Την ερχόμενη Δευτέρα οι ευρωεκλογές θα έχουν τελειώσει. Για την Ελλάδα, όπως δυστυχώς για τις περισσότερες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης ,το διακύβευμα των ευρωεκλογών αυτών αφορά κυρίως στην εσωτερική πολιτική τους ζωή. Φαίνεται ότι οι πολίτες νομίζουν ότι εκλογικό αποτέλεσμα, καθ΄ εαυτό, δεν θα επηρεάσει, τουλάχιστον όχι άμεσα, μείζονα καταστατικά ή και ταυτοτικά ζητήματα που αντιμετωπίζει, οξύτατα πια, η Ευρωπαϊκή Ένωση. Έτσι, π.χ., δεν θα επηρεάσει άμεσα το εάν το μοντέλο οικονομικής διακυβέρνησης της Ένωσης που προέκυψε από την οικονομική κρίση και θεμελιώνεται στην «ύπατη αρχή» που είναι η «οικονομική σταθερότητα» -δηλαδή στην άκαμπτη αυστηρή λιτότητα- πρέπει παραμείνει ή να αλλάξει. Ούτε το ζήτημα της αναπροσαρμογής της ευρωπαϊκής οικονομίας, παραγωγής και γενικότερα κοινωνίας στις προδιαγραφές που επιτάσσει η δραματική κλιματική αλλαγή και τούτο σε συνθήκες ανελέητου ανταγωνισμού όχι πια μόνο με τις ΗΠΑ και τη Κίνα, αλλά προοπτικά και με άλλες όπως η Ινδία. Ούτε και το ζήτημα μιας Ευρώπης απούσας, επειδή παραπαίει ανάμεσα σε άλλοτε ανοικτές και άλλοτε συγκεκαλυμένα εσωτερικές αντιπαλότητες στα μείζονα πολιτικά ζητήματα που θέτουν ο πόλεμος στην Ουκρανία, το βάρβαρο τρομοκρατικό χτύπημα της Χαμάς στο Ισραήλ, αλλά και η γενοκτονία που, μετά από κάποια στιγμή, έγινε απροσχημάτιστα η απάντηση του ακροδεξιού και εν πολλοίς θεοκρατικού κυβερνητικού σχηματισμού του Νετανιάχου.
***
Αν οι ευρωεκλογές αυτές έχουν όμως κάποια αμεσότερη πολιτική σημασία, αυτή βρίσκεται μάλλον στους αντίκτυπους που τελικά θα έχει η πανευρωπαϊκά διαφαινόμενη ισχυρή άνοδος της ακροδεξιάς στα εκλογικά και κυβερνητικά σχήματα των επί μέρους κρατών-μελών της Ένωσης και στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Εάν οι προβλέψεις επιβεβαιωθούν, θα είναι η πρώτη φορά που στο ευρωπαϊκό γίγνεσθαι θα υπάρχει μια τόσο βαθειά και οργανωμένη αντιευρωπαϊκή φωνή, ικανή να ανασχέσει ή και να σταματήσει κάθε κίνηση προς μια πιο συνεκτική, δημοκρατική και δίκαιη εξέλιξη προς όφελος των πολιτών της και όχι μόνο των Κρατών μελών ή των μεγάλων οικονομικών συμφερόντων.
Σήμερα η ακροδεξιά -όχι βέβαια η κλασική συντηρητική παράταξη, που είχε και αυτή την δική της θετική συμβολή στη συγκρότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης- αλλά ένα αποκρουστικό αμάλγαμα σοβινιστικού εθνικισμού, ξενοφοβίας, συστημικού αυταρχισμού και συστηματικού αντιευρωπαϊσμού και αυτά -στο όνομα κάποιας «αμεσοδημοκρατίας»- μέσω ενός απροκάλυπτα χυδαίου λαϊκισμού. Αυτό, με διάφορες μορφές και ονομασίες, εμφανίζεται εγκάρσια σε όλες τις χώρες της Ένωσης και μαλιστα εδώ και καιρό. Δεν είναι πια ούτε περιθωριακό ούτε γραφικό φαινόμενο. Σε ορισμένες, λίγες ακόμη, χώρες μετέχει ήδη στην εξουσία, ενώ σε άλλες, με εφαλτήριο τις ευρωεκλογές όπου μια πιο «χαλαρή» ψήφος μπορεί να τους δώσει δυναμική ανόδου, προσδοκά σε νίκη και στις εθνικές εκλογές. Ο κίνδυνος είναι υπαρκτός.
