Ακόμα και πριν από την επανεκλογή του, ο Τραμπ είχε εκφράσει με σαφήνεια την πρόθεσή του να επιβάλει δασμούς στις κινεζικές και ευρωπαϊκές εισαγωγές στις Ηνωμένες Πολιτείες. Αυτό που παραμένει αβέβαιο είναι ο αντίκτυπος αυτών των εμπορικών πολιτικών.
Βασικά, η πιθανή επαναφορά δασμών στις Ηνωμένες Πολιτείες θα οδηγήσει σε σοβαρή μείωση της ανταγωνιστικότητας των οικονομιών σε Ευρώπη και Κίνα. Επιπλέον, θα σηματοδοτήσει το τέλος της εποχής του ελεύθερου εμπορίου και την άνοδο του προστατευτισμού σε παγκόσμιο επίπεδο, μετά από μια μακρά περίοδο μέτρων για τη μείωση του προστατευτισμού, στα οποία έχει βασιστεί το κίνημα της παγκοσμιοποίησης.
Το ελεύθερο εμπόριο, που στηρίζεται στη μείωση ή την εξάλειψη των δασμών, υπήρξε ο ακρογωνιαίος λίθος της παγκοσμιοποίησης, και οι νέες πολιτικές των ΗΠΑ ενδέχεται να αποτελέσουν την επίσημη ταφόπλακα της παγκοσμιοποίησης, σηματοδοτώντας το τέλος τη.
Δύο επιπλέον ερωτήματα που παραμένουν ανοιχτά είναι ποιες θα είναι οι επιπτώσεις αυτών των δασμών στις οικονομίες της Ευρώπης και των ΗΠΑ. Όσον αφορά στις Ηνωμένες Πολιτείες, μια ασφαλής πρόβλεψη είναι ότι οι δασμοί σε σημαντικά αγαθά θα αυξήσουν τις τιμές των καταναλωτικών αγαθών, προκαλώντας αύξηση του πληθωρισμού και του κόστους ζωής. Είναι λογικό να υποθέσουμε ότι, ως αντίδραση στην αύξηση του πληθωρισμού, η Κεντρική Τράπεζα των ΗΠΑ (Federal Reserve) θα αυξήσει τα επιτόκια για να αντιμετωπίσει τον πληθωρισμό. Αναμένεται ότι και άλλες κεντρικές τράπεζες παγκοσμίως θα ακολουθήσουν το ίδιο παράδειγμα, αυξάνοντας επίσης τα επιτόκια.
Η αύξηση των επιτοκίων έχει αποδειχθεί ότι οδηγεί σε υφέσεις, οπότε οποιαδήποτε αύξηση των επιτοκίων από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα θα έχει καταστροφικές συνέπειες στις οικονομίες της Ευρωπαϊκής Νομισματικής Ένωσης, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας, καθώς η επακόλουθη ύφεση και η απώλεια εξαγωγών προς τις Ηνωμένες Πολιτείες θα οδηγήσουν σε απώλειες θέσεων εργασίας και ευρεία ανεργία.
Σε ένα πιο μακροοικονομικό επίπεδο, μπορεί να υποστηριχθεί ότι οι δασμοί του Τραμπ θα οδηγήσουν στο τέλος της εποχής του ελεύθερου εμπορίου, αν και από τη δημοσίευση του έργου «Ο Πλούτος των Εθνών» του μεγάλου Σκωτσέζου οικονομολόγου Άνταμ Σμιθ, που θεωρείται ο θεμελιωτής της σύγχρονης οικονομικής επιστήμης, το ελεύθερο εμπόριο θεωρείται ως η βάση της οικονομικής ευημερίας των εθνών.
Ο αντίκτυπος της αναβίωσης του προστατευτισμού από την προεδρία Τραμπ μπορεί πράγματι να οδηγήσει σε μείωση του τεράστιου εμπορικού ελλείμματος των ΗΠΑ, αλλά μπορεί επίσης να προκαλέσει μια παγκόσμια ύφεση.
Ο Αιμίλιος Αυγουλέας είναι Καθηγητής Διεθνούς Τραπεζικού Δικαίου και Χρηματοοικονομικών στο Πανεπιστήμιο του Εδιμβούργου.
