Την οριστική παραγραφή του δικαιώματος του Δημοσίου να διενεργήσει φορολογικούς ελέγχους σε υποθέσεις φορολογίας εισοδήματος και Κώδικα Βιβλίων και Στοιχείων (Κ.Β.Σ.) της χρήσης του 2000 καθώς επίσης και σε υποθέσεις φόρου εισοδήματος και Κ.Β.Σ. των χρήσεων 2001-2005, για τις οποίες είχαν υποβληθεί κανονικά οι σχετικές φορολογικές δηλώσεις, αποδέχεται ουσιαστικά η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων, με απόφαση που εξέδωσε στις 15 Σεπτεμβρίου ο Διοικητής της, Γ. Πιτσιλής.
Επιπλέον, βάσει των όσων προβλέπει η ίδια απόφαση, υποθέσεις φορολογίας εισοδήματος και Κ.Β.Σ. των χρήσεων 2006-2010 για τις οποίες δεν έχουν προκύψει μέχρι στιγμής «συμπληρωματικά στοιχεία» από τα οποία να αποδεικνύεται ότι τα πραγματικά εισοδήματα των φορολογουμένων ήταν μεγαλύτερα από αυτά που προσδιορίστηκαν σε προηγούμενους ελέγχους ή ότι οι δηλώσεις που υποβλήθηκαν ήταν ανακριβείς, θεωρούνται επίσης για την Α.Α.Δ.Ε. ως παραγεγραμμένες.
Ουσιαστικά, με την πράξη αυτή του Διοικητή της Α.Α.Δ.Ε. υιοθετείται πλήρως το «δια ταύτα» της απόφασης 1738/2017 της Ολομέλειας του Συμβουλίου της Επικρατείας με το οποίο κρίθηκαν αντισυνταγματικές οι νομοθετηθείσες την περίοδο 2013-2016 παρατάσεις των προθεσμιών παραγραφής του δικαιώματος του Δημοσίου να διενεργήσει φορολογικούς ελέγχους και να εκδώσει πράξεις διορθωτικού προσδιορισμού φόρων σε υποθέσεις φορολογίας εισοδήματος και Κ.Β.Σ. για τις οποίες είχαν εκπνεύσει τόσο η κανονική περίοδος 5ετούς παραγραφής όσο και οι περίοδοι 10ετούς και 15ετούς παραγραφής που προβλέπουν οι ισχύουσες διατάξεις σε ειδικές περιπτώσεις.
Ως εκ τούτου, όλες οι υποθέσεις φορολογίας εισοδήματος φυσικών προσώπων που περιλαμβάνονται στις λίστες μεγαλοκαταθετών του εσωτερικού και του εξωτερικού (λίστα Λανγκάρντ, λίστα Μπόργιανς, λίστα «65 cd», λίστα εμβασμάτων κ.λπ), οι οποίες αφορούν στο έτος 2000 θεωρούνται οριστικά παραγεγραμμένες και δεν πρόκειται ποτέ πια να ελεγχθούν από τις υπηρεσίες της Α.Α.Δ.Ε.. Οριστικά παραγεγραμμένες θεωρούνται από την Α.Α.Δ.Ε. και οι υποθέσεις φορολογίας εισοδήματος των προσώπων αυτών οι οποίες αφορούν στα έτη 2001-2005, εφόσον όμως για τα έτη αυτά οι εν λόγω φορολογούμενοι έχουν υποβάλει κανονικά τις προβλεπόμενες φορολογικές δηλώσεις.
Αντιθέτως, όλες οι υποθέσεις φορολογίας εισοδήματος των ιδίων προσώπων, οι οποίες αφορούν στα έτη 2006-2016 είναι ακόμη «ανοικτές» για έλεγχο και για επιβολή φόρων και προστίμων από τις αρμόδιες φορολογικές αρχές, δεδομένου ότι για τις συγκεκριμένες υποθέσεις η 5ετής προθεσμία παραγραφής του δικαιώματος του Δημοσίου να ασκήσει έλεγχο έχει παραταθεί για άλλα 5 έτη, δηλαδή έχει γίνει 10ετής. Ο λόγος για τον οποίο έχει συμβεί αυτό, είναι επειδή τα στοιχεία των κινήσεων των τραπεζικών λογαριασμών των συγκεκριμένων προσώπων, τα οποία περιλαμβάνονται στις σχετικές λίστες, θεωρούνται «συμπληρωματικά στοιχεία» που περιήλθαν εκ των υστέρων, μετά την πάροδο της 5ετίας, εις γνώσιν των αρμόδιων φορολογικών αρχών και αποδεικνύουν ότι τα προσδιορισθέντα από προηγούμενους ελέγχους εισοδήματα ή ότι τα δηλωθέντα εισοδήματα υπολείπονται των πραγματικών.
