Καμία προφορά δεν είναι πιο σωστή από κάποια άλλη: όλες αντανακλούν την προέλευση των ανθρώπων και τον τρόπο με τον οποίο εξελίσσονται καθώς μετακινούνται, αλληλεπιδρούν και δημιουργούν νέες κοινότητες. Με αφορμή τον εορτασμό της Παγκόσμιας Ημέρας για την Πολιτισμική Ποικιλομορφία για τον Διάλογο και την Ανάπτυξη (21 Μαΐου), το British Council, ο διεθνής οργανισμός του Ηνωμένου Βασιλείου για τις πολιτιστικές σχέσεις και τις εκπαιδευτικές ευκαιρίες, παρουσιάζει τα ευρήματα του This is English, ενός ερευνητικού έργου με τη συμβολή του Καθηγητή Rob Drummond από το Manchester Metropolitan University.
Η μελέτη ορίζει την προφορά ως «τον τρόπο που ακούγονται οι λέξεις όταν εκφέρονται» και διερευνά τις τοπικές προφορές σε όλο το Ηνωμένο Βασίλειο καθώς και τις παγκόσμιες εκδοχές της αγγλικής γλώσσας, εξετάζοντας την προέλευσή τους, τα χαρακτηριστικά που τις καθορίζουν και τον τρόπο με τον οποίο μεταβάλλονται σήμερα, επηρεασμένες από τις νέες γενιές, τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, αλλά και την πολιτισμική επιρροή και τη μετανάστευση.
Σύμφωνα με τον Chris Mathews, Διευθύνοντα Σύμβουλο English and Exams, στο British Council: «Η αγγλική γλώσσα εμπλουτίζεται μέσα από τις διαφορετικές προφορές και τις ποικίλες φωνές που τη χρησιμοποιούν. Στο British Council, στόχος μας είναι να στηρίζουμε αυτή την εξέλιξη - δημιουργώντας περιβάλλοντα όπου μαθητές, εκπαιδευτικοί και κοινωνικές ομάδες μπορούν να εκφράζονται με αυτοπεποίθηση και να μαθαίνουν από τον άλλο».
Βασικά ευρήματα από το ερευνητικό έργο:
1.Καμία προφορά δεν είναι πιο σωστή από κάποια άλλη. Αυτό που συχνά θεωρείται «τυπική» ή «σωστή» αγγλική είναι απλώς ο τρόπος ομιλίας που είχε μεγαλύτερο κύρος και δύναμη σε μια συγκεκριμένη εποχή της ιστορίας - όχι η απόλυτα ορθή μορφή της γλώσσας. Οι προφορές αλλάζουν με τον χρόνο και επηρεάζονται από την ιστορία, την κοινωνία, την εκπαίδευση και τους θεσμούς.
Η ιδέα μιας «σωστής» εκδοχής της αγγλικής γλώσσας προέρχεται συχνά από τον γραπτό λόγο, όπου οι κοινά αποδεκτοί κανόνες βοηθούν τους ανθρώπους να κατανοούν ο ένας τον άλλον. Στον προφορικό λόγο, όμως, δεν υπάρχει μία ενιαία τυποποιημένη προφορά.
Σχετικά με αυτό, ο Rob Drummond, καθηγητής Κοινωνιογλωσσολογίας στο Manchester Metropolitan University, δηλώνει: «Όταν οι άνθρωποι λένε ότι κάποιος έχει «έντονη» προφορά, αυτό που συνήθως εννοούν είναι ότι ακούγεται διαφορετικός από τους ίδιους. Αλλά το διαφορετικό δεν είναι λάθος — είναι απλώς διαφορετικό. Η προφορά δεν είναι κάτι που χρειάζεται διόρθωση - είναι το αποτύπωμα της καταγωγής, της ταυτότητάς και του τόπου στον οποίο ανήκεις, και καμία προφορά δεν είναι από τη φύση της ανώτερη από κάποια άλλη.»
2.Η Received Pronunciation (RP) δεν προέκυψε ως φυσικό γλωσσικό πρότυπο, αλλά αποτέλεσε συνειδητή κατασκευή. Η προφορά αυτή, που συνδέθηκε με τη βρετανική βασιλική οικογένεια, υιοθετήθηκε από το BBC το 1926 ως η «πρότυπη» προφορά για τις ραδιοφωνικές μεταδόσεις, και ιδιαίτερα στον χώρο των ειδήσεων.
