Για πρώτη φορά μπαίνει στο «κάδρο» των ελλείψεων του ελληνικού σιδηροδρόμου ο νυν αν. υπουργός Υποδομών και Μεταφορών κ. Κυρανάκης, μετά τη μήνυση που αναμένεται να κατατεθεί εναντίον του και, μάλιστα, από την πλευρά κατηγορούμενου της πολύκροτης υπόθεσης των Τεμπών.
Στην τελευταία συνεδρίαση του Τριμελούς Εφετείου Κακουργημάτων ο γνωστός δικηγόρος κ. Θέμης Σοφός, ως συνήγορος υπεράσπισης του πρώην Προϊσταμένου του Τμήματος Επιθεώρησης Λάρισας της Υπηρεσίας Υποστήριξης Κυκλοφορίας Κεντρικής και Νοτίου Ελλάδας την περίοδο του δυστυχήματος Δημήτρη Νικολάου ανακοίνωσε ότι θα προχωρήσει σε μήνυση κατά του Υπουργού Υποδομών και Μεταφορών για ψευδή καταμήνυση και συκοφαντική δυσφήμηση μετά τη δήλωση υποστήριξης της κατηγορίας από την πλευρά του ελληνικού δημοσίου κατ’ εντολή του κ. Κυρανάκη. Ο κ. Σοφός υπογράμμισε, στην διάρκεια συνεδρίασης του δικαστηρίου, ότι η δήλωση υποστήριξης της κατηγορίας είναι ψευδής και επιφυλάχθηκε να δηλώσει υποστήριξη της κατηγορίας κατά του διατελέσαντος υπουργού κ. Καραμανλή στην εκκρεμή δικογραφία ενώπιον του Αρεοπαγίτη Ανακριτή.
Για πρώτη φορά επίσης, στο «κάδρο» μπήκε και ο Γιώργος Ζήντρος, τότε κεντρικός σταθμάρχης του Σταθμού της Λάρισας και εκ των βασικών μαρτύρων στην ανάκριση. Ο κ. Ζήντρος αναβαθμίστηκε σήμερα πια σε προϊστάμενος του Τμήματος Επιθεώρησης Κεντρικής Ελλάδας, κατά τη διάρκεια της θητείας του κ. Π. Τερεζάκη στην διεύθυνση του ΟΣΕ. Εξάλλου, οι δύο άνδρες διατηρούσαν από χρόνια εξαιρετικές σχέσεις και καλή συνεργασία στο πλαίσιο των θέσεων που κατείχαν στον ΟΣΕ, σε αντίθεση με τις κακές σχέσεις που είχε ο κεντρικός σταθμάρχης του ΟΣΕ το 2023 με τον πρώην προϊστάμενο του Τμήματος Επιθεώρησης κ. Νικολάου, κατηγορούμενο σήμερα στην υπόθεση των Τεμπών για το κακούργημα της διατάραξης ασφάλειας συγκοινωνιών.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Το αξιοσημείωτο βέβαια είναι ότι, παρότι ο κ. Ζήντρος κατέθεσε δύο φορές για την υπόθεση των Τεμπών, (μία στην τακτική ανακρίτρια, όπου μετέβη αυθορμήτως και μία στον Εφέτη Ανακριτή) ο κ. Παναγιώτης Τερεζάκης, ειδικός σύμβουλος της διοίκησης του ΟΣΕ δύο χρόνια πριν και μέχρι την ημέρα του πολύνεκρου δυστυχήματος δεν κλήθηκε ποτέ ως μάρτυρας στην ανάκριση, παρότι πληροφορίες από την πλευρά των σιδηροδρομικών υπαλλήλων ανέφεραν ότι ο κ. Τερεζάκης γνώριζε πολύ καλά τα ζητήματα του σιδηροδρομικού δικτύου στην χώρα. Η μόνη εμπλοκή στην υπόθεση του σιδηροδρομικού δυστυχήματος στα Τέμπη, του πρώην διευθύντος συμβούλου του ΟΣΕ (μέχρι το καλοκαίρι του 2025) κ. Τερεζάκη ήταν η υπόθεση των «εξαφανισμένων» βίντεο από την φόρτωση της εμπορικής αμαξοστοιχίας, στην οποία είναι κατηγορούμενος για ηθική αυτουργία στην υπεξαγωγή εγγράφων και στην απείθεια.
