Η ΕΣΗΕΑ εκφράζει τη στήριξή της στη Διεθνή Ομοσπονδία Δημοσιογράφων (ΔΟΔ), η οποία μέσω ανακοίνωσή της, με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Ελευθερίας του Τύπου, προειδοποιεί για τη σοβαρή επιδείνωση της ελευθερίας των ΜΜΕ σε παγκόσμιο επίπεδο. Η IFJ καλεί τους πολίτες να αντιδράσουν απέναντι στις αυξανόμενες πιέσεις που δέχονται οι δημοσιογράφοι και να υπερασπιστούν το δικαίωμα της ενημέρωσης.
Σύμφωνα με στοιχεία της UNESCO, η ελευθερία της έκφρασης έχει σημειώσει πτώση της τάξης του 10% την τελευταία δεκαετία, γεγονός που προκαλεί έντονη ανησυχία και θυμίζει περιόδους παγκόσμιας αστάθειας του παρελθόντος. Την ίδια στιγμή, οι απώλειες στον δημοσιογραφικό χώρο είναι βαριές, καθώς το 2025 καταγράφηκαν 128 νεκροί δημοσιογράφοι, ενώ ήδη υπάρχουν θύματα και μέσα στο 2026.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν οι εμπόλεμες ζώνες, όπου οι δημοσιογράφοι όχι μόνο δεν προστατεύονται, αλλά συχνά στοχοποιούνται λόγω της ιδιότητάς τους. Σε περιοχές όπως η Ουκρανία, η Παλαιστίνη, ο Λίβανος και το Σουδάν, καταγράφονται συλλήψεις, εξορίες και δολοφονίες δημοσιογράφων.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Πέρα από τις πολεμικές συγκρούσεις, νέες μορφές απειλών εντείνονται, όπως η συστηματική παρακολούθηση μέσω κατασκοπευτικού λογισμικού, επιθέσεις phishing και ψηφιακές παγίδες, που θέτουν σε κίνδυνο τόσο τους επαγγελματίες των ΜΜΕ όσο και τις πηγές τους. Παράλληλα, η ραγδαία ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης δημιουργεί νέες προκλήσεις, καθώς συνδέεται με την εξάπλωση της παραπληροφόρησης, την κλοπή περιεχομένου και την αντικατάσταση δημοσιογραφικής εργασίας χωρίς σαφές ρυθμιστικό πλαίσιο.
Ο γενικός γραμματέας της IFJ, Anthony Bellanger, τόνισε ότι κάθε επίθεση κατά δημοσιογράφου αποτελεί πλήγμα για τη δημοκρατία και την ενημέρωση των πολιτών, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για άμεση δράση, θεσμική προστασία και λογοδοσία των κυβερνήσεων.
Αναλυτικά όσα αναφέρονται στην ανακοίνωση:
«Καθώς πλησιάζει η Παγκόσμια Ημέρα Ελευθερίας του Τύπου στις 3 Μαΐου, η Διεθνής Ομοσπονδία Δημοσιογράφων (IFJ) κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για την «αξιοθρήνητη» κατάσταση της ελευθερίας του Τύπου παγκοσμίως και καλεί σε κινητοποίηση των πολιτών για την υπεράσπιση του δικαιώματος στην πληροφόρηση, ενός θεμελιώδους πυλώνα της δημοκρατίας.
Σύμφωνα με την Έκθεση Παγκόσμιων Τάσεων της UNESCO για την Ελευθερία της Έκφρασης και την Ανάπτυξη των Μέσων (2022–2025), η ελευθερία της έκφρασης έχει μειωθεί κατά 10% από το 2012 — ένα στοιχείο που η IFJ χαρακτηρίζει «ανησυχητικό», συγκρίνοντάς το με περιόδους έντονης αστάθειας του 20ού αιώνα, όπως οι Παγκόσμιοι Πόλεμοι και ο Ψυχρός Πόλεμος.
Η IFJ έχει καταγράψει 128 δολοφονημένους δημοσιογράφους εν ώρα καθήκοντος το 2025, ενώ ήδη 9 έχουν χάσει τη ζωή τους μέσα στο τρέχον έτος.
