Για παράδειγμα όπως διευκρινίζει η εγκύκλιος Λιβάνιου, λόγο μετονομασίας θα μπορούσε να συνιστά η ύπαρξη οδού στον ίδιο δήμο, ή σε πολύ κοντινή απόσταση σε όμορο δήμο, με το ίδιο όνομα, ή οδού με δυσπρόφερτο ή κατά κρίση ακατάλληλο όνομα, κ.τ.λ.
Σύμφωνα με τον υφυπουργό Εσωτερικών η επίκληση «εξαιρετικών λόγων» πρέπει να αιτιολογείται σαφώς, ειδικώς και επαρκώς στο πρακτικό της απόφασης ή να προκύπτει από τα στοιχεία του φακέλου.
Επισημαίνεται στην εγκύκλιο ότι, πρόκειται για αρμοδιότητα που πρέπει να εφαρμόζεται με φειδώ, δεδομένων των επιπτώσεων που συνεπάγεται η αλλαγή ονομασίας τόσο στην καθημερινότητα των πολιτών όσο και στην προσαρμογή της οικονομικής και κοινωνικής ζωής στα νέα δεδομένα. Χαρακτηριστικά είναι τα παραδείγματα μεγάλων οδών της Πρωτεύουσας, που παρά τις, από ετών, αποφάσεις μετονομασίας τους, εξακολουθούν χάριν συνήθειας, να αναφέρονται από τους πολίτες με τις παλαιές τους ονομασίες (π.χ. Πανεπιστημίου αντί Ελευθερίου Βενιζέλου12, Πειραιώς αντί Παναγή Τσαλδάρη, Πατησίων αντί 28ης Οκτωβρίου κλπ).
Χρονικό διάστημα για την μετονομασία υφιστάμενης οδού, πλατείας ή συνοικίας δεν υφίσταται στην κείμενη νομοθεσία, δεδομένου ότι συναρτάται με τους λόγους επίκλησης της αναγκαιότητας για την μετονομασία.
Η μετονομασία γίνεται με την ίδια διαδικασία που ακολουθείται για την ονομασία των οδών, πλατειών ή συνοικιών.
Η ονομασία ή μετονομασία οδών, πλατειών ή συνοικιών γίνεται με απόφαση του δημοτικού συμβουλίου. Της απόφασης προηγείται εισήγηση του συμβουλίου κοινότητας, για κοινότητες με μόνιμο πληθυσμό άνω των τριακοσίων (300) κατοίκων, ή του πρόεδρου κοινότητας για κοινότητες με μόνιμο πληθυσμό έως τριακόσιους (300) κατοίκους. Στους δήμους στους οποίους δεν συγκροτούνται κοινότητες, η απόφαση λαμβάνεται με απόφαση του δημοτικού συμβουλίου χωρίς να απαιτείται εισήγηση άλλου οργάνου της αυτοδιοίκησης
Επιπλέον της εισήγησης του συμβουλίου της κοινότητας, όπου απαιτείται, συστατικό στοιχείο λήψης της τελικής απόφασης του δημοτικού συμβουλίου αποτελεί η σύμφωνη γνώμη επιτροπής, η οποία αποτελείται από:
α) Τον προϊστάμενο του Τμήματος Διοικητικού – Οικονομικού ή τον προϊστάμενο του Τμήματος Προσωπικού της οικείας Αποκεντρωμένης Διοίκησης ή, σε ό,τι αφορά στην Αποκεντρωμένη Διοίκηση Αιγαίου τον προϊστάμενο της Διεύθυνσης Διοικητικού – Οικονομικού Βορείου ή Νοτίου Αιγαίου, ως Πρόεδρο,
β) Δύο εκπρόσωπους της Περιφερειακής Ένωσης Δήμων, που ορίζονται με τους αναπληρωτές τους από την Εκτελεστική Επιτροπή της, και
γ) Δύο καθηγητές της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης κλάδου ΠΕ 02, οι οποίοι ορίζονται, μαζί με τους αναπληρωτές τους, από τον Συντονιστή της οικείας Αποκεντρωμένης Διοίκησης.
Η Επιτροπή, η οποία αποτελεί όργανο της ”Κρατικής Διοικήσεως”3, συγκροτείται με απόφαση του Συντονιστή της οικείας Αποκεντρωμένης Διοίκησης, σε επίπεδο νομού. Με την ίδια απόφαση ορίζεται ο γραμματέας και ο αναπληρωτής του, οι οποίοι είναι υπάλληλοι της Αποκεντρωμένης Διοίκησης του κλάδου ΠΕ Διοικητικού.
