδίου λογαριασμών για την Κεντρική Διοίκηση για τον προϋπολογισμό του 2019 και ο σχεδιασμός για την επέκτασή του στο σύνολο της Γενικής Κυβέρνησης, - η συγκέντρωση των πλεοναζόντων διαθεσίμων των φορέων της Γενικής Κυβέρνησης στον Ενιαίο Λογαριασμό Θησαυροφυλακίου με σκοπό την άσκηση αποτελεσματικότερων πολιτικών διαχείρισης ρευστότητας, - η εφαρμογή κανόνα προσλήψεων-αποχωρήσεων 1:1 στο σύνολο της Γενικής Κυβέρνησης, η οποία θα επιταχύνει την κάλυψη των κενών που παρατηρούνται σε διάφορους κρίσιμους τομείς για τη λειτουργία του κράτους, όπως π.χ. η παιδεία και η υγεία, - η προστασία των ευάλωτων κοινωνικών ομάδων με την εφαρμογή δράσεων όπως η χορήγηση στεγαστικού επιδόματος, - η πλήρης εφαρμογή του μεταφορικού ισοδυνάμου για την ενίσχυση της ανάπτυξης στη νησιωτική Ελλάδα, - η περαιτέρω ενίσχυση της φορολογικής συμμόρφωσης, μέσω της εντατικοποίησης των φορολογικών ελέγχων και της παροχής κινήτρων στους φορολογούμενους για ηλεκτρονικές πληρωμές (συμμετοχή σε κληρώσεις με χρηματικά έπαθλα, διαμόρφωση αφορολογήτου με βάση το ύψος των ετήσιων ηλεκτρονικών πληρωμών) και - η συνέχιση του προγράμματος αποκρατικοποιήσεων.
