Η αρχική εντολή που έλαβε η ειδική επιτροπή, από την Ολομέλεια, τον περασμένο Οκτώβριο, ήταν να διερευνήσει ενδεχόμενη ποινική ευθύνη, σύμφωνα με το νόμο περί ευθύνης Υπουργών, για αδικήματα που ενδεχομένως έχουν τελεστεί από τον πρώην αναπληρωτή Υπουργό Δικαιοσύνης, Δημήτριο Παπαγγελόπουλο, κατά την άσκηση των καθηκόντων του, και συγκεκριμένα για ηθική αυτουργία στο αδίκημα της κατάχρησης εξουσίας κατά φυσική αυτουργία και άμεση συνέργεια δικαστικών λειτουργών, πρόκληση και προσφορά για την τέλεση εγκλήματος, ηθική αυτουργία σε παράβαση καθήκοντος και παράβαση καθήκοντος και ηθική αυτουργία σε ψευδή κατάθεση. Η συγκεκριμένη, είναι η πρώτη κοινοβουλευτική επιτροπή προκαταρκτικής εξέτασης η οποία δεν εξετάζει οικονομικά σκάνδαλα, αλλά ενδεχόμενες αθέμιτες παρεμβάσεις της εκτελεστικής στη δικαστική εξουσία.
Από τον περασμένο Οκτώβριο, όταν δηλαδή αποφασίστηκε η συγκρότηση επιτροπής προκαταρκτικής εξέτασης, η ΝΔ είχε δηλώσει ότι «το κατηγορητήριο για τον πρώην αναπληρωτή υπουργό Δικαιοσύνης Δημήτρη Παπαγγελόπουλο είναι ανοιχτό, αν προκύψουν στοιχεία και για άλλα αδικήματα και για άλλες υποθέσεις παρεμβάσεων σε δικαστικούς λειτουργούς».
Επτά μήνες μετά την πρώτη συνεδρίαση της Επιτροπής, 30 βουλευτές της ΝΔ υπέβαλαν πρόταση για τη διεύρυνση του κατηγορητηρίου σε βάρος του κ. Παπαγγελόπουλου, βασιζόμενοι στις καταθέσεις της αντεισαγγελέως Εφετών Ελένης Ράικου, του αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Ιωάννη Αγγελή αλλά κυρίως από τις καταθέσεις της πρώην εισαγγελέως Γεωργίας Τσατάνη, του αντεισαγγελέα Εφετών Παναγιώτη Αθανασίου και του επιχειρηματία Σάμπυ Μιωνή.
Εφόσον η Ολομέλεια λάβει απόφαση διεύρυνσης του κατηγορητηρίου, δεν θα συγκροτηθεί νέα επιτροπή, αλλά η προκαταρκτική εξέταση των νέων αδικημάτων θα ανατεθεί στην υπάρχουσα, λόγω συνάφειας τους με τα ήδη ερευνώμενα αδικήματα. Εάν συμβεί αυτό, για πρώτη φορά στα μεταπολιτευτικά χρονικά, ειδική επιτροπή, δίχως να έχει ολοκληρώσει τις εργασίες της, καλείται με νέα απόφαση να διεξαγάγει προκαταρκτική εξέταση για νέα αδικήματα.
