Μια υπόθεση που ήδη ερευνάται από την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία φαίνεται να αποκτά νέα διάσταση. Οι εταιρείες που είχαν προμηθεύσει τα περίφημα «σπίτια» ανακύκλωσης στις Περιφέρειες Αττικής, Πελοποννήσου και Κρήτης, όπως η γνωστή ΤΕΧΑΝ, βρίσκονται ξανά στο επίκεντρο, αυτή τη φορά με αφορμή τον νέο διαγωνισμό για την προμήθεια 4.000 μηχανημάτων ανακύκλωσης, συνολικού προϋπολογισμού 210 εκατ. ευρώ.
Η προηγούμενη προμήθεια είχε προκαλέσει έντονες αντιδράσεις, καθώς τα 240 «σπιτάκια» αγοράστηκαν έναντι περίπου 300.000 ευρώ το καθένα, όταν, σύμφωνα με στοιχεία που έχουν δημοσιοποιηθεί, αντίστοιχα μηχανήματα διατίθενταν στην αγορά με κόστος που ξεκινούσε από περίπου 66.000 ευρώ. Η υπόθεση βρίσκεται πλέον στο μικροσκόπιο της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας, ενώ στα τέλη Ιουνίου, ύστερα από εισαγγελική παραγγελία, η Υπηρεσία Εσωτερικών Υποθέσεων πραγματοποίησε εφόδους σε εγκαταστάσεις που συνδέονται με την υπόθεση, σε Δάφνη, Παλλήνη και Ασπρόπυργο. Επιπλέον, πόρισμα της Επιτροπής Δημοσιονομικού Ελέγχου (ΕΔΕΛ) είχε καταλήξει ότι όροι εκείνου του διαγωνισμού είχαν «φωτογραφικό» χαρακτήρα.
Τώρα, η ίδια υπόθεση φαίνεται να δημιουργεί νέες σκιές.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Αφορμή αποτελούν οι ενστάσεις που υπέβαλε η νορβηγική εταιρεία Tomra, ένας από τους μεγαλύτερους κατασκευαστές συστημάτων επιστροφής συσκευασιών παγκοσμίως, σχετικά με τον νέο διαγωνισμό για την εγκατάσταση 4.000 μηχανημάτων «αντίστροφης ανακύκλωσης» στο πλαίσιο του Συστήματος Εγγυοδοτικής Επιστροφής (Deposit Return System - DRS).
Το σύστημα αυτό προβλέπει ότι κάθε πλαστικό μπουκάλι ή μεταλλικό κουτάκι επιβαρύνεται με επιπλέον 10 λεπτά κατά την αγορά του. Ο καταναλωτής παίρνει πίσω το ποσό όταν επιστρέψει τη συσκευασία σε ειδικό μηχάνημα, το οποίο θα τοποθετηθεί κυρίως έξω από σούπερ μάρκετ. Την υλοποίηση του έργου έχει αναλάβει η DRS Hellas, ένας μη κερδοσκοπικός φορέας στον οποίο συμμετέχουν μεγάλες εταιρείες ποτών και αναψυκτικών και ο οποίος εποπτεύεται από τον Ελληνικό Οργανισμό Ανακύκλωσης (ΕΟΑΝ).
Παρότι, σύμφωνα με πληροφορίες, δεν είχε ακόμη εγκριθεί το επιχειρησιακό σχέδιο λειτουργίας του συστήματος από τον ΕΟΑΝ, ο διαγωνισμός προκηρύχθηκε τον Απρίλιο του 2026, ανοίγοντας τον δρόμο για μία από τις μεγαλύτερες προμήθειες εξοπλισμού στον χώρο της ανακύκλωσης.
Η Tomra υποστηρίζει ότι η διαδικασία μόνο ανοιχτή και ισότιμη δεν ήταν. Στις δύο επίσημες ενστάσεις της κάνει λόγο για τεχνικές προδιαγραφές και όρους συμμετοχής που περιορίζουν τον ανταγωνισμό και ευνοούν συγκεκριμένους προμηθευτές. Όπως αναφέρει χαρακτηριστικά, αρκετές διατάξεις είναι «παράνομες και αδικαιολόγητες», καθώς αποκλείουν ουσιαστικά τη συμμετοχή της, ενώ ταυτόχρονα διευκολύνουν εταιρεία αμερικανικών συμφερόντων και την ελληνική εταιρεία με την οποία συνεργάζεται. Πρόκειται, σύμφωνα με την ένσταση, για τις ίδιες εταιρείες που είχαν συμμετάσχει στην προηγούμενη προμήθεια των «σπιτιών» ανακύκλωσης.
Μεταξύ των σημείων που προκαλούν τις μεγαλύτερες αντιδράσεις είναι η απαίτηση να καταθέτει όποιος επιθυμεί να υποβάλει ένσταση εγγυητική επιστολή ύψους 500.000 ευρώ. Η νορβηγική εταιρεία υποστηρίζει ότι το ποσό αυτό λειτουργεί αποτρεπτικά για κάθε ενδιαφερόμενο, όταν σε αντίστοιχες διαδικασίες το κόστος είναι συνήθως μόλις μερικές εκατοντάδες ευρώ.
Τέλος, καταγγέλλει ότι στην προκήρυξη δεν αναφερόταν ο συνολικός προϋπολογισμός του έργου, ενώ οι ενδιαφερόμενοι είχαν μόλις επτά ημέρες για να προετοιμάσουν και να καταθέσουν τις προσφορές τους. Κατά την Tomra, το τόσο περιορισμένο χρονικό περιθώριο καθιστά σχεδόν αδύνατη τη συμμετοχή εταιρειών που δεν διαθέτουν ήδη εγκατάσταση στην Ελλάδα.
