Η διαδικασία απόκτησης μωρού με εξωσωματική γονιμοποίηση δεν είναι εύκολη, απαιτεί ακριβές ενέσεις ορμονών δύο φορές την ημέρα για κάποιες εβδομάδες, ανάλογα με το πρωτόκολλο που εφαρμόζεται, έτσι ώστε να ωριμάσουν τα ωάρια για να εξαχθούν από το γυναικείο σώμα.
Τώρα μια νεοϋορκέζικη startup με την επωνυμία Gameto ήρθε να ελαφρύνει τις γυναίκες από αυτό το βάρος, ωριμάζοντας τα ωάρια τους έξω από το σώμα τους. Η μέθοδος της εταιρείας αντικαθιστά το 80% των ενέσεων ορμονών που απαιτούνται για την παραδοσιακή εξωσωματική γονιμοποίηση, συντομεύοντας τη διάρκεια ενός κύκλου διέγερσης σε μερικές ημέρες. Αυτό δείχνει να είναι πολλά υποσχόμενο για την επίτευξη του επιθυμητού αποτελέσματος και της γέννησης υγιών μωρών, σύμφωνα με στοιχεία που έδωσε στη δημοσιότητα η εταιρεία.
Η ωρίμανση των ωαρίων μέσα στο εργαστήριο αντί μέσα στις ωοθήκες, δεν είναι μια νέα ιδέα. Η in vitro ωρίμανση (IVM) εμφανίστηκε τη δεκαετία του 1990, αλλά η τεχνική δεν χρησιμοποιείται ευρέως επειδή έχει χαμηλότερα ποσοστά επιτυχίας από την εξωσωματική γονιμοποίηση. Κατά τη διάρκεια της IVM, τα ωάρια λαμβάνονται και ωριμάζουν μέσα σε μια ειδική σύνθεση θρεπτικών ουσιών και αυξητικών παραγόντων. Με την προσέγγιση της Gameto, τα ωάρια ωριμάζουν με κύτταρα «υποστήριξης» ωοθηκών που προέρχονται από πολυδύναμα βλαστοκύτταρα.
Σε μια προεκτύπωση που δημοσιεύτηκε στο διαδίκτυο, η Gameto υπέδειξε ότι η προσέγγισή της, που την ονόμασε Fertilo, οδηγεί σε υψηλότερα ποσοστά εγκυμοσύνης από τη συμβατική IVM. Στο πρώτο μέρος της μελέτης με 20 εθελόντριες που εφάρμοσαν τη Fertilo, αξιολογήθηκε η ασφάλεια της τεχνικής. Στο δεύτερο μέρος, 20 ακόμη γυναίκες τυχαιοποιήθηκαν για να εφαρμόσουν είτε τη Fertilio, είτε τη IVM. Τα ωάρια που ωρίμασαν με Fertilo είχαν 70% ποσοστό ωρίμανσης, σε σύγκριση με το 52% με τη χρήση της τυπικής IVM.
Όταν αυτά τα ωάρια στη συνέχεια γονιμοποιήθηκαν με σπέρμα, η Fertilo πέτυχε περισσότερα βιώσιμα έμβρυα και υψηλότερο ποσοστό εγκυμοσύνης. Για την ακρίβεια, το 44% των γυναικών στην ομάδα Fertilo έμειναν έγκυοι μετά από έναν κύκλο θεραπείας, σε αντίθεση με το 20% που υποβλήθηκαν σε IVM. Μέχρι σήμερα, η μελέτη επέφερε 15 εγκυμοσύνες, οι 13 από την τεχνική Fertilo και 2 από IVM. Μία γυναίκα της ομάδας Fertilo έμεινε έγκυος με φυσικό τρόπο μετά την ωοληψία και δεν συμπεριλήφθηκε στην τελική ανάλυση. Η μελέτη, η οποία διεξήχθη στο Μεξικό και το Περού, δεν έχει ακόμη αξιολογηθεί από ομοτίμους.
Η Ντίνα Ραντένκοβιτς, Διευθύνουσα Σύμβουλος και ιδρύτρια της Gameto δοκίμασε την τεχνολογία πρώτα στα δικά της ωάρια, όχι για να μείνει έγκυος, αλλά για να δει πόσο καλά τα καταφέρνει η Fertilo στην ωρίμανσή τους.
Λιγότερος χρόνος και ταλαιπωρία με μικρότερο κόστος
Οι ωοθήκες παράγουν με φυσικό τρόπο ένα ώριμο ωάριο το μήνα μέχρι την εμμηνόπαυση. Σε έναν κύκλο εξωσωματικής γονιμοποίησης, οι γυναίκες εγχέουν μόνες τους υψηλές δόσεις ορμονών για 10 έως 14 ημέρες για να διεγείρουν τις ωοθήκες τους να παραγάγουν πολλά ωάρια. Οι ενέσεις έχουν παρενέργειες, προκαλούν εναλλαγές της διάθεσης, πονοκεφάλους, φούσκωμα και, σε σπάνιες περιπτώσεις, μια επώδυνη και δυνητικά σοβαρή κατάσταση που ονομάζεται σύνδρομο υπερδιέγερσης των ωοθηκών.
