Σημαντικά αυξημένα αναμένεται να είναι φέτος τα συνολικά ποσά του φόρου εισοδήματος και της ειδικής εισφοράς αλληλεγγύης που θα κληθούν να καταβάλουν όσοι φορολογούμενοι αποκτούν ετήσια εισοδήματα μεγαλύτερα από 23.000 ευρώ προερχόμενα από μισθούς και από αμοιβές με τα περίφημα «μπλοκάκια». Ο λόγος είναι ότι τα προερχόμενα από δύο διαφορετικές πηγές εισοδήματά τους δεν φορολογούνται πλέον ξεχωριστά αλλά αθροιστικά με μια νέα ενιαία κλίμακα φορολογίας εισοδήματος φυσικών προσώπων. Στην κλίμακα αυτή η ετήσια έκπτωση φόρου για το εισόδημα από μισθούς είναι μειωμένη, οι δε συντελεστές φόρου για τα μικτά εισοδήματα είναι αυξημένοι από 22%, 26% και 32% σε 29%, 37% και 45% στα κλιμάκια ετησίου εισοδήματος από 20.000 έως και 50.000 ευρώ και από 33% και 42% σε 45% στα κλιμάκια ετησίου εισοδήματος άνω των 50.000 ευρώ. Ταυτόχρονα, για τους φορολογούμενους αυτούς η νέα κλίμακα υπολογισμού της ειδικής εισφοράς αλληλεγγύης θα προκαλέσει επιπλέον αυξήσεις επιβαρύνσεων.
Αντιθέτως, για όσους φορολογούμενους λαμβάνουν μικτά εισοδήματα, από μισθούς και «μπλοκάκια», χαμηλότερα των 23.000 ευρώ οι συνολικές φορολογικές επιβαρύνσεις αναμένεται να είναι φέτος χαμηλότερες κυρίως λόγω της μείωσης του ελάχιστου συντελεστή φορολόγησης των εισοδημάτων από επιχειρηματικές δραστηριότητες από το 26% στο 22% αλλά και εξαιτίας της εφαρμογής της νέας κλίμακας ειδικής εισφοράς αλληλεγγύης η οποία προκαλεί μειώσεις επιβαρύνσεων για ετήσια εισοδήματα μέχρι 17.000 ευρώ.
Ειδικότερα, με το νέο καθεστώς φορολόγησης που εφαρμόζεται φέτος για τα εισοδήματα που αποκτήθηκαν το 2016:
1) Η ετήσια έκπτωση φόρου για τα εισοδήματα από μισθούς και συντάξεις είναι μειωμένη από τα 2.100 ευρώ στα 1.900 ευρώ για όσους φορολογούμενους δεν βαρύνονται με εξαρτώμενα τέκνα, στα 1.950 ευρώ για όσους βαρύνονται με 1 εξαρτώμενο τέκνο και στα 2.000 ευρώ για όσους βαρύνονται με 2 εξαρτώμενα τέκνα. Η μείωση της έκπτωσης φόρου από τα 2.100 στα 1.900-2.000 ευρώ για όσους βαρύνονται έως και με 2 τέκνα προκαλεί μείωση στο έμμεσο αφορολόγητο όριο από τα 9.545 στα 8.636 ευρώ για τους μη έχοντες τέκνα, στα 8.863 για τους έχοντες 1 τέκνο και στα 9.090 ευρώ για τους έχοντες 2 τέκνα.
2) Εξακολουθεί να μην προβλέπεται καμία έκπτωση φόρου για τα εισοδήματα από επιχειρηματικές δραστηριότητες στα οποία υπάγονται και τα εισοδήματα από «μπλοκάκια» σε περίπτωση που υπάρχει παράλληλη απασχόληση με κανονικό μισθό.
3) Τα εισοδήματα από μισθούς ή συντάξεις και από «μπλοκάκια» φορολογούνται αθροιστικά με ενιαία κλίμακα φορολόγησης. Στην κλίμακα αυτή, ο κατώτατος συντελεστής φόρου εισοδήματος ορίζεται στο 22% και επιβάλλεται σε ετήσια εισοδήματα μέχρι 20.000 ευρώ. Προβλέπονται, επίσης, συντελεστές φόρου 29% για το τμήμα ετησίου εισοδήματος από 20.001 έως 30.000 ευρώ, 37% για το τμήμα ετησίου εισοδήματος από 30.001 έως 40.000 ευρώ και 45% για το τμήμα του ετησίου εισοδήματος πάνω από τα 40.000 ευρώ.
4) Στην περίπτωση που αποκτάται εισόδημα από μισθωτή εργασία μαζί με καθαρό εισόδημα από αμοιβές με «μπλοκάκια», το καθαρό εισόδημα από τα "μπλοκάκια" θεωρείται ως "εισόδημα από επιχειρηματική δραστηριότητα". Κατά την φορολόγηση των εισοδημάτων από μισθούς και "μπλοκάκια" αθροιστικά στην ενιαία κλίμακα, η μείωση του φόρου είναι αυτή που αναλογεί μόνο στο μέρος του εισοδήματος που προέρχεται αποκλειστικά από μισθούς.