Αναμφίβολα η επιλογή του Εφέτη Ανακριτή των Τεμπών να μην καλέσει καθόλου για κατάθεση τον Π. Τερεζάκη, ως υπεύθυνο για την παρακολούθηση της πορείας των έργων διαφόρων συμβάσεων που «έτρεχαν» προκαλεί εντύπωση. Το αξιοσημείωτο είναι ότι ο κ. Τερεζάκης απουσιάζει και από την πολυπληθέστατη κατά τα άλλα λίστα των μαρτύρων στη δίκη.
Είναι σήμερα ασφαλής ο σιδηρόδρομος;
Οι ενστάσεις στη δήλωση υποστήριξης της κατηγορίας από την πλευρά του δημοσίου, που κατέθεσε ο συνήγορος του Δ. Νικολάου, δικηγόρος κ. Θέμης Σοφός στο Τριμελές Εφετείο στην συνεδρίαση της 28ης Απριλίου ήταν πολλές, πολύπλευρες και εξόχως κατατοπιστικές.
Κατ΄ουσίαν ο κ. Σοφός περιέγραψε έναν σιδηρόδρομο εν πολλοίς διαλυμένο, όχι μόνο την περίοδο που έγινε το δυστύχημα αλλά μέχρι σήμερα. Είναι πολύ χαρακτηριστική η φράση του «η κατάσταση στην οποία βρίσκεται σήμερα ο ΟΣΕ είναι ίσως από τις πιο δύσκολες του Σιδηροδρόμου στην Ελλάδα στη διάρκεια λειτουργίας του, γεγονός που γνωρίζει ο Υπουργός Υποδομών και Μεταφορών και αποδέχεται την διακινδύνευση του ελληνικού λαού μέχρι και σήμερα».
Ισχυρίστηκε επίσης για να αντικρούσει την δήλωση υποστήριξης της κατηγορίας ότι «το Ελληνικό Δημόσιο αδράνησε εγκληματικά, παραλείποντας να ασκήσει την κατά τα ανωτέρω εποπτική του αρμοδιότητα και στο πλαίσιο αυτής τον εγγυητικό του ρόλο για τη διασφάλιση της ασφάλειας των σιδηροδρομικών μεταφορών, ήτοι μεριμνώντας, εντός του απολύτως αναγκαίου χρόνου, για την λήψη των κατάλληλων μέτρων για την επίκαιρη λειτουργία των συστημάτων ασφαλείας στον σιδηρόδρομο, εποπτική αρμοδιότητα που πάντως ασκείται και αφορά και σε δημόσια επιχείρηση που παρέχει ζωτικής- κοινής ωφέλειας- υπηρεσίες, τελούσα διαρκώς υπό την εξάρτηση, την εποπτεία και τη νομική εγγύηση του κράτους».
Εν ολίγοις ο κ. Σοφός τόνισε ότι δεν λειτουργούσαν, οι φωτεινοί σηματοδότες, η τηλεδιοίκηση στον σταθμό της Λάρισας, το σύστημα αυτόματης πέδησης (ETCS), η επικοινωνία μεταξύ μηχανοδηγών (GSMR). Και το ερώτημα είναι, εκτός από την τηλεδιοίκηση που επανήλθε στον σταθμό της Λάρισας τον Αύγουστο του 2023, για να διακοπεί για μία έκταση 40 χιλιομέτρων μετά τον Σεπτέμβριο του 2023 με την κακοκαιρία DANIEL, ο σιδηρόδρομος εξακολουθεί, μετά από 57 νεκρούς, να μην έχει όλα τα μέτρα ασφαλείας; Εξακολουθεί να είναι και υποστελεχωμένος;
Ο κεντρικός σταθμάρχης
Επιπροσθέτως, η επιχειρηματολογία του συνηγόρου του κ. Δ. Νικολάου ενέπλεξε στις ευθύνες και τον κεντρικό σταθμάρχη της Λάρισας. Κατά την υπερασπιστική θέση Nικολάου, ο κεντρικός σταθμάρχης εισηγείται ή προτείνει το πρόγραμμα βαρδιών στο τμήμα επιθεώρησης, ενώ ο προϊστάμενος επιθεώρησης κατανέμει τις βάρδιες και προτείνει το πρόγραμμα προς τη διεύθυνση κυκλοφορίας, η οποία έχει την τελική αρμοδιότητα έκδοσης/τροποποίησης».
