Η δεύτερη προεδρική θητεία του Ντόναλντ Τραμπ σηματοδοτεί ένα σημείο καμπής για ολόκληρο τον πλανήτη, καθώς οι ΗΠΑ εγκαταλείπουν το φιλελεύθερο μεταπολεμικό μοντέλο για να υιοθετήσουν τις επιταγές μιας Realpolitik.
Η στροφή αυτή, που υπαγορεύεται από το δόγμα Make Amerika Great Again (MAGA), πυροδοτεί ευρύτερες γεωπολιτικές ανακατατάξεις, αναδιατάσσοντας τους συσχετισμούς δύναμης σε ένα διαρκές παίγνιο μηδενικού αθροίσματος με νικητές και ηττημένους. Την ίδια στιγμή, η επιστροφή του προστατευτισμού και του οικονομικού εθνικισμού, με αιχμή του δόρατος της αμερικανικής οικονομικής πολιτικής την επιβολή δασμών σε εισαγόμενα προϊόντα, αλλάζει άρδην τους συσχετισμούς στην παγκόσμια οικονομία.
Το διεθνοπολιτικό μοντέλο της πολυμέρειας και της διεθνούς συνεργασίας για την αντιμετώπιση των κρίσεων και των παγκόσμιων προκλήσεων εγκαταλείπεται, οι κανόνες του διεθνούς δικαίου καταπατώνται βάναυσα και ο ρόλος των διεθνών οργανισμών υπονομεύεται συστηματικά, προς όφελος του δικαίου του ισχυρού. Την ίδια ώρα, η δίδυμη πρόκληση της πράσινης και ψηφιακής μετάβασης αναζητά συλλογικές απαντήσεις, σε ένα περιβάλλον διαρκούς όξυνσης των ανταγωνισμών.
Ταυτόχρονα, ο τραμπισμός μετατρέπεται σε κυρίαρχη πολιτική, πολιτισμική και επικοινωνιακή πρακτική, που αψηφά επιδεικτικά τους κανόνες, παραβιάζει κατάφωρα το κράτος δικαίου, ενισχύει απροκάλυπτα τον μεγάλο πλούτο και περιθωριοποιεί μεγάλα τμήματα του πληθυσμού, διευρύνοντας τις ανισότητες τόσο στην αμερικανική κοινωνία όσο και σε διεθνές επίπεδο.
Στόχος της ημερίδας που διοργανώνει το Ινστιτούτο Εναλλακτικών Πολιτικών ΕΝΑ, αύριο Παρασκευή 30 Ιανουαρίου 2026 (16:30-21:00) στην αίθουσα «Γεώργιος Καράντζας» της ΕΣΗΕΑ (Ακαδημίας 20, Αθήνα – 1ος όροφος) είναι να απαντήσει σε μία σειρά από κρίσιμα ερωτήματα:
Ποιοι είναι οι νέοι ανταγωνισμοί και οι καινούριοι συσχετισμοί δύναμης που διαμορφώνει η αμερικανική πολιτική και πώς μπορεί να πλοηγηθεί στο νέο διεθνές περιβάλλον μια χώρα όπως η Ελλάδα;
Ποια μπορεί να είναι μια προοδευτική απάντηση στην επιστροφή του οικονομικού εθνικισμού και πώς μπορεί να αμυνθεί η Αριστερά απέναντι στον κλιματικό σκεπτικισμό του τραμπισμού;
Με ποια εργαλεία μπορούμε να κατανοήσουμε τον κόσμο που οικοδομεί η πολιτική του τραμπισμού πώς επηρεάζουν οι πλατφόρμες της ψηφιακής ολιγαρχίας τη μάχη των ιδεών;
Ποια είναι τα ιδιάζοντα χαρακτηριστικά της πολιτικής πρακτικής του τραμπικού αυταρχισμού και πώς μπορούν οι φιλελεύθερες δημοκρατίες να θωρακιστούν έναντι της επέλασης του αντιδημοκρατικού καπιταλισμού;
