Η Επιθεώρηση Εργασίας θα μπορεί να ερευνά οποιαδήποτε ώρα κατά τη διάρκεια της ημέρας ή της νύχτας τους χώρους εργασίας, όταν το κρίνει αναγκαίο, χωρίς προειδοποίηση προς τον εργοδότη, και θα έχει ελεύθερη πρόσβαση σε οποιοδήποτε από τα βιβλία, μητρώα, έγγραφα, αρχεία και κάθε άλλου είδους στοιχείο που τηρούνται από την επιχείρηση.
Επίσης θα μπορεί να λαμβάνει αντίγραφα, καθώς και να έχει πρόσβαση στη δομή της παραγωγικής διαδικασίας.
Επιπλέον η Αρχή θα μπορεί να προβαίνει σε δειγματοληψίες και αναλύσεις δειγμάτων από τους χώρους εργασίας, να λαμβάνει φωτογραφίες ή να μαγνητοσκοπεί και προβαίνει σε μετρήσεις επιβλαβών φυσικών, χημικών και βιολογικών παραγόντων στο περιβάλλον εργασίας, με σκοπό τη βελτίωση των συνθηκών εργασίας και την προστασία της υγείας και ασφάλειας των εργαζομένων.
Μάλιστα για όποιον εργοδότη ή αρνείται την είσοδο και πρόσβαση ή την παροχή στοιχείων ή πληροφοριών ή παρέχει ανακριβείς πληροφορίες ή στοιχεία θα επιβάλλονται διοικητικές κυρώσεις. Επιπλέον η Ανεξάρτητη αρχή θα είναι υπεύθυνη για την ερευνά των αιτιών και των συνθηκών σε σοβαρά και θανατηφόρα εργατικά ατυχήματα.
Μάλιστα η Επιθεώρηση Εργασίας θα είναι υπεύθυνη για την συλλογή και επεξεργασία των στατιστικών στοιχείων σχετικά με τα εργατικά ατυχήματα και τις επαγγελματικές ασθένειες, σύμφωνα με την ευρωπαϊκή μεθοδολογία και νομοθεσία και κατά τα πρότυπα και τα πορίσματα της EUROSTAT.
Ακόμη σύμφωνα με το νέο νόμο Ν. 4808/2021 , επεκτείνονται οι περιπτώσεις όπου η επιβολή των προστίμων γίνεται ταχύτατα, χωρίς ακρόαση του εργοδότη σε περίπτωση αδήλωτου εργαζόμενου, παραβάσεις σε θέματα υγιεινής και ασφάλειας, έλλειψη πίνακα προσωπικού σε εργοτάξιο.
Η Ανεξάρτητη Αρχή Επιθεώρησης Εργασίας θα έχει ετήσιο στόχο ελέγχων. Με απόφαση του Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων που θα λαμβάνεται μετά από γνώμη του Συμβουλίου Διοίκησης της Επιθεώρησης Εργασίας, η οποία θα πρέπει να εκδίδεται μέχρι 31 Δεκεμβρίου κάθε χρόνου θα καθορίζονται αναλυτικά οι ετήσιοι στόχοι ελέγχων που θα πραγματοποιεί η Επιθεώρηση Εργασίας.
Η ανεξάρτητη Αρχή θα είναι υπεύθυνη για τον έλεγχο της εργατικής νομοθεσίας. Μέρος των κύριων αρμοδιοτήτων της θα είναι ο έλεγχος για την τήρηση και εφαρμογή των διατάξεων της εργατικής νομοθεσίας, ιδίως σχετικά με τους όρους και τις συνθήκες εργασίας, τα χρονικά όρια εργασίας, την αμοιβή ή άλλες παροχές, την ασφάλεια και την υγεία των εργαζομένων, τους ειδικούς όρους και συνθήκες εργασίας των ευπαθών ομάδων εργαζομένων (όπως ανήλικοι, νέοι, γυναίκες σε κατάσταση εγκυμοσύνης ή λοχείας, άτομα με αναπηρία), καθώς και ειδικών κατηγοριών εργαζομένων.