Οι 30 βουλευτές της ΝΔ, οι οποίοι ανέλαβαν την πρωτοβουλία υποβολής πρότασης, αναφέρουν ότι, από την ήδη διερευνώμενη υπόθεση, δηλαδή της ενδεχόμενης σκευωρίας για να πληγούν πολιτικά πρόσωπα με την υπόθεση Novartis, υπάρχουν ενδείξεις πως ο κ. Παπαγγελόπουλος επηρέαζε εισαγγελικούς λειτουργούς και δημοσιογράφους και διαπράχθηκαν αξιόποινες πράξεις. Αναφέρουν συγκεκριμένα, ότι ο πρώην αναπληρωτής υπουργός φέρεται να διοχέτευε δημοσιεύματα σε βάρος φυσικών προσώπων που ήθελε να στοχοποιήσει και εν συνεχεία χρησιμοποιούσε αυτά τα δημοσιεύματα, αποστέλλοντας τα σε εισαγγελικούς λειτουργούς, προκειμένου να διενεργούνται σε βάρος των ατόμων που στοχοποιούσε προκαταρκτικές εξετάσεις. Φέρεται επίσης να διοχέτευε δημοσιεύματα σε βάρος ακόμη και πρώην συναδέλφων του εισαγγελικών λειτουργών που δεν δέχονταν να πειθαρχήσουν στις κατευθύνσεις τις οποίες έδινε, προκειμένου να προβούν σε παράνομες πράξεις και εν συνεχεία, να διενεργούνται σε βάρος τους πειθαρχικές διώξεις και να κάμπτεται η αντίστασή τους.
Βάσει της πρότασης των 30 βουλευτών της ΝΔ, ο πρώην αναπληρωτής Δικαιοσύνης Δημήτρης Παπαγγελόπουλος, συνολικώς ενδέχεται να τέλεσε:
-πρόκληση και προσφορά για την τέλεση κακουργήματος (άρθρο 186 παρ.1 ΠΚ)
-εκβίαση (άρθρο 385 παρ.1 περ.Γ παλαιού ΠΚ)
-δωροληψία πολιτικού αξιωματούχου (άρθρο 159 παρ.1 παλαιού ΠΚ)
-δωροληψία υπαλλήλου (άρθρο 235 ΠΚ)
-ηθική αυτουργία σε κατάχρηση εξουσίας (άρθρο 46 παρ. 1 σε συνδυασμό με το άρθρο 239 του ΠΚ)
-ηθική αυτουργία σε παράβαση καθήκοντος και παράβαση καθήκοντος (άρθρο 46 παρ.1 σε συνδυασμό με ΠΚ 259 και ΠΚ 259 αυτοτελώς)
-εγκληματική οργάνωση περίπτωση συμμορίας (άρθρο 187 παρ.3 (παλαιό 185 παρ.5)
-ηθική αυτουργία σε ψευδή κατάθεση (άρθρο 46 παρ.1 ΠΚ) (σ.σ. το αδίκημα διερευνάται από την ήδη συσταθείσα επιτροπή).
Η πρόταση των βουλευτών της ΝΔ δεν περιέλαβε, ούτε όμως και κατατέθηκε αυτοτελώς από βουλευτές άλλου κόμματος, αίτημα να ανατεθεί σε τριμελές γνωμοδοτικό συμβούλιο ο νομικός έλεγχος των στοιχείων της «κατηγορίας», δηλαδή της αξιολόγησης της βασιμότητας τους.
Έτσι φτάσαμε στη σημερινή συζήτηση στη Βουλή, κατά την οποία, με βάση τα προβλεπόμενα στον Κανονισμό, στον πρώην αναπληρωτή υπουργό Δικαιοσύνης μπορεί να επιτραπεί να λάβει τον λόγο στην Ολομέλεια ενώ σε κάθε περίπτωση ο κ. Παπαγγελόπουλος έχει δικαίωμα να υποβάλει στη Βουλή έγγραφο υπόμνημα.
Η ψηφοφορία επί της πρότασης των 30 βουλευτών της ΝΔ είναι μυστική και θα γίνει την Τετάρτη 20 Μαΐου. Λόγω των μέτρων για την Covid-19, οι βουλευτές θα προσέρχονται ανά ομάδες των 60 στην αίθουσα, για να ψηφίσουν. Για να γίνει δεκτή η πρόταση απαιτείται απόλυτη πλειοψηφία του όλου αριθμού των βουλευτών.
