Όπως αναφέρει στην έγγραφη απάντησή του ο κ. Μανιάτης, 20 ευρωπαϊκές χώρες έχουν εδώ και δεκαετίες εισαγάγει ένα ειδικό τέλος ταφής επί των αποβλήτων που καταλήγουν στους χώρους υγειονομικής ταφής.
Το τέλος ταφής χρησιμοποιείται από την πλειοψηφία των κρατών- μελών της ΕΕ, καθώς και από τη Νορβηγία και την Ελβετία και αποτελεί ένα ισχυρό κίνητρο για την εκτροπή των αποβλήτων από τους χώρους υγειονομικής ταφής. Η πλειοψηφία των χωρών έχουν ένα επίπεδο τέλους για τους πιο κοινούς τύπους αποβλήτων, της τάξης των 30 ευρώ ανά τόνο ή μεγαλύτερο, ενώ πολλές χώρες έχουν ήδη αυξήσει το τέλος, ώστε να είναι ήδη ή να πρόκειται σύντομα να είναι μεταξύ 50 ευρώ και 70 ευρώ ανά τόνο αποβλήτων.
Ο υπουργός Περιβάλλοντος, για όσα πρόκειται να ισχύσουν στην Ελλάδα, αναφέρει ότι το ειδικό τέλος ταφής έχει προβλεφθεί με το άρθρο 43 του Ν. 4042/2012 που ενσωματώνει την Οδηγία 2008/98/ΕΚ και ορίζει ότι οι οργανισμοί ή οι επιχειρήσεις που διαθέτουν σε Χώρο Υγειονομικής Ταφής (ΧΥΤ) δημοτικά απόβλητα (βιοαποικοδομήσιμα και σύμμεικτα) και απόβλητα από κατασκευές και κατεδαφίσεις χωρίς να έχουν προηγηθεί εργασίες επεξεργασίας, επιβαρύνονται από 1ης Ιανουαρίου 2014, με ειδικό τέλος ταφής 35 ευρώ ανά τόνο αποβλήτων που διατίθεται, το οποίο αυξάνεται ετησίως κατά 5 ευρώ ανά τόνο έως του ποσού των 60 ευρώ ανά τόνο. Μάλιστα, όπως τονίζει ο κ. Μανιάτης, τα έσοδα από το ειδικό τέλος ταφής των αποβλήτων κατατίθενται στο «Πράσινο Ταμείο» και διατίθενται αποκλειστικά για τη χρηματοδότηση προγραμμάτων και έργων ανάκτησης και διάθεσης αποβλήτων.
Η τιμολογιακή πολιτική
«Το ειδικό τέλος ταφής δεν στοχεύει στην επιβάρυνση των πολιτών, αντιθέτως αποσκοπεί να ενεργοποιήσει την τοπική αυτοδιοίκηση να αναλάβει το γρηγορότερο πρωτοβουλίες για την επεξεργασία αποβλήτων, ώστε να μειωθούν οι ανάγκες για διάθεσή τους σε χώρους ταφής» αναφέρει ο υπουργός Περιβάλλοντος.
Ως προς την τιμολογιακή πολιτική, ο κ. Μανιάτης επισημαίνει ότι «οι αρμόδιοι φορείς της αυτοδιοίκησης πρέπει να διαμορφώσουν ολοκληρωμένη, διαφανή και δίκαιη τιμολογιακή πολιτική, άμεσα συναρτούμενη με την ποιότητα των υπηρεσιών που παρέχουν, μέσω του συνόλου των δράσεων και προγραμμάτων διαχείρισης αποβλήτων που εφαρμόζουν, συμπεριλαμβανομένων των δράσεων συλλογής, διαλογής, ανακύκλωσης και των εγκαταστάσεων που υλοποιούνται με Συμπράξεις Δημόσιου Ιδιωτικού Τομέα (ΣΔΙΤ)».
«Σε κάθε περίπτωση, η επιζητούμενη αναβάθμιση των παρεχόμενων υπηρεσιών διαχείρισης αποβλήτων, με συμπληρωματικότητα των δράσεων για την αειφορική διαχείριση των πόρων και την προστασία του περιβάλλοντος, οδηγεί και στην αναγκαιότητα επανεξέτασης του τρόπου καθορισμού της τιμολογιακής πολιτικής» δεν παραλείπει να επισημάνει ο υπουργός Περιβάλλοντος.
Εθνικό σχέδιο αποβλήτων
Προς την κατεύθυνση μείωσης της ανάγκης διάθεσης αποβλήτων σε χώρους ταφής, το υπουργείο Περιβάλλοντος εκπονεί εθνικό πρόγραμμα πρόληψης παραγωγής αποβλήτων και το νέο εθνικό σχέδιο αποβλήτων, ενώ αξιολογούνται τα περιφερειακά σχέδια διαχείρισης στερεών αποβλήτων, προκειμένου να προωθηθεί η προσαρμογή τους στα νέα δεδομένα, αναφέρει κ. Μανιάτης.
Ταυτόχρονα ενημερώνει ότι το ΥΠΕΚΑ εκπόνησε και διακίνησε στους δήμους και φορείς «Οδηγό Διαχείρισης Βιοαποβλήτων», συνέταξε και δημοσιοποίησε τεχνικές προδιαγραφές εγκαταστάσεων κομποστοποίησης και χρηματοδοτεί από το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Περιβάλλον- Αειφόρος Ανάπτυξη» (ΕΠΠΕΡΑΑ) σχετικά προγράμματα και έργα δήμων, με ορίζοντα ολοκλήρωσης το 2015.
Σημειώνει επίσης, ότι μέσω του προγράμματος δράσης για την παύση λειτουργίας και αποκατάσταση των χώρων ανεξέλεγκτης διάθεσης, έχουν χρηματοδοτηθεί ως συνοδά έργα πολλές μικρές μονάδες προεπεξεργασίας ή και κομποστοποίησης, ειδικά στις νησιωτικές και απομονωμένες περιοχές της χώρας.
Επίσης, είναι σε εξέλιξη η υλοποίηση υποδομών επεξεργασίας αποβλήτων σε πολλές περιφέρειες της χώρας, με βάση τους αντίστοιχους περιφερειακούς σχεδιασμούς. Με τις προωθούμενες εγκαταστάσεις επεξεργασίας, η Ελλάδα θα έχει την ευκαιρία να αποκτήσει ένα νέο κλάδο οικονομικής δραστηριότητας, μια πράσινη βιομηχανία, με διττό στόχο: την προστασία του περιβάλλοντος και της δημόσιας υγείας και την αναζωπύρωση της τοπικής και εθνικής οικονομικής ανάπτυξης.
Όπως όμως σπεύδει να υπογραμμίσει ο κ. Μανιάτης, «ο δημόσιος χαρακτήρας της διαχείρισης των αστικών αποβλήτων είναι συνταγματικά κατοχυρωμένος, μη εξαρτώμενος από τον τρόπο υλοποίησης και λειτουργίας των επιμέρους εγκαταστάσεων και δράσεων που προβλέπονται από τους οικείους περιφερειακούς σχεδιασμούς».