Κεντρικός σταθμάρχης της Λάρισας το 2023, οπότε και έγινε το δυστύχημα ήταν ο σημερινός προϊστάμενος της Τμήματος Επιθεώρησης κ. Γιώργος Ζήντρος. Αξίζει να σημειωθεί ότι ο Δημήτρης Νικολάου έχει υποβάλει μήνυση κατά του σταθμάρχη Ζήντρου για ψευδορκία ισχυριζόμενος επίσης ότι, όφειλε να τον είχε ενημερώσει για βλάβη της εμπορικής αμαξοστοιχίας στο Παλαιοφάρσαλο, το μοιραίο βράδυ της 28ης Φεβρουαρίου 2023, προκειμένου να κινητοποιηθεί για την ύπαρξη επιπλέον κλειδούχου στη Λάρισα.
Η περίπτωση Τερεζάκη
Ο Τοπογράφος Μηχανικός του ΕΜΠ, Συγκοινωνιολόγος, Παναγιώτης Τερεζάκης έχοντας προϋπηρεσία 45 ετών στον σιδηρόδρομο, καθώς συμμετείχε σε έργα Σχεδιασμού, Κατασκευής, Λειτουργίας & Συντήρησης Σιδηροδρομικών Υποδομών σε Ελλάδα, Ισραήλ, Ηνωμένο Βασίλειο και Σερβία, ανέλαβε τα ηνία στον ΟΣΕ αμέσως μετά το πολύνεκρο σιδηροδρομικό δυστύχημα της 28ης Φεβρουαρίου 2023. Ανέλαβε σε μία από τις δυσκολότερες, από τη δημιουργία του μέσου σταθερής τροχιάς, περίοδο. Με την ανάληψη των καθηκόντων του το 2023 είχε δηλώσει τον στόχο του, «να γίνει ο σιδηρόδρομος και πάλι το πλέον ασφαλές, προβεβλημένο και ανερχόμενο μέσο στο μεταφορικό ευρωπαϊκό περιβάλλον που θα προσφέρει στον χρήστη την άνεση στη μετακίνηση, το ελαχιστοποιημένο περιβαλλοντικό αποτύπωμα και το χαμηλό κόστος χρήσης».
Ένα χρόνο μετά την αντικατάστασή του (το καλοκαίρι του 2025) είναι άξιο προβληματισμού αν και τί κατάφερε από τον εκπεφρασμένο στόχο του.
Απορίας άξιο είναι επίσης αν και ποιά από τα έργα που παρακολουθούσε στον σιδηρόδρομο από το 2022 οπότε ανέλαβε σύμβουλος διοίκησης του ΟΣΕ και εκτελών χρέη γενικού διευθυντή έγιναν.
Ο κ. Τερεζάκης προσλήφθηκε στον ΟΣΕ τον Απρίλιο του 2022 ως σύμβουλος διοίκησης. Πρακτικά εκτελούσε χρέη γενικού διευθυντή. Ο πρώην υπουργός Μεταφορών και Υποδομών, Κ. Αχ. Καραμανλή είχε ψηφίσει νέο οργανόγραμμα για τον ΟΣΕ το 2022, το οποίο ήταν την περίοδο πρόσληψης Τερεζάκη σε φάση υλοποίησης.
Το έργο που του ανατέθηκε με σύμβαση μεταξύ του ΟΣΕ και της LDK ΣΥΜΒΟΥΛΟΙ ΜΗΧΑΝΙΚΟΙ Α.Ε. ήταν η «Παροχή Υπηρεσιών Τεχνικού Συμβούλου, για την υποβοήθηση του Διευθύνοντος Συμβούλου του ΟΣΕ σε διαχείριση τεχνικών θεμάτων Υποδομής, Σηματοδότησης, Τηλεδιοίκησης και Η/Μ Εγκαταστάσεων κλπ.» Α.Σ. 248 σύμφωνα με το άρθρο 328 του ν. 4412/2016».
Το έργο του κ. Τερεζάκη είχε, σύμφωνα με την σύμβαση διάρκεια 12 μηνών, ενώ στην ίδια σύμβαση περιγράφεται η υποχρέωσή του να υποβάλλει κάθε μήνα πιστοποίηση για τον υπολογισμό της αμοιβής του. Η πιστοποίηση έπρεπε να περιλαμβάνει αναλυτική έκθεση στην οποία θα αναγράφονται τα θέματα απασχόλησης καθώς και οι αντίστοιχες ώρες απασχόλησης.
Το έργο του κ. Τερεζάκη στην θέση του ειδικού συμβούλου διοίκησης του ΟΣΕ από τον Απρίλιο του 2022 έως και την ημέρα του δυστυχήματος των Τεμπών, αμέσως μετά το οποίο ανέλαβε προσωρινός διευθύνων σύμβουλος του Οργανισμού ήταν:
- Υποβοήθηση στην εφαρμογή προτύπων, τεχνικών οδηγιών και προδιαγραφών των κανονισμών ασφαλείας για έργα υποδομής, επιδομής και συντήρησης.
