Μεγάλη Δευτέρα σήμερα με τους πιστούς να εισέρχονται στη Μεγάλη Εβδομάδα με το δέος και την κατάνυξη που απαιτούνται καθώς διανύουμε την αρχή της εβδομάδας των Παθών του Ιησού Χριστού. Το πρωί της Μεγάλης Δευτέρας, πραγματοποιείται η Θεία Λειτουργία των Προηγιασμένων Δώρων, ενώ το βράδυ τελείται η Ακολουθία του Νυμφίου. Η ημέρα αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία για τους πιστούς και περιλαμβάνει σημαντικές θρησκευτικές τελετές που προετοιμάζουν την ψυχή για τα γεγονότα της Μεγάλης Εβδομάδας.
Ιωσήφ του Παγκάλου
«Ιδού ο Νυμφίος έρχεται εν τω μέσω της νυκτός και μακάριος ο δούλος ον ευρήσει γρηγορούντα, ανάξιος δε πάλιν, ον ευρήσει ραθυμούντα». Την πρώτη ημέρα της Μεγάλης Εβδομάδος τιμάμε μια μεγάλη προσωπικότητα της Παλαιάς Διαθήκης, τον Ιωσήφ τον Πάγκαλο, το γιο του Ιακώβ, τον οποίο πούλησαν, εξαιτίας μεγάλου φθόνου, τα αδέλφια του ως δούλο στην Αίγυπτο (Γεν. κεφ.37-50). Με αυτό το τροπάριο ο ιερός υμνογράφος μας εισάγει στο κατανυκτικό κλίμα της Μεγάλης Εβδομάδος. Η Μεγάλη Δευτέρα είναι αφιερωμένη στη μνήμη του Ιωσήφ, του γιου του Ιακώβ, που αναφέρεται στην Παλαιά Διαθήκη και στην άκαρπη συκιά, που την καταράστηκε ο Χριστός και ξεράθηκε μ' έναν του λόγο.
Ο Ιωσήφ ήταν ο μικρότερος υιός του Ιακώβ, ο οποίος όμως διώχθηκε από τα αδέλφια του λόγω της ενάρετης ζωής του και αρχικά τον έριξαν σ' έναν λάκκο και προσπάθησαν να εξαπατήσουν το πατέρα τους χρησιμοποιώντας ένα ματωμένο ρούχο ότι δήθεν τον κατασπάραξε κάποιο θηρίο. Αφού δεν μπόρεσαν να εξαπατήσουν τον πατέρα τους, τον πούλησαν σε εμπόρους, οι οποίοι με τη σειρά τους τον πούλησαν στον αρχιμάγειρα του βασιλιά της Αιγύπτου, τον Φαραώ Πετεφρή.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Εκεί ο Ιωσήφ αφού δεν ενέδωσε στις ερωτικές επιθυμίες της συζύγου του Πετεφρή, συκοφαντήθηκε από την ίδια και ο Φαραώ τον φυλάκισε. Κάποτε όμως ο Φαραώ είδε ένα παράξενο όνειρο και ζήτησε έναν ερμηνευτή. Ο Ιωσήφ ερμήνευσε ότι θα έλθουν στη χώρα επτά χρόνια ευφορίας και επτά ακαρπίας και λιμού. Ο Φαραώ, ευχαριστημένος και ενθουσιασμένος από τη σοφία του, έδωσε στον Ιωσήφ αξιώματα.
Ο Ιωσήφ διαχειρίσθηκε άριστα την εξουσία και φρόντισε στα δύσκολα χρόνια του λιμού τον λαό. Στα πρόθυρα του λιμού τα αδέρφια του που τον είχαν φθονήσει φανερώθηκαν μπροστά του ζητώντας βοήθεια. Εκείνος όχι μόνο δεν τους κρατούσε κακία, αντιθέτως τα συγχώρεσε και τα προσκάλεσε μόνιμα στην Αίγυπτο μαζί με τους γονείς του.
Το θαύμα της ξηρανθείσης συκής
Μπαίνοντας ο Χριστός τέτοια μέρα στα Ιεροσόλυμα (το προηγούμενο βράδυ είχε διανυκτερεύσει στη Βηθανία, στο σπίτι του Λαζάρου), καθ' οδόν πείνασε. Εκεί στο δημόσιο, κεντρικό δρόμο ήταν μια συκιά. Ζύγωσε κοντά της, έψαξε για σύκα, αλλά βρήκε μόνο φύλλα. (Μκ. 11: 12). Και την καταράσθηκε...., με τη συκιά να ξεραίνεται αμέσως. Οι μαθητές βλέποντας σοκαρίσθηκαν! Ωστόσο, ο Χριστός δεν καταράσθηκε τη συκιά από «εκδίκηση», επειδή δηλαδή δεν είχε σύκα για να φάει, αλλά ήθελε, παραμονές του Πάθους Του, να στείλει ένα μήνυμα προς τους υποψήφιους σταυρωτές Του, μήπως και αφυπνισθούν.
