Η θεωρία του κ. Μουρατίδη, στηρίζεται στις παραστάσεις αθλητών αγώνων, υποδεικνύοντας την πιθανότητα ο τάφος να ανήκει στον μοναδικό ολυμπιονίκη της Αμφίπολης, τον Δαμασία.
Όπως χαρακτηριστικά επισημαίνει ο Ιωάννης Μουρατίδης μέσω σχετικού άρθρου του, που δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα «Τα Νέα» την Πέμπτη (23/11), πολλά έχουν γραφτεί τα τελευταία δέκα χρόνια για τα ευρήματα στον λόφο Καστά της Αμφίπολης.
Μία ερμηνεία διαφορετική από τις άλλες ίσως βοηθήσει στην καλύτερη κατανόηση του μυστηρίου σχετικά με τον «ένοικο» του «φανταστικού αρχιτεκτονήματος». Φαίνεται ότι η ερμηνεία των παραστάσεων των επιστυλίων θα μπορούσε να βοηθήσει περαιτέρω.
Διαχρονικά, διακεκριμένοι αρχαιολόγοι έχουν διατυπώσει τις απόψεις τους για με τις παραπάνω παραστάσεις, επισημαίνοντας ότι έχουν ίσως έχουν να κάνουν με αθλητικούς αγώνες. Υπάρχουν έπαθλα (παναθηναϊκός αμφορέας και τρίποδας) που μαζί με την παρουσία της πτερωτής Νίκης ισχυροποιούν την ερμηνεία περί αθλητικών αγώνων.
Η πλειοψηφία των ερευνητών, που ασχολήθηκαν με το θέμα, καταλήγουν στο ίδιο περίπου συμπέρασμα. Ο ένοικος του μνημείου είναι σπουδαίο πρόσωπο και όλοι συμφωνούν ότι τα ευρήματα ανήκουν στο τελευταίο τέταρτο του 4ου π.Χ. αιώνα.
Όπως σημειώνει ο κ. Μουρατίδης, οι νικητές των πανελλήνιων αγώνων, ιδιαίτερα οι ολυμπιονίκες κατείχαν εξέχουσα και ιδιαίτερα σημαντική θέση στη συνείδηση των αρχαίων Ελλήνων, κάτι που θα ζήλευαν πολλοί αρχαίοι στρατηγοί και πολιτικοί.
«Το 320 π.Χ. η Αμφίπολη γνωρίζει την πιο μεγάλη ολυμπιακή της δόξα», γράφει ο ομότιμος καθηγητής Ιστορίας-Φιλοσοφίας και Τμήματος Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού του ΑΠΘ.
«Ο αθλητής Δαμασίας ο Αμφιπολίτης αναδεικνύεται ολυμπιονίκης στο πλέον λαμπρό αγώνισμα των Ολυμπιακών Αγώνων, τον στάδιο δρόμο (δρόμος ταχύτητας περίπου 192 μέτρων). Εύλογα τίθεται το ερώτημα: Τι έκανε η Αμφίπολη για τον μεγάλο αθλητή, ο οποίος έφερε στην πόλη μία τέτοια μεγάλη δόξα; Δεν τον τίμησε;
Οι ελληνικές πόλεις γνώριζαν πολύ καλά ότι ήταν φοβερό να μην τιμηθεί ένας ολυμπιονίκης και να λησμονηθεί η μνήμη του, διότι κάτι τέτοιο το καταδίκαζαν ανθρώπινοι και θεϊκοί νόμοι. Είναι βέβαιο ότι ο ολυμπιονίκης Δαμασίας ο Αμφιπολίτης τιμήθηκε από την πόλη του. Μένει να φανεί ποια ήταν η τιμή της πόλης», τονίζει χαρακτηριστικά ο καθηγητής.
«Η περίπτωση του ολυμπιονίκη Δαμασία του Αμφιπολίτη είναι ενδιαφέρουσα, καθώς δεν γνωρίζουμε τίποτα γι΄ αυτόν από τις αρχαίες πηγές, εκτός του ότι νίκησε στους Ολυμπιακούς Αγώνες στον στάδιο δρόμο το έτος 320 π.Χ. (στην 115η Ολυμπιάδα). Δεν είχε άλλη νίκη στην Ολυμπία και είναι αμφίβολο αν ξαναπήρε μέρος στους Ολυμπιακούς, σε αντίθεση με άλλους αθλητές, οι οποίοι συμμετείχαν ξανά και ελάχιστοι απ΄ αυτούς νικούσαν.
Μετά το 320 π.Χ., έτος της μεγάλης νίκης του, δεν ακούμε τίποτα από τον ίδιον ή από άλλους να αναφέρονται σε αυτόν και υποθέτουμε ότι λίγο μετά το 320 π.Χ. ο ολυμπιονίκης δεν πρέπει να ήταν εν ζωή.
Οι ζωγραφισμένες παραστάσεις που βρέθηκαν στα επιστύλια δεν είναι παραστάσεις που κοσμούν τον χώρο. Παραπέμπουν σε πραγματικό πρόσωπο, «νικητή μεγάλων αγώνων». Τέτοιος νικητής ήταν ο ολυμπιονίκης Δαμασίας ο Αμφιπολίτης. Η παρουσία της πτερωτής Νίκης, τα έπαθλα, ο τρίποδας που από την ομηρική ακόμη εποχή μέχρι και το τέλος των ελληνικών αγώνων αποτελούσε έπαθλο για τους νικητές, καθώς και η χρονολογία 320 π.Χ. ενισχύουν και ισχυροποιούν την παρούσα ερμηνεία».
«Με βάση τις παραπάνω παρατηρήσεις μπορεί να υποστηριχθεί η άποψη, χωρίς τον φόβο μεγάλης πλάνης, ότι οι Αμφιπολίτες τίμησαν τον μεγάλο τους ολυμπιονίκη τοποθετώντας τον σε μία περίοπτη θέση, στο απαράμιλλου κάλλους και κομψότητας ταφικό τους μνημείο», καταλήγει ο κ. Μουρατίδης.