Επίσης, «ανοικτές» για έλεγχο παραμένουν και οι υποθέσεις φορολογίας εισοδήματος των ετών 2011-2016 των ιδίων προσώπων, καθώς η κανονική 5ετής περίοδος παραγραφής του δικαιώματος του Δημοσίου να ελέγξει τις υποθέσεις αυτές δεν έχει ακόμη εκπνεύσει.
Πάντως, η περίοδος παραγραφής για χιλιάδες από τις παραπάνω υποθέσεις φορολογίας εισοδήματος των ετών 2006 και 2011 βρίσκεται φέτος στο τελευταίο έτος της. Αυτό σημαίνει ότι η προθεσμία παραγραφής λήγει για τις υποθέσεις αυτές στις 31-12-2017 – σε 100 περίπου μέρες - και δεν επιτρέπεται πλέον, βάσει της απόφασης του Σ.τ.Ε., να παραταθεί. Ως εκ τούτου πολλές από τις υποθέσεις αυτές θα παραγραφούν στο τέλος του τρέχοντος έτους, αφού οι υπηρεσίες της Α.Α.Δ.Ε. δεν θα προλάβουν να τις ελέγξουν.
Τι ισχύει γενικότερα για τις χρήσεις που μπορούν να ελεγχθούν
Γενικότερα, με βάση την απόφαση του Διοικητή της Α.Α.Δ.Ε., προκύπτει ότι το δικαίωμα του Δημοσίου να διενεργήσει φορολογικούς ελέγχους, να εκδώσει πράξεις διορθωτικού προσδιορισμού του φόρου εισοδήματος και να καταλογίσει πρόστιμα και τόκους εκπρόθεσμης καταβολής εξακολουθεί να ισχύει:
- Για υποθέσεις φορολογίας εισοδήματος και Κ.Β.Σ. των χρήσεων 2001-2005 για τις οποίες δεν είχαν υποβληθεί οι σχετικές φορολογικές δηλώσεις. Η προθεσμία παραγραφής του δικαιώματος ελέγχου του έτους 2001 λήγει πάντως στις 31-12-2017, δηλαδή σε περίπου 100 μέρες και δεν επιτρέπεται πλέον να παραταθεί.
- Για υποθέσεις φορολογίας εισοδήματος και Κ.Β.Σ. των χρήσεων 2006-2010 για τις οποίες, από το 2012 έως σήμερα περιήλθαν εις γνώσιν των φορολογικών αρχών «συμπληρωματικά στοιχεία» από τα οποία προκύπτει ότι τα πραγματικά εισοδήματα ήταν μεγαλύτερα από αυτά που είχαν προσδιοριστεί σε προηγούμενους ελέγχους ή ότι οι δηλώσεις που υποβλήθηκαν ήταν ανακριβείς. Η προθεσμία παραγραφής του δικαιώματος ελέγχου του έτους 2006 λήγει πάντως στις 31-12-2017, δηλαδή σε περίπου 100 μέρες και δεν επιτρέπεται πλέον να παραταθεί.
- Για υποθέσεις φορολογίας εισοδήματος και Κ.Β.Σ. των χρήσεων 2008 και μετά οι οποίες δεν είχαν παραγραφεί την 1η-1-2014 (λόγω μη παρόδου της πενταετούς περιόδου παραγραφής) και για τις οποίες, σύμφωνα με το νέο Κώδικα Φορολογικών Διαδικασιών (ν. 4174/2013) ισχύει 20ετής περίοδος παραγραφής λόγω εντοπισμού φοροδιαφυγής.
- Για υποθέσεις φορολογίας εισοδήματος και Κ.Β.Σ. των χρήσεων 2011-2013 και των φορολογικών ετών 2014-2016 για τις οποίες δεν έχει ακόμη εκπνεύσει η 5ετής περίοδος παραγραφής. Η προθεσμία παραγραφής του δικαιώματος ελέγχου του έτους 2011 λήγει πάντως στις 31-12-2017, δηλαδή σε περίπου 100 μέρες και δεν επιτρέπεται πλέον να παραταθεί.