Δεν είναι εδώ ο χώρος για πολύ περισσότερα επ’ αυτού, είναι όμως για μια καίρια επισήμανση: η απάντηση, νομίζουμε, δεν βρίσκεται σε πολυποίκιλές υποχωρήσεις στα δεξιά προτάγματα, αλλά σε περισσότερη Ευρώπη, κλιματικά φιλικότερη Ευρώπη, αναπτυξιακά και κοινωνικά δικαιότερη Ευρώπη, δημοκρατικότερη Ευρώπη. Αυτή την απάντηση μπορεί να την δώσει μόνον μια σύγχρονη, πλουραλιστική, ευρωπαϊκή δημοκρατική Αριστερά -κανένας άλλος.
Γιατί «Νέα Αριστερά»
Στη χώρα μας δεν υπάρχει η παραμικρή ένδειξη ότι το αποτέλεσμα των ευρωεκλογών μπορεί -αντίθετα με ό,τι συνέβη το 2019- να προϊδεάσει η προκαλέσει την εκλογική ανατροπή της σημερινής κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας. Αν κάποιο ερώτημα φαίνεται ακόμη ανοικτό -δίπλα στο ερώτημα σχετικά με την ενίσχυση της ακροδεξιάς- είναι κατά πόσον οι ψήφοι της Νέας Δημοκρατίας θα είναι περισσότερες από τις διπλές του δεύτερου κόμματος.
Το γιατί νικά και ηγεμονεύει μια πολιτική δύναμη που στο κέντρο της πολιτικής της είναι η σύμφωνα με την ιδιοτέλεια της εξώνηση του εθνικού πλούτου (ως και το κύμα της θάλασσάς μας…) και οι εκμαυλισμοί που αυτό συνεπάγεται, η συνεχώς επιδεινούμενη κοινωνική και οικονομική ανισότητα, η κτηνώδης ακρίβεια, η δημιουργία καρτέλ και οικονομικών και δημοσιογραφικών πραιτοριανών, η κατασπατάληση του οικονομικού αποθέματος που άφησε η χρηστή διοίκηση της προηγούμενης κυβέρνησης, η διάλυση των κρατικών δομών, ο αλαζονικός αυταρχισμός, οι βάναυσες παραβιάσεις του Συντάγματος είναι θέματα που πρέπει να μας απασχολήσουν. Αυτή τη φορά σοβαρά, πλήρως, χωρίς εύκολες αοριστίες, ψυχρά, χωρίς εμπάθεια, και, ασφαλώς, χωρίς πλέον υποτίμηση ούτε των αντιπάλων, ούτε συνολικά κάθε πτυχής του έργου τους. Αλλά αυτά στην ώρα τους.
Η ανάγκη για την συγκρότηση μιας αξιόπιστης Αριστερής και Κεντρώας Αντιπολίτευσης με κυβερνητική προοπτική ποτέ δεν ήταν πιεστικότερη. Όχι απλώς με όρεξη να κυβερνήσει, αλλά με ικανότητα να αποκτήσει κοινωνική ισχύ, προγραμματικό επιχείρημα, κατάλληλες συμμαχίες και τελικά εκλογική δύναμη ώστε να κυβερνήσει αποτελεσματικά, ανατρέποντας την επικίνδυνη ηγεμονία των σημερινών ιθυνόντων. Ο χρόνος της αλήθειας για την συγκρότηση αυτής της αντιπολίτευσης αρχίζει την Δευτέρα 10 Ιουνίου 2024 και η διαχείρισή του συναρτάται με το αποτέλεσμα των ευρωεκλογών. Είναι προφανές ότι μέχρι τότε τα τρία κόμματα του χώρου αυτού, η Νέα Αριστερά, το ΠΑΣΟΚ και ο υπό τον κ. Κασσελάκη Σύριζα θα ανταγωνισθούν για μια καλύτερη θέση την Δευτέρα το πρωί. Είναι όμως επίσης προφανές, αλλά και γνωστό σε όσους έχουμε άμεσες εικόνες από πρόσωπα και πράγματα, ότι σε επίπεδα κάτω από εκείνα των «ηγεσιών» όχι μόνο δεν έχουν διαρραγεί οι σχέσεις και οι επικοινωνίες, αλλά -πράγμα φαινομενικά παράξενο- συχνά εντείνονται γύρω από το ίδιο ερώτημα: και τώρα τι κάνουμε; Όχι «τι θα κάνετε εσείς;», αλλά: «τι κάνουμε ρε παιδιά;»
***
Εμείς, για σήμερα, αλλά και για εκείνη την άλλη μέρα, ψηφίζουμε και στηρίζουμε τη Νέα Αριστερά.