Επιπλέον θα ελέγχει τους όρους κάθε είδους συλλογικών συμβάσεων εργασίας αλλά και των διατάξεων της ασφαλιστικής νομοθεσίας της σχετικής με την ασφαλιστική κάλυψη των εργαζομένων, την αδήλωτη εργασία και την παράνομη απασχόληση.
Επίσης η Ανεξάρτητη Αρχή θα είναι υπεύθυνη για την τήρηση της νομοθεσίας για την καταπολέμηση της βίας και της παρενόχλησης στον χώρο της εργασίας αλλά θα είναι και ο ελεγκτής για την προστασία της μητρότητας και των διατάξεων περί ισορροπίας επαγγελματικού, οικογενειακού και προσωπικού βίου.
Η Επιθεώρηση Εργασίας επίσης θα παρέχει συμβουλευτική υποστήριξη σε εργαζόμενους και εργοδότες, κατόπιν αιτήματός τους, για την επίλυση συλλογικών και ατομικών διαφορών εργασίας.
Παράλληλα με την έναρξη της νέας χρονιάς αναμένεται να τεθεί σε πλήρη λειτουργία η νέα Ανεξάρτητη Αρχή Επιθεώρησης Εργασίας με αντικείμενο την τήρηση της εργατικής νομοθεσίας, όπως προβλέπει ο νέος εργασιακός νόμος 4808/21. Το Σώμα Επιθεώρησης Εργασίας σταδιακά θα αποκτήσει λειτουργική ανεξαρτησία, διοικητική και οικονομική αυτοτέλεια και θα λειτουργεί κατά τα πρότυπα της ΑΑΔΕ και της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας.
Ο κλοιός για τους παραβάτες της εργατικής νομοθεσίας σφίγγει, καθώς με την έλευση του 2022 οι ελεγκτές θα πραγματοποιούν ελέγχους και επιβάλουν πρόστιμα όλο το 24ωρο χωρίς προειδοποίηση προς τον εργοδότη, καθώς θα έχουν ελεύθερη πρόσβαση σε βιβλία, μητρώα, έγγραφα, αρχεία.
Σύμφωνα με τον υπουργό Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων Κωστή Χατζηδάκη, η Επιθεώρηση Εργασίας θα έχει την αρμοδιότητα για τον έλεγχο εφαρμογής της εργατικής νομοθεσίας, μεταξύ άλλων για τους όρους και τις συνθήκες εργασίας το ωράριο, τις αμοιβές, την υγεία και ασφάλεια, την εφαρμογή των συλλογικών συμβάσεων εργασίας, την ασφαλιστική κάλυψη των εργαζομένων κ.α.
Μέχρι την έναρξη λειτουργίας της Επιθεώρησης Εργασίας οι αρμοδιότητές της ασκούνται από το ΣΕΠΕ που συνεχίζει να πραγματοποιεί ελέγχους για την τήρηση της εργατικής νομοθεσίας, των κανόνων υγιεινής και ασφάλειας.
Το πρώτο βήμα για την μετεξέλιξη του ΣΕΠΕ σε Επιθεώρηση Εργασίας έγινε στα τέλη Σεπτεμβρίου, με την προκήρυξη του διαγωνισμού για την επιλογή των πέντε μελών του Συμβουλίου Διοίκησης. Σύμφωνα με πληροφορίες, έχουν ήδη καταγραφεί οι δέκα επικρατέστεροι υποψήφιοι από Ανεξάρτητη Επιτροπή, υπό τον πρόεδρο του ΑΣΕΠ, και στη συνέχεια ο κ. Χατζηδάκης θα επιλέξει πέντε από τους δέκα, για τους οποίους θα γνωμοδοτήσει η Επιτροπής Θεσμών και Διαφάνειας της Βουλής.
Στη συνέχεια θα ακολουθήσει νέα προκήρυξη Διαγωνισμού για την επιλογή του Διοικητή, με ανάλογη διαδικασία. Ο διοικητής θα προχωρήσει στη σύσταση του Οργανισμού και με απόφασή του θα οριστούν η διάρθρωση των υπηρεσιών της Αρχής, οι αρμοδιότητές, αλλά και ο εσωτερικός κανονισμός λειτουργίας της. Από την έναρξη λειτουργίας της, η Επιθεώρηση Εργασίας καθίσταται καθολικός διάδοχος του ΣΕΠΕ.