Σήμερα όμως η κατάσταση αλλάζει, και ακόμη και η ίδια η RP έχει εξελιχθεί σημαντικά με τα χρόνια. Το κοινό ακούει πλέον πολύ περισσότερες και διαφορετικές φωνές, κάτι που αντικατοπτρίζει τη μεγαλύτερη κοινωνική ποικιλομορφία και τη σημασία που δίνεται πλέον στην αυθεντικότητα.
3.Κάθε προφορά κουβαλάει μια ιστορία. Η προφορά δεν είναι κάτι που χρειάζεται διόρθωση, αλλά ένα στοιχείο που κουβαλάει εμπειρία, ταυτότητα και προσωπικότητα, κάνοντας την ομιλία πιο αυθεντική, εκφραστική και ανθρώπινη.
Οι προφορές συνήθως δεν αλλάζουν μετά την πρώιμη ενηλικίωση, αλλά μπορούν να μεταβληθούν μέσα από νέες εμπειρίες και περιβάλλοντα. Επηρεάζονται από παράγοντες όπως η ηλικία (αφού η γλώσσα εξελίσσεται από γενιά σε γενιά), το φύλο (οι κοινωνικές προσδοκίες μπορούν να επηρεάσουν τον τρόπο που μιλούν οι άνθρωποι), η τάξη (η προφορά μπορεί να αντανακλά το μορφωτικό, το επαγγελματικό, ή το κοινωνικό υπόβαθρο) και η εθνικότητα (η εθνική ή πολιτισμική καταγωγή μπορεί να διαμορφώσει την προφορά και τον ρυθμό του λόγου).
4.Οι προφορές δεν εξαφανίζονται - μετασχηματίζονται. Η αγγλική γλώσσα δεν είναι κάτι σταθερό και αμετάβλητο· ανήκει σε όλους όσοι τη χρησιμοποιούν και εξελίσσεται μέσα από τη συλλογική χρήση και επιρροή τους. Κοινότητες σε όλο τον κόσμο την προσαρμόζουν στις δικές τους ζωές, κουλτούρες και κοινωνικές συνθήκες - και αυτή ακριβώς είναι η δύναμή της.
Η μετανάστευση υπήρξε διαχρονικά βασικός παράγοντας γλωσσικής εξέλιξης και δημιουργίας νέων τρόπων έκφρασης. Σήμερα, αυτή η δημιουργικότητα συνεχίζεται μέσα από σύγχρονες μορφές της αγγλικής, όπως η Black British English, η British Asian English και η Multicultural London English (MLE) - δυναμικοί τρόποι ομιλίας που διαμορφώνονται από τη μετανάστευση, τον πολιτισμό και τις διάφορες κοινωνικές ομάδες.
5. Οι νέοι είναι - και πάντα ήταν - η κινητήρια δύναμη της γλωσσικής αλλαγής. Συνδυάζουν τοπικές προφορές με παγκόσμιες επιρροές για να εκφράσουν την ταυτότητα και το αίσθημα του ανήκειν. Αυτό αποτυπώνεται σε αλλαγές στην προφορά, στο λεξιλόγιο και στον ρυθμό του λόγου. Η μουσική, ο κινηματογράφος και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης διαδίδουν σήμερα προφορές και αργκό σε παγκόσμια κλίμακα ταχύτερα από ποτέ.
Από τη grime μέχρι την παγκόσμια pop σκηνή, οι μουσικοί διαμορφώνουν νέους τρόπους ομιλίας επηρεάζοντας το λεξιλόγιο και την προφορά. Και η κωμωδία, όμως, έχει συμβάλει στην αναδιαμόρφωση του τρόπου με τον οποίο μιλιέται η αγγλική γλώσσα, φέρνοντας στο προσκήνιο τοπικές διαλέκτους, αργκό και ιδιαίτερους ρυθμούς λόγου μέσα από σειρές όπως το Derry Girls.
Οι νέοι έρχονται επίσης σε καθημερινή επαφή με ένα τεράστιο εύρος φωνών μέσα από πλατφόρμες όπως το TikTok και το YouTube. Κάποιοι υιοθετούν φυσικά χαρακτηριστικά (όπως η αμερικανική προφορά «liderally» αντί του «literally»), και με την πάροδο του χρόνου τέτοιοι φωνητικοί τύποι μπορούν να περάσουν από τον διαδικτυακό χώρο στην καθημερινή ομιλία.