Ο Δημήτρης Παπαγγελόπουλος, μέσω του συνηγόρου του Δημήτρη Τσοβόλα, έχει πει ότι η σημερινή πρόταση είναι απότοκος του αδιεξόδου στο οποίο έχουν περιέλθει η ΝΔ και το Κίνημα Αλλαγής αφού, από τις μέχρι τώρα εργασίες της ειδικής επιτροπής, δεν έχουν προκύψει στοιχεία για σκευωρία. Έχει εξάλλου επισημάνει ότι η διαδικασία παραβιάζει τους κανόνες της δίκαιης δίκης, την αρχή της μυστικότητας και το τεκμήριο της αθωότητας.
Η δικαιοδοτική λειτουργία της Βουλής περιορίζεται στην άσκηση ποινικής δίωξης, η οποία υποχρεωτικά καταλαμβάνει και τους τυχόν συμμετόχους. Μετά την λήψη απόφασης για δίωξη, καθήκοντα κύριας ανάκρισης αναλαμβάνει το Δικαστικό Συμβούλιο, το οποίο συγκροτείται αποκλειστικά από ανώτατους δικαστές και αναθέτει σε μέλος του καθήκοντα ανακριτή. Το Δικαστικό Συμβούλιο εκδίδει αμετάκλητα βούλευμα, για την παραπομπή ή μη του κατηγορουμένου ενώπιον Ειδικού Δικαστηρίου.
Τα κόμματα
Επτά μήνες λειτουργίας, δεκάδες ώρες συνεδριάσεων, 18 μάρτυρες, χιλιάδες σελίδες πρακτικών και έγγραφα που διαβιβάστηκαν, στο πλαίσιο της προδικασίας, συνιστούν το μέχρι σήμερα αποδεικτικό υλικό της ειδικής κοινοβουλευτικής επιτροπής προκαταρκτικής εξέτασης. Η ΝΔ και το Κίνημα Αλλαγής επισημαίνουν όμως ότι κρίσιμα έγγραφα που έχουν ζητηθεί από την προϊσταμένη της Εισαγγελίας Διαφθοράς Ελένη Τουλουπάκη, δεν έχουν διαβιβαστεί.
Οι μέχρι τούδε εργασίες και το υλικό που έχει συγκεντρωθεί, δεν φαίνονται να μεταβάλλουν την αρχική γνώμη των κομμάτων.
Η ΝΔ είχε ζητήσει, τον περασμένο Οκτώβριο, τη συγκρότηση της προκαταρκτικής επιτροπής εκτιμώντας ότι υπάρχουν επαρκείς ενδείξεις ότι «στήθηκαν» μάρτυρες και διώξεις, ότι υπήρξε «σκευωρία». Σήμερα πηγαίνει δύο βήματα πιο πέρα, προσθέτοντας στα αδικήματα που πρέπει να διερευνηθούν την εκβίαση, τη δωροληψία και την εγκληματική οργάνωση-συμμορία.
Ο ΣΥΡΙΖΑ επιμένει ότι αν κάτι έχει αναδειχθεί από τη μέχρι σήμερα πορεία της επιτροπής, είναι πως η υπόθεση Novartis είναι το μεγαλύτερο σκάνδαλο και πως η κυβερνητική πλειοψηφία και το Κίνημα Αλλαγής επιχειρούν να συσκοτίσουν τις ευθύνες τους στα χρόνια που κυβερνούσαν. Ως προς δε τις καταθέσεις, οι βουλευτές έχουν την πεποίθηση ότι έχουν αποδομήσει, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, το αφήγημα περί «σκευωρίας».
Το Κίνημα Αλλαγής τάσσεται υπέρ της διεύρυνσης. «Από την πρώτη μέρα ξεκαθαρίσαμε πως θα κάνουμε τα πάντα για να διερευνηθεί η υπόθεση και να καταλογιστούν οι ευθύνες όπου κι αν βρίσκονται. Δεν μας διακατέχει δίψα για εκδίκηση, αλλά η κάθαρση είναι εγγύηση για να μην επαναληφθούν ανάλογα φαινόμενα στο μέλλον. Το Κίνημα Αλλαγής που δεν εκβιάζεται και δεν εκφοβίζεται θα συνεχίσει αταλάντευτα για την πλήρη αποκάλυψη της αλήθειας και τώρα με τη θετική του ψήφο στη Βουλή για τη διεύρυνση του κατηγορητηρίου», δήλωσε η Φώφη Γεννηματά.