Ψηφίζουμε και στηρίζουμε τη Νέα Αριστερά επειδή στεκόμαστε, με τιμή, μπροστά στην ευθύνη για την υπεράσπιση της διακυβέρνησης της χώρας από τον Σύριζα του Αλέξη Τσίπρα. Γνωρίζουμε καλά τις αδυναμίες του κυβερνητικού Σύριζα, τις εσφαλμένες βεβαιότητες, τις συχνά ιδεοληπτικές αντιδράσεις και τις πληγές που προκάλεσαν, και τόσα άλλα. Γνωρίζουμε όμως ότι άλλοι, που δεν απολογήθηκαν ποτέ και τώρα κουνούν το δάχτυλο σε όλους. Άλλοι, όχι ο Σύριζα, οδήγησαν τη χώρα στη χρεοκοπία. Ο Σύριζα του Αλέξη Τσίπρα, με κόπο, με λάθη, -κάποτε βαρειά λάθη- στις επιλογές λέξεων, πράξεων, πρακτικών και προσώπων, αλλά με χαλύβδινη αποφασιστικότητα, με σεβασμό στις θυσίες του ελληνικού λαού, εκείνος ο Σύριζα, οδήγησε τη χώρα, προικοδοτημένη με δισεκατομμύρια, ξανά στις κανονικές ροές της ευρωπαϊκής πορείας. Και, πέρα από την μόνη εθνικά συμφέρουσα λύση στο Μακεδονικό, πήρε όσα μέτρα, υλικά και θεσμικά, μπορούσε για να ανασχεθεί η ανθρωπιστική λαίλαπα των Μνημονίων, και μέτρα για διεύρυνση δικαιωμάτων και ελευθεριών. Αυτά δεν μπορεί να μας το αφαιρέσει κανείς.
Η παρακαταθήκη εκείνου του Σύριζα, εκείνης της Αριστεράς, εκείνου του έργου εγκαταλείπεται με ταχύτητα, συχνά και απροσχημάτιστα, από την περσόνα που αναδείχθηκε Πρόεδρός του νέου Σύριζα. Η κατεύθυνση προς την οποία κινείται ο άνθρωπος αυτός δεν σηματοδοτεί απλώς μιαν άλλη, έντονα ή και ριζικά αντίθετη με την δική μας πολιτική θεώρηση των πραγμάτων. Η συνεχής εναλλαγή φράσεων εντυπωσιασμού και φτηνής εικόνας, δεν είναι ούτε α-πολιτική ούτε μετα-πολιτική. Είναι πολιτικότατη με ενοχλητικές ομοιότητες με τον ακροδεξιό λαϊκισμό. «Freedom and Direct Democracy» -Ελευθερία και άμεση δημοκρατία- είναι το κεντρικό σύνθημα ενός από τα απεχθέστερα ακροδεξιά κόμματα που κατέρχονται στις ευρωεκλογές. Σας θυμίζει κάτι;
Το ότι από τις τάξεις μας ανάβλυσε, κάπως σαν το νερό του Καματερού, και αναδείχθηκε ως ο τρίτος ή τέταρτος τη τάξει πολιτειακός παράγοντας ο κ. Κασσελάκης, είναι μια πολύ κακή υπηρεσία που η ήττα και η κρίση του χώρου μας προσέφερε στη χώρα. Το ότι δεν περιμέναμε την εξέλιξη αυτή δεν δικαιολογεί το ότι, όταν μπορούσαμε, ίσως και λίγο οπορτουνιστικά σκεπτόμενοι, δεν την σταματήσαμε. Την κατάλληλη ώρα -η συζήτηση θα είναι δύσκολη και πικρή- θα κληθούν όλοι και όλες να μιλήσουμε περισσότερο.
