Την ικανοποίησή της εκφράζει η ΠΟΜΙΔΑ για τη χθεσινή διευκρίνιση του υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας ότι η κυβέρνηση δεν εξετάζει και δεν προτίθεται να προχωρήσει στην επιβολή οποιασδήποτε μορφής διοικητικού καθορισμού ή ανώτατου ορίου στα μισθώματα κατοικιών. Όπως επισημαίνει η Ομοσπονδία, το υπουργείο εξήγησε παράλληλα ότι η αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης προϋποθέτει διαρθρωτικές παρεμβάσεις που αυξάνουν το διαθέσιμο στεγαστικό απόθεμα και όχι παρεμβάσεις στον καθορισμό των τιμών.
Η ανάγκη αύξησης της προσφοράς κατοικιών
Παρά τη διαβεβαίωση ότι το θέμα αναδείχθηκε στον δημόσιο διάλογο εκ παρανοήσεως, η ΠΟΜΙΔΑ θεωρεί αναγκαίο να υπενθυμίσει τις συνέπειες που είχε στο παρελθόν η εφαρμογή μέτρων ελέγχου των ενοικίων, αλλά και τους κινδύνους που θα συνεπαγόταν η υιοθέτησή τους στο μέλλον τόσο για τους ιδιοκτήτες όσο και για τους ίδιους τους ενοικιαστές. Παράλληλα, κωδικοποιεί τις προτάσεις της για την ενίσχυση της προσφοράς κατοικιών και τη βελτίωση της λειτουργίας της αγοράς μίσθωσης.
Σύμφωνα με την Ομοσπονδία, το βασικό ζητούμενο στη σημερινή συγκυρία είναι η εφαρμογή πολιτικών που θα αυξήσουν τη διαθεσιμότητα κατοικιών προς μίσθωση, γεφυρώνοντας το χάσμα μεταξύ της συνεχώς αυξανόμενης ζήτησης και της περιορισμένης προσφοράς. Όπως υποστηρίζει, μόνο η αύξηση του διαθέσιμου αποθέματος μπορεί να οδηγήσει σε εξισορρόπηση των ενοικίων.
Ανησυχία για αναφορές περί ελέγχου των μισθωμάτων
Η ΠΟΜΙΔΑ αναγνωρίζει ότι το Σχέδιο Εθνικής Στρατηγικής για τη Στέγαση περιλαμβάνει σειρά θετικών παρεμβάσεων που μπορούν να ενισχύσουν την προσφορά κατοικιών. Ωστόσο, εκφράζει την ανησυχία της για αναφορές που, όπως υποστηρίζει, αφήνουν ανοιχτό το ενδεχόμενο επιβολής αγορανομικού ελέγχου στα μισθώματα παλαιών και νέων μισθώσεων, με ιδιαίτερη στόχευση στα παλαιότερα ακίνητα χαμηλής ενεργειακής κλάσης.
«Νέο ενοικιοστάσιο» και αποθάρρυνση επενδύσεων
Όπως επισημαίνει, σε περίπτωση επιβολής περιορισμών στα υφιστάμενα μισθώματα, η αγορά θα οδηγηθεί σε ένα νέο καθεστώς «ενοικιοστασίου», με αναγκαστικές παρατάσεις συμβάσεων, ποινικές και διοικητικές κυρώσεις για τους ιδιοκτήτες και, τελικά, εγκατάλειψη και απαξίωση σημαντικού μέρους του στεγαστικού αποθέματος. Παράλληλα, εκτιμά ότι θα αποθαρρυνθούν οι επενδύσεις σε νέες κατασκευές και ανακαινίσεις κατοικιών προς εκμίσθωση.
Για τις νέες μισθώσεις, η Ομοσπονδία υποστηρίζει ότι η επιβολή ανώτατων ορίων θα ενίσχυε τα φαινόμενα αδήλωτων συμφωνιών και φοροδιαφυγής, καθώς ιδιοκτήτες και ενοικιαστές θα αναζητούσαν τρόπους παράκαμψης των περιορισμών. Κατά την άποψή της, οι μεγαλύτεροι χαμένοι ενός τέτοιου μέτρου θα ήταν κυρίως οι νέοι άνθρωποι και τα νέα ζευγάρια που αναζητούν κατοικία, καθώς η διαθέσιμη προσφορά θα συρρικνωνόταν ακόμη περισσότερο.
Η ΠΟΜΙΔΑ ζητεί την οριστική απόσυρση κάθε σχετικής αναφοράς από το κείμενο της δημόσιας διαβούλευσης, υπογραμμίζοντας ότι ακόμη και η συζήτηση περί ελέγχου των ενοικίων επαναφέρει αρνητικές μνήμες από προηγούμενες περιόδους εφαρμογής αντίστοιχων μέτρων. Υπενθυμίζει χαρακτηριστικά το καθεστώς του «Θεμιτού Μισθώματος» την περίοδο 1978-1984, καθώς και τις αναγκαστικές παρατάσεις μισθώσεων που ακολούθησαν, αλλά και το κατοχικό ενοικιοστάσιο, τα οποία –όπως αναφέρει– οδήγησαν σε μακροχρόνια δέσμευση και απαξίωση ιδιωτικών περιουσιών.
Οι προτάσεις της ΠΟΜΙΔΑ για περισσότερα διαθέσιμα ακίνητα
Παράλληλα, η Ομοσπονδία καταθέτει δέσμη προτάσεων για την αύξηση της προσφοράς κατοικιών. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η επέκταση της τριετούς φορολογικής απαλλαγής για νέες μισθώσεις σε όλες τις σήμερα κενές κατοικίες, ανεξαρτήτως της αιτίας για την οποία παραμένουν εκτός αγοράς, η δυνατότητα μονομερούς διαίρεσης μεγάλων διαμερισμάτων σε μικρότερες κατοικίες ακόμη και όταν υπάρχουν σχετικοί περιορισμοί στους κανονισμούς πολυκατοικιών, καθώς και η περαιτέρω μείωση των φορολογικών συντελεστών στα εισοδήματα από μισθώματα.
Μείωση ΦΠΑ και αξιολόγηση φερεγγυότητας ενοικιαστών
Επιπλέον, προτείνει τη μείωση του ΦΠΑ για υλικά και εργασίες ενεργειακής και λειτουργικής αναβάθμισης κατοικιών στο 12%, καθώς και τη βελτίωση των κινήτρων επιστροφής φόρου για δαπάνες ανακαίνισης. Τέλος, ζητεί την άμεση ενεργοποίηση της εφαρμογής αξιολόγησης φερεγγυότητας υποψήφιων ενοικιαστών από τη Γενική Γραμματεία Χρηματοπιστωτικού Τομέα και Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους, εκτιμώντας ότι ένα τέτοιο εργαλείο θα ενισχύσει την εμπιστοσύνη των ιδιοκτητών και θα συμβάλει στο άνοιγμα περισσότερων κατοικιών προς μακροχρόνια μίσθωση.
