Το spyware και το stalkerware είναι λογισμικά παρακολούθησης που επιτρέπουν σε τρίτους να παρακολουθούν κρυφά τη δραστηριότητά σας σε κινητά τηλέφωνα, tablets και υπολογιστές.
Τα stalkerware χρησιμοποιούνται συχνά σε περιπτώσεις κακοποίησης ή ελέγχου, παραβιάζοντας την ιδιωτική ζωή και την ασφάλεια των χρηστών. Μπορούν να συλλέγουν προσωπικά δεδομένα, να παρακολουθούν μηνύματα, κλήσεις, GPS, μικρόφωνο ή κάμερα, ακόμα και χωρίς να το γνωρίζετε.
Η εγκατάσταση αυτών των εφαρμογών συνήθως απαιτεί φυσική πρόσβαση στη συσκευή σας, αλλά μπορεί να γίνει και μέσω κακόβουλων συνδέσμων, ψεύτικων εφαρμογών ή παράνομων αρχείων APK. Ορισμένοι μάλιστα χρησιμοποιούν «ψεύτικες» εφαρμογές γονικού ελέγχου ή εργαλεία συστήματος για να τις κρύψουν.
Πώς θα καταλάβετε ότι σας παρακολουθούν
Ορισμένα σημάδια που μπορεί να υποδεικνύουν ότι η συσκευή σας έχει παραβιαστεί είναι:
- Αιφνίδια και γρήγορη εξάντληση της μπαταρίας ή υπερθέρμανση.
- Ασυνήθιστοι θόρυβοι ή διακοπές κατά τις κλήσεις.
- Εφαρμογές που ζητούν άδειες χωρίς λόγο, π.χ. ένας φακός που ζητά πρόσβαση σε μικρόφωνο ή κάμερα.
- Αύξηση της χρήσης δεδομένων ή μηνυμάτων που δεν στείλατε.
- Παράξενες εφαρμογές που εμφανίζονται χωρίς να τις εγκαταστήσετε εσείς.
Πώς θα ελέγξετε τα κινητά σας για spyware
Για κινητά Android
- Ελέγξτε τις άγνωστες εφαρμογές στις ρυθμίσεις > Εφαρμογές.
- Βεβαιωθείτε ότι η επιλογή «Άγνωστες πηγές» στις ρυθμίσεις ασφαλείας είναι απενεργοποιημένη.
- Ελέγξτε ποιες εφαρμογές έχουν πρόσβαση σε μικρόφωνο, κάμερα ή SMS.
Για iPhone
Ελέγξτε Ρυθμίσεις > Γενικά > VPN και Διαχείριση Συσκευής για άγνωστα προφίλ.
Σκεφτείτε αν υπάρχουν εφαρμογές που ζητούν πρόσβαση σε ευαίσθητα δεδομένα χωρίς λόγο.
Πρώτα βήματα αν υποπτεύεστε spyware
- Αποσυνδέστε τη συσκευή από δίκτυο: Ενεργοποιήστε τη λειτουργία πτήσης και απενεργοποιήστε Bluetooth για να σταματήσετε την αποστολή δεδομένων.
- Αν είναι Android, επανεκκινήστε σε Safe Mode: Αυτό απενεργοποιεί όλες τις τρίτες εφαρμογές, συμπεριλαμβανομένου του spyware.
- Ανακαλέστε την πρόσβαση διαχειριστή: Ορισμένα spyware αποκτούν δικαιώματα διαχειριστή, εμποδίζοντας την απεγκατάσταση.
- Σάρωση με antivirus ή anti-malware: Χρησιμοποιήστε αξιόπιστο λογισμικό όπως Bitdefender Mobile Security για εντοπισμό και διαγραφή κακόβουλων εφαρμογών.
- Απεγκατάσταση ή εργοστασιακή επαναφορά: Αν το πρόβλημα συνεχίζεται, κάντε επαναφορά εργοστασιακών ρυθμίσεων, κρατώντας μόνο τα προσωπικά αρχεία (φωτογραφίες, βίντεο) σε ασφαλή χώρο.
- Ασφαλίστε τους λογαριασμούς σας στο cloud: Αλλάξτε κωδικούς, ενεργοποιήστε δύο παράγοντες ταυτοποίησης (2FA) και απομακρύνετε άγνωστες συσκευές.
Για να παραμείνετε ασφαλείς
- Ενημερώνετε πάντα το λειτουργικό σύστημα και τις εφαρμογές σας.
- Κατεβάζετε εφαρμογές μόνο από επίσημα καταστήματα (Google Play, App Store).
- Χρησιμοποιείτε ισχυρούς, μοναδικούς κωδικούς και password manager.
- Αποφεύγετε να χρησιμοποιείτε δημόσια Wi-Fi για ευαίσθητες συναλλαγές ή χρησιμοποιείτε VPN.
- Κάντε τακτικούς ελέγχους στις ρυθμίσεις απορρήτου και τις άδειες εφαρμογών.
Πρόσθετες συμβουλές ασφαλείας
- Προσέξτε συνδέσμους από μηνύματα ή κοινωνικά δίκτυα που φαίνονται ύποπτοι.
- Μην αποδέχεστε αιτήματα πρόσβασης ή εγκατάστασης εφαρμογών χωρίς να γνωρίζετε την προέλευση.
- Σκεφτείτε τη χρήση ξεχωριστής συσκευής για επικοινωνία με υποστηρικτικές υπηρεσίες αν κινδυνεύετε από κακοποιητική παρακολούθηση.
- Ενημερώστε αξιόπιστους φίλους ή οργανώσεις για βοήθεια σε περίπτωση stalkerware ή ψηφιακής βίας.
Πηγή: bitdefender.com