Η Ομοσπονδία καταδικάζει ιδιαίτερα τις ένοπλες συγκρούσεις στις οποίες η αναγνώριση ως «Τύπος» έχει μετατραπεί σε λόγο στοχοποίησης αντί προστασίας. Σε χώρες όπως η Ουκρανία, η Παλαιστίνη, ο Λίβανος και το Σουδάν, δημοσιογράφοι συλλαμβάνονται, εξαναγκάζονται σε εξορία ή δολοφονούνται λόγω της εργασίας τους.
Πέρα από τις εμπόλεμες ζώνες, οι απειλές πολλαπλασιάζονται και σε άλλες μορφές.
Στην πιο πρόσφατη παγκόσμια έκθεση για την παρακολούθηση (28 Απριλίου), η IFJ τονίζει την πρωτοφανή συστηματική επιτήρηση των δημοσιογράφων: από απάτες phishing και ψεύτικες ιστοσελίδες έως κρατικό λογισμικό κατασκοπείας, που θέτει σε κίνδυνο την ασφάλεια των δημοσιογράφων και την προστασία των πηγών τους, χωρίς ουσιαστικό νομικό έλεγχο.
Η IFJ εκφράζει επίσης ανησυχία για την άνοδο της τεχνητής νοημοσύνης, η οποία μπορεί να ενισχύσει τη μαζική παραπληροφόρηση, την κλοπή ταυτότητας, την αντικατάσταση δημοσιογράφων από αυτοματοποιημένα εργαλεία χωρίς ηθικά πρότυπα, καθώς και τη μη αδειοδοτημένη χρήση δημοσιογραφικού έργου από πλατφόρμες.
Η Ομοσπονδία καταδικάζει αυτές τις νέες μορφές επίθεσης ως μέσα φίμωσης των δημοσιογράφων και παρεμπόδισης της ενημέρωσης του κοινού.
Ο Γενικός Γραμματέας της IFJ, Anthony Bellanger, δήλωσε:
«Κάθε επίθεση σε επαγγελματία των ΜΜΕ είναι επίθεση που στοχεύει στην αποσιώπηση ενός ρεπορτάζ που προορίζεται να ενημερώσει τους πολίτες. Η τραγική κατάσταση της ελευθερίας του Τύπου παγκοσμίως πρέπει να κινητοποιήσει όλους μας. Μέσω των δημοσιογράφων, στοχοποιούνται οι αναγνώστες και οι ακροατές, που στερούνται τη δυνατότητα να λαμβάνουν ενημερωμένες αποφάσεις. Το δικαίωμά μας να ενημερώνουμε είναι και δικαίωμα του κοινού να ενημερώνεται. Οι πολίτες πρέπει επίσης να κινητοποιηθούν, απαιτώντας από τις κυβερνήσεις τους λογοδοσία. Χρειαζόμαστε νόμους που προστατεύουν το δικαίωμα στην πληροφόρηση, διασφαλίζουν την ανεξαρτησία και τον πλουραλισμό των ΜΜΕ, απαγορεύουν το κατασκοπευτικό λογισμικό και ρυθμίζουν την τεχνητή νοημοσύνη, καταπολεμώντας την ατιμωρησία. Ήρθε η ώρα για δράση. Μαζί.»
Στις 3 Μαΐου, η IFJ και οι συνεργαζόμενες οργανώσεις της θα συγκεντρωθούν στο Παρίσι για να επαναβεβαιώσουν τη δέσμευσή τους για έναν ελεύθερο και ανεξάρτητο Τύπο. Θα παρουσιαστεί επίσης έκθεση για τα 100 χρόνια ιστορίας της Ομοσπονδίας.
Από τις 4 έως τις 7 Μαΐου, θα πραγματοποιηθεί στο Παρίσι το Συνέδριο του Εκατονταετηρίου της IFJ, με τη συμμετοχή εκατοντάδων εκπροσώπων από όλο τον κόσμο, για τον καθορισμό του μέλλοντος της δημοσιογραφίας και της ελευθερίας του Τύπου».
