Πολλοί υποστηρίζουν ότι ο πόλεμος του Βλαντιμίρ Πούτιν κατά της Ουκρανίας δεν υποκινείται από αυτοκρατορικές φιλοδοξίες, αλλά από την έλλειψη σεβασμού των άλλων χωρών. Η Ρωσία κάποτε ασκούσε εξουσία ως μία από τις δύο υπερδυνάμεις του κόσμου, αλλά έκτοτε έχει χάσει αυτό το κύρος. Γνωρίζει ότι έχει απωλέσει τον σεβασμό των άλλων χωρών (ο Μπαράκ Ομπάμα είχε χαρακτηρίσει τη Ρωσία «περιφερειακή δύναμη») και ο πόλεμος στην Ουκρανία είναι ένας τρόπος να τον κερδίσει ξανά. Σύμφωνα με ανάλυση του Guardian, αυτό που ίσως προκαλεί έκπληξη είναι ότι η στροφή του Ντόναλντ Τραμπ εναντίον της Ευρώπης έχει παρόμοια κίνητρα.
Ο Πούτιν γνωρίζει ότι ο επιθετικός ρεβανσισμός του δεν θα κερδίσει τη συμπάθεια των χωρών. Αν, όμως, δεν μπορεί να γίνει συμπαθής, τουλάχιστον ας τον φοβούνται.
Ομοίως και ο Τραμπ θέλει να ταράξει τα νερά σε χώρες που περιφρονούν τον ίδιο και την... κοσμοθεωρία του.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ χαίρει τον σεβασμό δικτατόρων και βασιλέων (αν και ίσως όχι εκείνων που θα ήθελε περισσότερο - του Πούτιν και του Σι Τζινπίνγκ), ωστόσο γνωρίζει ότι οι ηγέτες πολλών δημοκρατικών χωρών τον περιφρονούν.
Ο Τραμπ επιδιώκει μία άνευ όρων υποταγή. Η Ευρώπη, που δίνει έμφαση στο κράτος δικαίου και τον πολυμερισμό, είναι το ισχυρότερο εναπομείναν παράδειγμα ενός ολόκληρου συστήματος κύρους και αξιών που η κυβέρνηση Τραμπ θέλει να καταστρέψει.
Οι ΗΠΑ έχτισαν, ο Τραμπ γκρεμίζει
Η ειρωνεία είναι ότι οι ΗΠΑ έχτισαν τον κόσμο που τώρα ο Τραμπ επιδιώκει να καταστρέψει. Μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, η Ουάσιγκτον οραματίστηκε έναν κόσμο χτισμένο πάνω στις αμερικανικές αξίες, διακηρύσσοντας ότι οι χώρες πρέπει να αξιολογούνται με βάση τη δημοκρατία και το κράτος δικαίου.
Όπως σχολιάζει ο Guardian, παρά την προφανή υποκρισία (οι ΗΠΑ ενεργούσαν τακτικά με αντιφιλελεύθερους, αντιδημοκρατικούς τρόπους και προτιμούσαν να κρίνουν παρά να κρίνονται), οι ΗΠΑ κατάφεραν να επηρεάσουν τον κόσμο μέσω του πολιτισμού και των αξιών. Αρκετές χώρες θεώρησαν τις ΗΠΑ πρότυπο προς μίμηση.
Ευρώπη, το «στοίχημα» της Αμερικής
Η σύγχρονη Ευρώπη είναι το χαρακτηριστικότερο παράδειγμα. Μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, οι ΗΠΑ βοήθησαν στην ανοικοδόμηση των οικονομιών της Δυτικής Ευρώπης, προωθώντας την επιτυχία των φιλελεύθερων κομμάτων και συχνά υπονομεύοντας σιωπηλά εκείνα που θεωρούσαν υπερβολικά αριστερά ή δεξιά.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει ιστορικές ρίζες στη συμφωνία για τον συντονισμό της αμερικανικής βοήθειας που διατέθηκε μέσω του Σχεδίου Μάρσαλ. Καθώς μεγάλωνε, δημιούργησε ένα νέο καθεστώς για την Ευρώπη, βασισμένο στη συνεργασία μεταξύ των εθνών, τη σημασία του δικαίου και της φιλελεύθερης δημοκρατίας. Μετά την κατάρρευση της σοβιετικής κυριαρχίας στην Ανατολική Ευρώπη, η ΕΕ επεκτάθηκε εντάσσοντας χώρες στο νότο και την ανατολή της, με την προϋπόθεση να ακολουθήσουν τις ίδιες δημοκρατικές αρχές. Από πολλές απόψεις, η ΕΕ ενσωμάτωσε τις αξίες της φιλελεύθερης τάξης που δημιούργησαν οι ΗΠΑ περισσότερο από την ίδια την Αμερική.
Τώρα, η κυβέρνηση Τραμπ θέλει να διαλύσει την παλιά τάξη, αντικαθιστώντας την με μια που βασίζεται στην ισχύ και το εθνικό συμφέρον. Η νέα Στρατηγική Εθνικής Ασφάλειας διακηρύσσει ότι θέλει να «διατηρήσει την απαράμιλλη "ήπια ισχύ" των Ηνωμένων Πολιτειών», αλλά ότι ο δρόμος για να το πετύχει αυτό είναι μέσω της αναγνώρισης «του εγγενούς μεγαλείου και αξιοπρέπειας της Αμερικής». Στον πρόλογο της Στρατηγικής, ο Τραμπ καυχιέται ότι, επιτέλους, «η Αμερική είναι ξανά ισχυρή και σεβαστή».
Το πρόβλημα είναι ότι αυτό προφανώς δεν είναι αλήθεια. Οι χώρες που εξακολουθούν να τηρούν τις φιλελεύθερες αξίες δεν σέβονται καθόλου τις ΗΠΑ του Τραμπ. Η έμμεση επιρροή της Αμερικής στις άλλες δημοκρατίες συρρικνώνεται.
Αυτό εξηγεί γιατί η Στρατηγική Εθνικής Ασφάλειας του Τραμπ αφιερώνει τόσο χώρο για να... καταγγείλει την Ευρώπη. Οι ΗΠΑ θέλουν να παρέμβουν στη γηραιά ήπειρο και να την μεταμορφώσουν.
Η Maga America θέλει να βοηθήσει τα ευρωπαϊκά κόμματα που ευνοεί - αλλά αυτή τη φορά είναι ακροδεξιά. Αντί να προωθήσει την ευρωπαϊκή συνεργασία, όπως έκαναν οι ΗΠΑ μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, η κυβέρνηση Τραμπ ελπίζει τώρα να μετατρέψει τη δυσαρέσκεια στα νεότερα κράτη μέλη της ΕΕ σε όπλο κατά των φιλελεύθερων δημοκρατικών αξιών της ΕΕ, μετατρέποντας την Ευρώπη σε ένα σύνολο κυρίαρχων εθνών, όλα έντονα εθνικιστικά και πολιτισμικά «λευκά».
Σε έναν τέτοιο κόσμο, η Ευρώπη δεν θα αποτελεί πλέον εμπόδιο για την ιδεολογία Maga.
Η κυβέρνηση Τραμπ μπορεί μέσω παρεμβάσεων να τιμωρήσει την Ευρωπαϊκή Ένωση, ενώ παράλληλα θα προσφέρει βοήθεια στα ακροδεξιά κόμματα για να φθάσουν σε θέσεις εξουσίας.
Ο Τραμπ πιστεύει ότι μέσα από την επίθεση θα κερδίσει τον σεβασμό (;) της Ευρώπης...
Ανάλυση του Guardian