Με την απόφαση που εξέδωσε ο κ. Πιτσιλής δίδει εντολές στο Κέντρο Ελέγχου Μεγάλων Επιχειρήσεων (Κ.Ε.ΜΕ.ΕΠ.), στο Κέντρο Ελέγχου Φορολογουμένων Μεγάλου Πλούτου (Κ.Ε.ΦΟ.ΜΕ.Π.) και στις Δ.Ο.Υ, από τις εκκρεμείς υποθέσεις που έχουν επιλεγεί να ελεγχθούν, να προτεραιοποιήσουν περαιτέρω και να ελέγξουν τις ακόλουθες υποθέσεις:
α) Υποθέσεις των διαχειριστικών περιόδων (χρήσεων) 2001-2005 για τις οποίες έχει διαπιστωθεί ότι δεν έχουν υποβληθεί δηλώσεις φορολογίας εισοδήματος ή δηλώσεις απόδοσης παρακρατούμενων φόρων. Για τις υποθέσεις αυτές ισχύει 15ετής περίοδος παραγραφής του δικαιώματος του Δημοσίου να διενεργήσει έλεγχο, σύμφωνα με τις διατάξεις της παραγράφου 5 του άρθρου 84 του ν.2238/1994. Η προθεσμία της 15ετούς παραγραφής για τις υποθέσεις αυτές αρχίζει να «μετρά» από το τέλος του έτους εντός του οποίου έπρεπε να είχαν υποβληθεί οι δηλώσεις, δηλαδή από τις 31-12-2002 για τη χρήση του 2001, από τις 31-12-2003 για τη χρήση του 2002 από τις 31-12-2004 για τη χρήση του 2003, από τις 31-12-2005 για τη χρήση του 2004 και από τις 31-12-2006 για τη χρήση του 2005. Συνεπώς, για τη χρήση του 2001 το δικαίωμα ελέγχου του Δημοσίου παραγράφεται στις 31-12-2017 (ακριβώς 15 χρόνια μετά την 31η-12-2002), για τη χρήση του 2002, το δικαίωμα παραγράφεται στις 31-12-2018 κ.ο.κ.
β) Υποθέσεις των διαχειριστικών περιόδων (χρήσεων) 2006-2010 για τις οποίες, μετά την πάροδο της κανονικής πενταετούς προθεσμίας παραγραφής του δικαιώματος του Δημοσίου για έλεγχο, περιήλθαν εις γνώσιν των αρμοδίων φορολογικών αρχών «συμπληρωματικά στοιχεία», που αποδεικνύουν ότι τα πραγματικά εισοδήματα των φορολογουμένων υπερβαίνουν αυτά που είχαν προσδιοριστεί σε προηγούμενους ελέγχους ή ότι οι δηλώσεις που υπέβαλαν ήταν ανακριβείς. Για τις υποθέσεις αυτές, σύμφωνα με τις διατάξεις της παραγράφου 4 του άρθρου 84 και της παραγράφου 2 του άρθρου 68 του ν.2238/1994, η περίοδος παραγραφής έχει παραταθεί από τα 5 στα 10 έτη και έχει αρχίσει να «μετρά» από το τέλος του έτους στο οποίο υποβλήθηκε η δήλωση φορολογίας εισοδήματος κάθε ελεγχόμενου, δηλαδή από 31-12-2007 για τη χρήση του 2006 κ.ο.κ.
γ) Υποθέσεις των διαχειριστικών περιόδων (χρήσεων) 2008 και μετά, για τις οποίες η προθεσμία παραγραφής παρατάθηκε από τα 5 στα 20 έτη λόγω διαπίστωσης μεγάλης φοροδιαφυγής, με βάση τις διατάξεις της παραγράφου 3 του άρθρου 36 του ν.4174/2013. Για τις υποθέσεις αυτές η κανονική προθεσμία παραγραφής των 5 ετών δεν είχε λήξει την 1η-1-2014 που τέθηκε σε ισχύ ο ν. 4174/2013 (νέος Κώδικας Φορολογικών Διαδικασιών).
δ) Υποθέσεις των διαχειριστικών περιόδων (χρήσεων) 2011-2016 για τις οποίες η κανονική πενταετής περίοδος παραγραφής δεν έχει ακόμη λήξει, σύμφωνα με τις διατάξεις της παραγράφου 69 του ν. 2238/1994 και της παραγράφου 1 του άρθρου 36 του ν.4174/2013.
Τα παραπάνω ισχύουν για τις φορολογίες εισοδήματος και Κ.Β.Σ., καθόσον για τις φορολογίες Φ.Π.Α., κεφαλαίου και τελών χαρτοσήμου ισχύουν διαφορετικοί χρόνοι παραγραφής.
Ως εκκρεμείς υποθέσεις ελέγχου νοούνται οι προτεραιοποιημένες υποθέσεις, για τις οποίες δεν έχουν εκδοθεί οριστικές πράξεις διορθωτικού προσδιορισμού φόρων και προστίμων μέχρι τις 15 Σεπτεμβρίου 2017