Στις ΗΠΑ, η τιμή των φαρμάκων διέγερσης κυμαίνεται μεταξύ 4.000 και 7.000 $ ανά κύκλο θεραπείας, κόστος που μπορεί να ανέλθει στο ένα τρίτο του συνολικού κόστους της εξωσωματικής γονιμοποίησης. Και πολλές γυναίκες χρειάζονται αρκετούς κύκλους για να μείνουν έγκυοι, με ό,τι αυτό συνεπάγεται και για την υγεία τους συνολικά.
Με τη μέθοδο της Gameto, οι γυναίκες λαμβάνουν αρχικά δύο έως τρεις ημέρες ορμόνες και στη συνέχεια υποβάλλονται σε ωοληψία. Τα ωάρια επωάζονται στο εργαστήριο με κύτταρα υποστήριξης ωοθηκών (OSC-IVM) για περίπου 30 ώρες. Η Gameto έχει αναπτύξει έναν τρόπο να παράγει αυτά τα εξειδικευμένα αναπαραγωγικά κύτταρα από πολυδύναμα βλαστοκύτταρα. Με έναν τρόπο είναι σε θέση να χρησιμοποιεί αυτά τα κύτταρα για να «αναδημιουργήσει» με έναν τρόπο την ωοθήκη έξω από το σώμα.
Μειώνοντας την ποσότητα των φαρμάκων και τον χρόνο για την ωοληψία, η Gameto στοχεύει να διευκολύνει τις γυναίκες να παγώσουν τα ωάρια τους και να αποκτήσουν μωρά όποτε επιθυμούν. Η προσέγγιση οδήγησε ήδη σε μια γέννηση στο Περού, που ανακοινώθηκε τον περασμένο Δεκέμβριο, ενώ μια δεύτερη γυναίκα στο Περού που εφάρμοσε τη Fertilo αναμένεται να γεννήσει στα τέλη Απριλίου ή στις αρχές Μαΐου. Παρόλα αυτά οι γυναίκες που επιθυμούν να αποκτήσουν μωρό άμεσα είναι πιο έτοιμες να αντιμετωπίσουν τις παρενέργειες των φαρμάκων, σύμφωνα με τη διευθύνουσα σύμβουλο της εταιρείας.
Η κλινική μελέτη της Gameto περιλάμβανε γυναίκες ηλικίας κάτω των 37 ετών με υψηλό απόθεμα ωαρίων στις ωοθήκες, γεγονός που μπορεί εν μέρει να εξηγεί το ποσοστό επιτυχίας. Ωστόσο, πολλοί ειδικοί λένε πως η τεχνική Fertilo φαίνεται να είναι πολλά υποσχόμενη, αλλά είναι δύσκολο να εξαχθούν οριστικά συμπεράσματα από ένα τόσο μικρό μέγεθος δείγματος. Επίσης, είναι πολύ νωρίς ακόμη για να καταλήξει κάποιος στο εάν η Fertilo είναι καλύτερη από την τυπική εξωσωματική γονιμοποίηση, η οποία χρησιμοποιεί τις ωοθήκες του ίδιου του σώματος ως την απόλυτη θερμοκοιτίδα.
Η Gameto θα προσπαθήσει να απαντήσει σε αυτή την πρόκληση με μια μεγάλη δοκιμή Φάσης 3 που μόλις ξεκίνησε στις ΗΠΑ, όπου και θα μελετήσει την αποτελεσματικότητα της Fertilo σε αρκετές εκατοντάδες γυναίκες.
Σύμφωνα με την Ραντένκοβιτς, οι γυναίκες με σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών ή PCOS μπορούν επίσης να επωφεληθούν από μια λιγότερο επεμβατική εκδοχή της εξωσωματικής γονιμοποίησης. Τα άτομα με PCOS τείνουν να είναι πιο ευαίσθητα στις ορμόνες της εξωσωματικής γονιμοποίησης και διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο για σύνδρομο υπερδιέγερσης των ωοθηκών.
Η τεχνική Fertilo, μέχρι στιγμής, έχει εγκριθεί για εφαρμογή στην Αυστραλία, την Ιαπωνία, την Αργεντινή, την Παραγουάη, το Μεξικό και το Περού. Η Ραντένκοβιτς λέει ότι η εταιρεία δεν έχει καταλήξει ακόμη στην κοστολόγηση της μεθόδου σε αυτά τα μέρη και, ότι τελικά το κόστος της θα το καθορίσουν οι κλινικές γονιμότητας που θα την εφαρμόσουν.
Η Gameto αναμένει φέτος άλλες 20 γεννήσεις από όλη τη Λατινική Αμερική και την Αυστραλία ως αποτέλεσμα εφαρμογής της Fertilo. Εάν είναι αρκετά επιτυχημένη, η τεχνολογία θα μπορούσε τελικά να υιοθετηθεί ευρύτερα.
*Το άρθρο πρωτοεμφανίστηκε στο WIRED