Με την κίνησή Του αυτή ήθελε να διδάξει προς όλους όσους Τον πιστεύουν, ότι δεν θα πρέπει να συμπεριφέρονται σαν τη συκιά, που φέρνει καρπούς μια φορά το χρόνο, και τον υπόλοιπο καιρό μένει χωρίς καρπό η ακόμα και χωρίς φύλλα. Θα πρέπει οι σκέψεις, τα συναισθήματα, οι κινήσεις, και τα έργα τους να είναι πάντα στραμμένα προς το Χριστό, ώστε πάντοτε να παράγουν καρπούς, και όχι προς το τέλος της ζωής μας η μια φορά το χρόνο.
Μεγάλη Εβδομάδα: Η παραβολή των δέκα παρθένων τη Μ. Δευτέρα
Το βράδυ της Μεγάλης Δευτέρας (14/4), στους Ιερούς Ναούς και στις Ιερές Μονές της θα ψαλλεί ο Όρθρος της Μεγάλης Τρίτης (Ακολουθία Νυμφίου). Την ημέρα αυτή θυμόμαστε την παραβολή των δέκα παρθένων, η οποία διδάσκει την εγρήγορση και την προετοιμασία της ψυχής ενόψει του θανάτου. Έχουν εντελώς διαφορετικό περιεχόμενο, αποσκοπούν, όμως, να μας μεταδώσουν ένα κοινό δίδαγμα.
Στην πρώτη παραβολή, δέκα νεαρές κοπέλες περιμένουν τον Νυμφίο προκειμένου να εισέλθουν μαζί του στη γαμήλια γιορτή. Οι πέντε από αυτές, οι φρόνιμες και προνοητικές, έχουν φροντίσει να εξασφαλίσουν επιπλέον απόθεμα ελαίου. Οι άλλες πέντε, οι απερίσκεπτες, δεν έχουν προβλέψει το ενδεχόμενο να εξαντληθεί τό λάδι στα λυχνάρια τους. Δυστυχώς γι’ αυτές, ο Νυμφίος αργοπορεί και το λάδι στα λυχνάρια τους τελειώνει. Σπεύδουν να προμηθευτούν επιπλέον λάδι, στο μεταξύ, όμως, ο Νυμφίος καταφθάνει, εισέρχεται με τις πέντε φρόνιμες στη γαμήλια γιορτή και οι πόρτες κλείνουν. Όταν οι απερίσκεπτες κοπέλες καταφθάνουν, είναι πλέον πολύ αργά. Παρά τις εκκλήσεις τους, οι πόρτες δεν ανοίγουν και τελικώς μένουν εκτός νυμφώνος.
Το καθοριστικό στοιχείο τής παραβολής αυτής είναι τό λάδι. Εκείνες που διαθέτουν απόθεμα λαδιού εξασφαλίζουν την είσοδό τους στον νυμφώνα. Η έλλειψη του λαδιού αποκλείει τις άλλες από τη συμμετοχή τους στη μεγάλη γιορτή. Για τους Πατέρες της Εκκλησίας μας, η φλόγα των λυχναριών συμβολίζει τη ζωντανή πίστη και τον βαθύ πόθο για ένωση με τον Κύριό μας. Η φλόγα αυτή όμως τρέφεται από τό λάδι, το οποίο συμβολίζει την καλλιέργεια των αρετών, με κυριότερη την έμπρακτη αγάπη προς τον συνάνθρωπο και την πνευματική ζωή με κυριότερη την προσευχή. Τά δύο αυτά αποτελούν την απαραίτητη προϋπόθεση, προκειμένου η πίστη μας να μείνει ζωντανή και ο πόθος της συνάντησης με τον Χριστό μας να μην σβήσει.
Η δεύτερη παραβολή έχει να κάνει με την επιθυμία τού Θεού να πολλαπλασιάσουμε τα χαρίσματα που μας έδωσε. Εδώ ο Θεός παρουσιάζεται ως ο άρχοντας, ο Οποίος εμπιστεύεται σε τρεις δούλους του διαφορετικά τάλαντα. Ο πρώτος και ο δεύτερος τα διπλασιάζουν και εισέρχονται με πολλούς επαίνους στο αρχοντικό του κυρίου τους. Ο τρίτος δούλος θάβει το τάλαντο στη γη. Το επιστρέφει στον κύριό του, όμως εκείνος δεν τό κάνει δεκτό και τον αποπέμπει με τρόπο οξύ.