5) Φέτος εφαρμόζεται νέα κλίμακα υπολογισμού της ειδικής εισφοράς αλληλεγγύης για ετήσια εισοδήματα άνω των 12.000 ευρώ. Η κλίμακα αυτή διαμορφώνεται ως εξής: συντελεστής 2,2% για τμήμα ετησίου εισοδήματος από 12.001 ως 20.000 ευρώ, 5% για τμήμα εισοδήματος από 20.001 ως 30.000 ευρώ, 6,5% για τμήμα εισοδήματος από 30.001 ως 40.000 ευρώ, 7,5% για τμήμα εισοδήματος από 40.001 ως και 65.000 ευρώ, 9% για τμήμα εισοδήματος από 65.001 ως και 220.000 ευρώ και 10% για τμήμα εισοδήματος από 220.001 ευρώ και πάνω.
Aναλυτικά παραδείγματα υπολογισμού του φόρου εισοδήματος σε περιπτώσεις φορολογουμένων με εισοδήματα από μισθούς και ελευθέριο επάγγελμα ("μπλοκάκια")
Για να γίνει καλύτερα αντιληπτός ο νέος τρόπος υπολογισμού του φόρου εισοδήματος παραθέτουμε τα ακόλουθα παραδείγματα:
* Φορολογούμενος άγαμος χωρίς παιδιά με ετήσιο εισόδημα συνολικού ύψους 20.000 ευρώ, από το οποίο τα 14.000 ευρώ είναι εισόδημα από μισθούς και τα 6.000 ευρώ είναι εισόδημα από ελευθέριο επάγγελμα, με βάση το ισχύον μέχρι πέρυσι σύστημα φορολογείτο ξεχωριστά για τα 14.000 ευρώ από μισθούς και ξεχωριστά για τα 6.000 ευρώ από ελευθέριο επάγγελμα και το συνολικό ποσό του φόρου που καλείτο τελικά να καταβάλει ανερχόταν στα 2.540 ευρώ.
Συγκεκριμένα, για τα 14.000 ευρώ από μισθούς πλήρωνε φόρο 980 ευρώ διότι το εισόδημα αυτό υπαγόταν στην αυτοτελή κλίμακα φορολόγησης των μισθών και των συντάξεων, όπου για ετήσια εισοδήματα από 9.545 ευρώ έως 25.000 ευρώ ο αναλογών φόρος υπολογιζόταν με 22% και στη συνέχεια μειωνόταν κατά το ποσό των 2.100 ευρώ (14.000 ευρώ Χ συντελεστή φόρου 22% = 3.080 ευρώ – 2.100 ευρώ έκπτωση φόρου = 980 ευρώ).
Για τα 6.000 ευρώ από το ελευθέριο επάγγελμα πλήρωνε φόρο από το πρώτο ευρώ με συντελεστή 26%, δηλαδή κατέβαλλε 1.560 ευρώ (6.000 ευρώ Χ 26% = 1.560 ευρώ).
Με το νέο σύστημα που ισχύει φέτος, όλο το εισόδημα των 20.000 ευρώ υπάγεται πλέον σε ενιαία κλίμακα φορολόγησης, φορολογείται ολόκληρο με 22% και έτσι προκύπτει φόρος εισοδήματος 4.400 ευρώ (20.000 Χ 22% = 4.400 ευρώ). Στη συνέχεια από τον φόρο των 4.400 ευρώ αφαιρείται η έκπτωση φόρου που αναλογεί στο εισόδημα των 14.000 ευρώ από μισθούς, δηλαδή αφαιρείται ποσό φόρου 1.900 ευρώ (έκπτωση φόρου για άγαμο φορολογούμενο χωρίς παιδιά). Ο τελικός φόρος ανέρχεται στο ποσό των 2.500 ευρώ (4.400 ευρώ – 1.900 ευρώ = 2.500 ευρώ). Συνεπώς με το νέο σύστημα ο συγκεκριμένος φορολογούμενος πληρώνει φόρο λιγότερο κατά 40 ευρώ το χρόνο.
* Φορολογούμενος άγαμος χωρίς παιδιά με ετήσιο εισόδημα συνολικού ύψους 30.000 ευρώ, από το οποίο τα 15.000 ευρώ είναι εισόδημα από μισθούς και τα 15.000 ευρώ είναι εισόδημα από ελευθέριο επάγγελμα, με βάση το ισχύον μέχρι πέρυσι σύστημα πλήρωνε συνολικό φόρο εισοδήματος 5.100 ευρώ, δηλαδή φόρο 1.200 ευρώ για τα 15.000 ευρώ από μισθούς (15.000 ευρώ Χ 22% = 3.300 ευρώ - 2.100 ευρώ έκπτωση φόρου = 1.200 ευρώ) και 3.900 ευρώ για τα υπόλοιπα 15.000 ευρώ από ελευθέριο επάγγελμα (15.000 ευρώ Χ 26% = 3.900 ευρώ).
Με το νέο σύστημα όλο το εισόδημα των 30.000 ευρώ υπάγεται σε ενιαία κλίμακα φορολόγησης και προκύπτει φόρος εισοδήματος 7.300 ευρώ (20.000 ευρώ Χ 22% + 10.000 ευρώ Χ 29% = 7.300 ευρώ) από τον οποίο αφαιρείται ποσό 1.900 ευρώ που είναι η έκπτωση φόρου για τον άγαμο χωρίς παιδιά με εισόδημα από μισθούς 15.000 ευρώ. Ο τελικός φόρος που οφείλει ο συγκεκριμένος φορολογούμενος, με το νέο σύστημα, είναι, δηλαδή, 5.300 ευρώ (7.300 ευρώ – 1.900 ευρώ = 5.400 ευρώ). Ο φόρος αυτός είναι υψηλότερος κατά 300 ευρώ από αυτόν που προέκυπτε με το προηγούμενο σύστημα.
