Μία εξαιρετικά επώδυνη τροπική ασθένεια, η οποία ονομάζεται τσικουνγκούνια (chikungunya), μπορεί πλέον να μεταδοθεί από κουνούπια σε μεγάλο μέρος της Ευρώπης, διαπιστώνει νέα μελέτη.
Οι υψηλότερες θερμοκρασίες λόγω της κλιματικής κρίσης σημαίνουν ότι οι μολύνσεις είναι πλέον δυνατές για περισσότερους από έξι μήνες το χρόνο στην Ελλάδα, την Ισπανία και άλλες χώρες της νότιας Ευρώπης, ενώ η συνεχής υπερθέρμανση του πλανήτη σημαίνει ότι είναι μόνο ζήτημα χρόνου προτού η ασθένεια επεκταθεί περαιτέρω προς τον βορρά.
Η ανάλυση αυτή είναι η πρώτη που αξιολογεί πλήρως την επίδραση της θερμοκρασίας στον χρόνο επώασης του ιού στο κουνούπι τίγρης της Ασίας, το οποίο έχει εισβάλει στην Ευρώπη τις τελευταίες δεκαετίες.
Η μελέτη διαπίστωσε ότι η ελάχιστη θερμοκρασία στην οποία μπορούν να συμβούν μολύνσεις είναι 2,5°C χαμηλότερη από προηγούμενες, λιγότερο αξιόπιστες, εκτιμήσεις, κάτι που αντιπροσωπεύει μία «πολύ σοκαριστική» διαφορά, σύμφωνα με τους ερευνητές.
Ο ιός τσικουνγκούνια εντοπίστηκε για πρώτη φορά το 1952 στην Τανζανία και περιοριζόταν σε τροπικές περιοχές, όπου σημειώνονται εκατομμύρια μολύνσεις κάθε χρόνο. Η ασθένεια προκαλεί έντονο και παρατεταμένο πόνο στις αρθρώσεις, ο οποίος είναι εξαιρετικά εξουθενωτικός και μπορεί να αποβεί θανατηφόρος σε μικρά παιδιά και ηλικιωμένους.
Ένας μικρός αριθμός κρουσμάτων έχει αναφερθεί σε περισσότερες από 10 ευρωπαϊκές χώρες τα τελευταία χρόνια, αλλά μεγάλης κλίμακας επιδημίες εκατοντάδων κρουσμάτων σημειώθηκαν στη Γαλλία και την Ιταλία το 2025.
Ο Sandeep Tegar, από το UK Centre for Ecology and Hydrology (UKCEH) και επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης, δήλωσε πως ο ρυθμός της παγκόσμιας θέρμανσης στην Ευρώπη είναι περίπου διπλάσιος από τον παγκόσμιο μέσο όρο και «το κατώτερο όριο θερμοκρασίας για εξάπλωση του ιού έχει μεγάλη σημασία, οπότε οι νέες εκτιμήσεις μας είναι αρκετά σοκαριστικές».
«Η επέκταση της ασθένειας προς τον βορρά είναι μόνο θέμα χρόνου», τόνισε.
Ο Dr Steven White, επίσης από το UKCEH, είπε: «Πριν από είκοσι χρόνια, αν λέγατε ότι θα έχουμε τσικουνγκούνια και δάγκειο πυρετό στην Ευρώπη, όλοι θα έλεγαν ότι είστε τρελοί: πρόκειται για τροπικές ασθένειες. Τώρα όλα έχουν αλλάξει. Αυτό οφείλεται σε αυτό το κουνούπι και την κλιματική αλλαγή – είναι πραγματικά τόσο απλό».
«Βλέπουμε γρήγορες αλλαγές και αυτό είναι το ανησυχητικό. Μέχρι πέρυσι, η Γαλλία είχε καταγράψει περίπου 30 κρούσματα τσικουνγκούνια τα τελευταία 10 χρόνια. Πέρυσι, είχαν πάνω από 800.» Ο ιός μεταφέρθηκε από ταξιδιώτες από γαλλικά υπερπόντια εδάφη στους τροπικούς όπου σημειώθηκαν επιδημίες.
Το κουνούπι τίγρης της Ασίας (Aedes albopictus), που τσιμπάει κατά τη διάρκεια της ημέρας, κινείται προς τον βορρά στην Ευρώπη καθώς αυξάνονται οι θερμοκρασίες. Υπάρχουν ακριβά εμβόλια, αλλά η καλύτερη προστασία είναι να αποφευχθεί το τσίμπημα.
Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο Journal of Royal Society Interface, χρησιμοποίησε δεδομένα από 49 προηγούμενες μελέτες για τον ιό σε κουνούπια τίγρης, για να καθορίσει για πρώτη φορά τον χρόνο επώασης σε όλο το φάσμα θερμοκρασιών.
Η μελέτη διαπίστωσε ότι η κατώτερη θερμοκρασία για μετάδοση είναι 13°C–14°C, πράγμα που σημαίνει ότι οι μολύνσεις μπορούν να συμβούν για περισσότερους από έξι μήνες το χρόνο στην Ισπανία, την Πορτογαλία, την Ιταλία και την Ελλάδα, και για τρεις έως πέντε μήνες το χρόνο στο Βέλγιο, τη Γαλλία, τη Γερμανία, την Ελβετία και σε περίπου δώδεκα άλλες ευρωπαϊκές χώρες.
Η ελάχιστη θερμοκρασία είχε προηγουμένως εκτιμηθεί στα 16°C–18°C, πράγμα που σημαίνει ότι υπάρχει κίνδυνος επιδημιών τσικουνγκούνια σε περισσότερες περιοχές και για μεγαλύτερα χρονικά διαστήματα από ό,τι θεωρούνταν προηγουμένως.
Πηγή: Guardian