- Υποβοήθηση στην οργάνωση των έργων περιοδικής συντήρησης της υπάρχουσας σιδηροδρομικής υποδομής, επιδομής και των ανάλογων υποσυστημάτων αυτών.
- Υποβοήθηση στην εκτέλεση προληπτικής συντήρησης της υπάρχουσας σιδηροδρομικής υποδομής, επιδομής και τεχνικών έργων.
- Υποβοήθηση στην οργάνωση έκτακτων εργασιών αποκατάστασης βλαβών σιδηροδρομικής υποδομής και επιδομής.
- Υποβοήθηση σε διεκπεραίωση θεμάτων σχετικών με την ασφάλεια και τον σχεδιασμό εκτάκτου ανάγκης.
- Υποβοήθηση στον προγραμματισμό της περιοδικής συντήρησης υπαρχόντων ηλεκτρομηχανολογικών συστημάτων ηλεκτροκίνησης και της σηματοδότησης.
- Υποβοήθηση στην παρακολούθηση αποτελεσμάτων του προγράμματος συντήρησης και της αποκατάστασης βλαβών των συστημάτων ηλεκτροκίνησης και της σηματοδότησης.
- Υποβοήθηση στον προσδιορισμό αναγκών περιοδικής συντήρησης για τα Η/Μ Συστήματα και την Ηλεκτροκίνηση και οριστικοποίηση ετήσιου προγράμματος τακτικής συντήρησης.
- Υποβοήθηση στην παρακολούθηση εκτέλεσης του προγράμματος συντήρησης επιδομής, υποδομής, τεχνικών έργων, συστημάτων ηλεκτροκίνησης και σηματοδότησης,
- Υποβοήθηση στην εφαρμογή προγράμματος δρομολογίων και ανάλυση Δεικτών Απόδοσης αυτών. Υποβοήθηση για την εφαρμογή των κανονισμών ασφαλείας, των προτύπων κυκλοφορίας, των σχεδίων έκτακτης ανάγκης κλπ.
- Υποβοήθηση σε θέματα κατανομής χωρητικότητας και προγραμματισμού δρομολογίων.
Κατάθεση στην Εξεταστική Επιτροπή της Βουλής
Ο μόνος θεσμός στον οποίο κλήθηκε ο Π. Τερεζάκης να καταθέσει ήταν στην Εξεταστική Επιτροπή της Βουλής. Σε αυτή την περίπτωση η μαρτυρία του κρίθηκε σημαντική, δεν έγινε όμως το ίδιο στο πλαίσιο της κύριας ανάκρισης για τα Τέμπη, όπου η μαρτυρία του απουσιάζει ηχηρά.
Στην Εξεταστική Επιτροπή της Βουλής ο κ. Τερεζάκης κλήθηκε να καταθέσει ένα χρόνο μετά το πολύνεκρο σιδηροδρομικό δυστύχημα των Τεμπών, τον Φεβρουάριο του 2024 και με το αξίωμα πλέον του διευθύνοντος συμβούλου του ΟΣΕ.
Αφού ζήτησε συγνώμη από τους συγγενείς των θυμάτων, τόνισε ότι «ο ΟΣΕ ανέλαβε από την πρώτη στιγμή τις ευθύνες του και ο ίδιος εξέφρασε την πρόθεση να αναλάβει όσες ευθύνες αποδειχθεί ότι του αναλογούν».
Παρέθεσε το ιστορικό της σύγκρουσης, μίλησε για τα λάθη του σταθμάρχη της βάρδιας και του μηχανοδηγού της επιβατικής αμαξοστοιχίας και είπε ότι ο τοπικός πίνακας χειρισμού έδινε στον σταθμάρχη τις ίδιες δυνατότητες με την τηλεδιοίκηση!
Η μικρή λεπτομέρεια είναι ότι ο τοπικός πίνακας χειρισμού εγκαταστάθηκε στον ΣΣ Λάρισας το Νοέμβριο του 2022, μόλις 3 μήνες δηλαδή πριν το μοιραίο δυστύχημα. Πώς λειτουργούσε ο σιδηρόδρομος πριν από αυτόν τον τοπικό πίνακα χειρισμού που «παρακολουθούσε» τα τρένα μόλις 2,5 χιλιόμετρα ένθεν και ένθεν του σταθμού;