«Η υπόθεση Novartis είναι σκάνδαλο που έχει βαθύτερες αιτίες γιατί το φάρμακο αποτελεί προσοδοφόρο εμπόρευμα - ιδιοκτησία ισχυρών επιχειρηματικών ομίλων με σφοδρούς ανταγωνισμούς για μεγαλύτερα κέρδη», έχει δηλώσει το ΚΚΕ και ασφαλώς επιμένει σε αυτό. Το ΚΚΕ έχει αποχωρήσει από την επιτροπή, στο κομβικό σημείο εξέτασης των προστατευομένων μαρτύρων, διότι «έρευνα σε βάθος, με καθεστώς ανωνυμίας και "κουκούλας" δεν μπορεί να γίνει», όπως έχει τονίσει.
«Και σκάνδαλο Novartis υπήρξε αλλά και παρεμβάσεις στους εισαγγελείς επιχειρήθηκαν», φαίνεται να είναι η θέση της Ελληνικής Λύσης.
Με την σύσταση τέτοιων επιτροπών στις οποίες βουλευτές δικάζουν βουλευτές, το κοινοβούλιο μετατρέπεται σε ένα άθλιο υποκατάστατο της εισαγγελικής αρχής και αυτό συνιστά θεσμική εκτροπή, είναι η θέση του ΜέΡΑ25 που δεν συμμετείχε εξ αρχής στην προκαταρκτική επιτροπή.
Οι μάρτυρες
Δεκαοκτώ μάρτυρες εξετάστηκαν στους επτά μήνες λειτουργίας, από την ειδική κοινοβουλευτική επιτροπή προκαταρκτικής εξέτασης. Πέντε από αυτούς μίλησαν ευθέως για παρεμβάσεις του Δημήτρη Παπαγγελόπουλου και οδήγησαν στην πρόταση της διεύρυνσης που εξ αρχής είχε αφήσει η ΝΔ.
Αν η Ολομέλεια δώσει το «πράσινο φως» για τη διεύρυνση του κατηγορητηρίου, τότε η ειδική κοινοβουλευτική επιτροπή προκαταρκτικής εξέτασης για τον Δημήτρη Παπαγγελόπουλο, θα είναι η πρώτη ειδική επιτροπή, στα μεταπολιτευτικά χρονικά, που, δίχως να έχει ολοκληρώσει τις εργασίες της, καλείται με νέα απόφαση να διεξαγάγει προκαταρκτική εξέταση για νέα αδικήματα.
Στις δύο πρώτες εβδομάδες λειτουργίας της, στο «ημερολόγιο» της ειδικής επιτροπής, έχουν καταγραφεί θυελλώδεις συνεδριάσεις και σφοδρές αντεγκλήσεις και αντιπαραθέσεις οι οποίες ξέσπασαν, μετά το αίτημα που υπέβαλε το Κίνημα Αλλαγής να εξαιρεθούν από τις εργασίες της οι Παύλος Πολάκης και Δημήτρης Τζανακόπουλος, όπερ και εγένετο. Ο ΣΥΡΙΖΑ έχει καταγγείλει ότι η εξαίρεση των δύο βουλευτών του από μέλη της επιτροπής, οδηγεί σε απόλυτη ακυρότητα τη διαδικασία και προεξοφλεί ότι αυτό θα καταδειχθεί στην περίπτωση παραπομπής του Δημήτρη Παπαγγελόπουλου, όπου τέτοια ζητήματα θα κριθούν από δικαστικό συμβούλιο.