Από τις δύο παραβολές αντιλαμβανόμαστε πως, στην υπόθεση της σωτηρίας μας, έχουμε καθοριστικό μερίδιο ευθύνης. Ο Θεός «θέλει πάντας ανθρώπους σωθήναι» (Α’ Τιμ. 2,4). Για τον λόγο αυτό, έχει προικίσει τον καθέναν από μας με χαρίσματα. Εκ μέρους μας, όμως, χρειάζεται η διαρκής εγρήγορση, η προσήλωση στην προοπτική τής αιωνιότητας, η διαρκής πνευματική εργασία, αλλά και η ολόθερμη φιλανθρωπία. Αυτοί είναι οι τρόποι, ώστε ολόκληρη η ύπαρξή μας να βρίσκεται σε διαρκή ετοιμότητα, προκειμένου να ανταποκριθεί στο προσκλητήριο του Χριστού μας και να Τον ακολουθήσει στην αιωνιότητα, την οποία έχει ετοιμάσει για μας.
Η Ακολουθία του Νυμφίου: Παρακολουθήστε εδώ LIVE την λειτουργία της Μεγάλης Δευτέρας
Μπορείτε να παρακολουθήσετε LIVE σήμερα το απόγευμα την Ακολουθία του Νυμφίου σε απευθείας μετάδοση από τον Άγιο Αθανάσιο Πολυδρόσου.
{https://www.youtube.com/watch?v=gS6aqdafef4}
Μεγάλη Δευτέρα 2025: Η Ακολουθία του Νυμφίου που θα ψαλλεί απόψε σε όλους τους ναούς - «Ιδού ο Νυμφίος έρχεται…»
«Ιδού, ο Νυμφίος έρχεται εν τω μέσω της νυκτός, και μακάριος ο δούλος, ον ευρήσει γρηγορούντα. Ανάξιος δε πάλιν ον ευρήσει ραθυμούντα. Βλέπε ουν, ψυχή μου, μη τω ύπνω κατενεχθείς, ίνα μη τω θανάτω παραδοθείς και της βασιλείας έξω κλεισθείς. Αλλά ανάνηψον κράζουσα· Άγιος, Άγιος, Άγιος ει ο Θεός ημών, διά της Θεοτόκου ελέησον ημάς».
Η πρώτη φράση προέρχεται από την παραβολή των δέκα παρθένων (κατά Ματθαίον, κεφ. 25, στίχοι 1-13). Λέει ότι δέκα κορίτσια είχαν βγει να προϋπαντήσουν το γαμπρό σε κάποιο γάμο. Όμως εκείνος άργησε και αποκοιμήθηκαν. Και καταμεσίς της νύχτας ακούστηκε φωνή: «Ιδού, ο Νυμφίος έρχεται!». Οι κοπέλες ξύπνησαν, αλλά «οι λαμπάδες τους» έσβηναν. Οι πέντε απ’ αυτές (οι «φρόνιμες» = συνετές) είχαν μαζί τους λάδι και ανανέωσαν τη φλόγα, αλλά οι άλλες πέντε (οι «μωρές» = επιπόλαιες) δεν είχαν. Έτσι, μέχρι να βρουν να αγοράσουν, ο Γαμπρός μπήκε στο σπίτι του γάμου, έκλεισε η πόρτα και έμειναν απ’ έξω.
Ό γαμπρός της παραβολής συμβολίζει το Χριστό, που όλοι περιμένουμε τη Δευτέρα Παρουσία Του, αλλά αυτή καθυστερεί. Θα έρθει ξαφνικά («μέσα στη νύχτα») και τότε κάποιοι θα είναι έτοιμοι να εμφανιστούν μπροστά Του, γιατί θα είναι καλοί άνθρωποι, ενώ κάποιοι άλλοι θα είναι ανέτοιμοι (επειδή φέρθηκαν ανόητα και δε φρόντισαν να καθαρίσουν την καρδιά τους) και θα μείνουν έξω από «το γάμο», δηλαδή τη βασιλεία του Θεού (τον παράδεισο).
Tο τροπάριο «Τον νυμφώνα σου βλέπω…»
«Τον νυμφώνα Σου βλέπω, Σωτήρ μου, κεκοσμημένον, και ένδυμα ουκ έχω, ίνα εισέλθω εν αυτώ. Λάμπρυνόν μου την στολήν της ψυχής, Φωτοδότα, και σώσον με».
Η δεύτερη παραβολή (κατά Λουκάν, κεφ. 12, στίχοι 36-46) μιλάει για κάποιους δούλους, που περιμένουν τον κύριό τους να επιστρέψει από γάμο. Καλότυχος, λέει ο Ιησούς, εκείνος ο δούλος, που ο κύριος θα τον βρει σε επιφυλακή να τον περιμένει, ενώ αλίμονο σ’ εκείνον που θα σκεφτεί «αργεί ο κύριος» και θ’ αρχίσει να μεθοκοπάει, να δέρνει και να καταπιέζει τους άλλους δούλους. Και αυτή η παραβολή δηλώνει ότι ο Χριστός θα επιστρέψει «ως κλέπτης εν νυκτί», σε στιγμή που κανείς δε θα τον περιμένει.