***
Μπροστά στην μετάλλαξη του ΣΥΡΙΖΑ και στο εκκωφαντικό αντιπολιτευτικό κενό εμείς που υπογράφουμε το άρθρο αυτό κινούμαστε στον εξαιρετικά δύσκολο δρόμο που σηματοδοτεί η ίδρυση, η λειτουργία και η προοπτική της Νέας Αριστεράς. Μας έπεισε το ήθος, το ύφος, η πολιτική στάση, ακόμη και το είδος της αδεξιότητας, όταν κάπου-κάπου εμφανίζεται, των ανθρώπων της Νέας Αριστεράς. Μας έπεισε το πρόγραμμά τους, και, σε αυτό, η απουσία κενών υποσχέσεων και εντυπωσιασμών. Μας έπεισε κυρίως η ικανότητά τους να ασκήσουν σωστή και χρηστή διακυβέρνηση, όπως απέδειξαν όσοι και όσες από τα στελέχη της Νέας Αριστεράς βρέθηκαν σε κυβερνητικές ευθύνες. Μας έπεισε τέλος και ο τρόπος που ασκούν την πολιτική διαχείριση της νεότητάς τους. Ο συνεχώς βελτιωνόμενος λόγος του Αλέξη Χαρίτση και των άλλων στελεχών της Νέας Αριστεράς, ήδη αρχίζει να εδραιώνει ένα νέο, δημιουργικό, ειλικρινές, σοβαρό και όχι σοβαροφανές πρότυπο δημόσιου πολιτικού λόγου. Ευτυχώς και σε άλλους συγγενείς χώρους, όπως το ΠΑΣΟΚ, αναδεικνύονται αξιόπιστα τέτοια πρόσωπα.
Για εμάς, η ψήφος στην Νέα Αριστερά δεν είναι ψήφος αντιπαράθεσης στα πολλά, πάρα πολλά στελέχη και μέλη του Σύριζα, που μοιράζονται μαζί μας τις ίδιες αγωνίες, προσδοκούν τις ίδιες προοπτικές, που αισθάνονται ότι ισορροπούν, κάποτε δραματικά, ανάμεσα στην αξιοπρέπεια του προσώπου τους και της πολιτικής τους διαδρομής και στη όλη εικόνα εμφάνιση και εν γένει πολιτεία του αρχηγού τους. Είναι περισσότερο πράξη φιλίας και αλληλεγγύης. Το έντονο ερώτημά τους «μα καλά, τι καταφέρατε που φύγατε;» δεν μας βαρύνει λιγότερο από ό,τι ίσως βαρύνει εκείνους το ερώτημά μας «μα καλά, τι θα καταφέρετε που μείνατε;» Για όλους μας η άλλη μέρα θα είναι αλλιώς. Ποια θα είναι όμως;
***
Η υποστήριξή μας Νέα Αριστερά είναι υποστήριξη σε μία σοβαρότατη οργανωμένη αρχή απάντησης στο στρατηγικό πρόβλημα που αντιμετωπίζει στην ελληνική του εκδοχή -είναι πασίγνωστο ότι η ελληνική εκδοχή δεν είναι η μόνη στην Ευρώπη- ο πολιτικός χώρος που σχηματικά γίνεται κατανοητός ως «Αριστερά» και «Κεντροαριστερά». Τα υπόλοιπα από Δευτέρα.
(Η Ζωρζέτα Λάλη είναι πρώην Διευθύντρια της Ευρωπαϊκής Ένωσης και υποψήφια με το ψηφοδέλτιο Επικρατείας του Σύριζα-Προοδευτική Συμμαχία υπό τον Αλέξη Τσίπρα. Ο Γιάννης Δρόσος είναι ομότιμος Καθηγητής της Νομικής Σχολής Αθηνών)