Ποιες είναι οι εκλεκτικές συγγένειες του τραμπισμού με τη συντηρητική ιδεολογία και τον φασισμό και πώς επηρεάζονται τα κομματικά συστήματα από την άνοδο του ακροδεξιού λαϊκισμού;
[Πρόγραμμα ημερίδας]
[16:30] Έναρξη προσέλευσης
1ο θεματικό τραπέζι [17:00–18:10]
Γεωπολιτικές αναδιατάξεις και η θέση της Ελλάδας και της Ευρώπης
Συμμετέχουν:
- Πέτρος Βαμβακάς, αναπληρωτής καθηγητής Τμήματος Πολιτικών Επιστημών & Διεθνών Σχέσεων, Emmanuel College, Διευθυντής στο Ινστιτούτο Μελετών Ανατολικής Μεσογείου, μέλος Γνωμοδοτικού Συμβουλίου ΕΝΑ
- Μαριλένα Κοππά, καθηγήτρια Συγκριτικής Πολιτικής του Τμήματος Διεθνών & Ευρωπαϊκών Σπουδών, Πάντειο Πανεπιστήμιο, μέλος Γνωμοδοτικού Συμβουλίου ΕΝΑ
- Σωτήρης Ρούσσος, καθηγητής Πανεπιστημίου Πελοποννήσου, επιστημονικός υπεύθυνος Κέντρου Μεσογειακών, Μεσανατολικών & Ισλαμικών Σπουδών (ΚΕΜΜΙΣ), μέλος Γνωμοδοτικού Συμβουλίου ΕΝΑ
Συντονιστής: Πάνος Χαρίτος, δημοσιογράφος
2ο θεματικό τραπέζι [18:15–19:25]
Τραμπισμός και σύγχρονες προκλήσεις: Παγκόσμια οικονομική διακυβέρνηση, ψηφιακή μετάβαση και κλιματική προσαρμογή
Συμμετέχουν:
- Ολιβιέ Βαρδακούλιας, οικονομολόγος CAN Europe, επιστημονικός συνεργάτης ΕΝΑ
- Δώρα Κοτσακά, συντονίστρια Παρατηρητηρίου Κοινών ΕΝΑ, αναπληρώτρια συντονίστρια Ινστιτούτου Αλέξης Τσίπρας
- Λόης Λαμπριανίδης, εκτελεστικός διευθυντής Πάντειο Πανεπιστήμιο, αφ. καθηγητής ΠΑΜΑΚ, μέλος Γνωμοδοτικού Συμβουλίου ΕΝΑ
- Μανόλης Μανιούδης, επίκουρος καθηγητής Τμήματος Οικονομικών Επιστημών, Πανεπιστήμιο Πατρών, επιστημονικός συνεργάτης ΕΝΑ
Συντονίστρια: Νικόλ Λειβαδάρη, διευθύντρια ενημέρωσης, Ναυτεμπορική TV
3ο θεματικό τραπέζι [19:30–20:40]
Ο τραμπισμός ως πολιτική πρακτική: Ιδεολογικές πρακτικές και (αντι)στάσεις
Συμμετέχουν:
- Αναστασία Βενετή, αναπληρώτρια καθηγήτρια Πολιτικής Επικοινωνίας, Bournemouth University
- Κώστας Ελευθερίου, συντονιστής Κύκλου Πολιτικής Ανάλυσης ΕΝΑ, επίκουρος καθηγητής Τμήματος Πολιτικής Επιστήμης ΔΠΘ
- Χρύσανθος Τάσσης, αναπληρωτής καθηγητής Τμήματος Κοινωνικής Πολιτικής ΔΠΘ, μέλος Γνωμοδοτικού Συμβουλίου ΕΝΑ
- Άγγελος Χρυσόγελος, αναπληρωτής καθηγητής διεθνών σχέσεων, London Metropolitan University
Συντονίστρια: Ελένη Σταματούκου, δημοσιογράφος, ανταποκρίτρια στο Balkan Insight
[Πληροφορίες εκδήλωσης]
Ημερομηνία: Παρασκευή, 30 Ιανουαρίου 2026
Κτίριο ΕΣΗΕΑ – Αίθουσα «Γεώργιος Καράντζας», 1ος όροφος (Ακαδημίας 20, Αθήνα)
Συνολική διάρκεια εκδήλωσης: 16:30 – 21:00
Η είσοδος στην εκδήλωση είναι ελεύθερη, δεν απαιτείται εγγραφή
Δίνεται βεβαίωση σε φοιτητές/ριες εφόσον ζητηθεί
