Στόχος του προγράμματος, που την επόμενη επταετία θα ρίξει στην αγορά χρηματοδοτήσεις ύψους 80 δισ. ευρώ για την έρευνα και την καινοτομία, χωρίς να συνυπολογίζονται τα ιδιωτικά κεφάλαια που θα κινητοποιηθούν, είναι να βγάλει έξω από τα ερευνητικά εργαστήρια, τις ιδέες εκείνες, που θα μπορούσαν να απαντήσουν σε κοινωνικές προκλήσεις αλλά και να αξιοποιηθούν εμπορικά, ώς ανακαλύψεις με διεθνή αντίκτυπο και ως παγκόσμιες πρωτιές. Τι ακριβώς όμως ψάχνει η Κομισιόν;
Χρήσιμες συμβουλές για τη διαδικασία κατάθεσης προτάσεων στον ΟΡΙΖΟΝΤΑ 2020, έδωσε ο Ηρακλής Αγιοβλασίτης, στέλεχος του Εθνικού Κέντρου Τεκμηρίωσης, μιλώντας από το βήμα εκδήλωσης, που διοργάνωσε στη Θεσσαλονίκη ο Σύνδεσμος Βιομηχανιών Βορείου Ελλάδος (ΣΒΒΕ), μέλος του Enterprise Network Hellas, σε συνεργασία με το ΑΠΘ και το Εθνικό Κέντρο Τεκμηρίωσης (ΕΚΤ).
Με βάση την παρουσίαση του κ. Αγιοβλασίτη, το ΑΠΕ-ΜΠΕ παραθέτει παρακάτω έναν χρήσιμο "μπούσουλα" για τις προκηρύξεις του προγράμματος, υπό τη μορφή ερωτήσεων και απαντήσεων. Σε κάθε περίπτωση, οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να συμβουλεύονται τα εθνικά σημεία επαφής του προγράμματος, όπως το ΕΚΤ, προκειμένου να αντλήσουν περισσότερες πληροφορίες.
Πώς μπορώ να μάθω τι ακριβώς ψάχνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή;
Τα έργα πρέπει να πληρούν συγκεκριμένες προϋποθέσεις: να έχουν μια κατάλληλη κοινοπραξία, να ανταποκρίνονται σε κάποια κοινωνική πρόκληση και να προσπαθούν να ωφελήσουν την έρευνα και την επιστήμη αλλά ενδεχομένως και μεσομακροπρόθεσμα την οικονομία.
Η Κομισιόν έχει κάποια έργα-υποδείγματα, που παρουσιάζει ευρέως, προκειμένου να δώσει στους υποψήφιους μια εικόνα για το πώς πρέπει να είναι "στημένο" ένα έργο, ποια πρέπει να είναι η τυπολογία του.
Ενα από τα πιο ενδιαφέροντα έργα, που χρηματοδοτήθηκαν από τις πρώτες προκηρύξεις του ΟΡΙΖΟΝΤΑ είναι το EVIDENT (που έχει να κάνει με μεταλλάξεις του ιού Εμπολα). Το έργο ξεκίνησε τον Νοέμβριο του 2014 και έχει ήδη δώσει τα πρώτα αποτελέσματα.
Αντίστοιχα, στα έργα- υποδείγματα περιλαμβάνονται το ACEP (Next Generation Higher than air Hybrid Air Vehicles), που ανταποκρίνεται στις προκλήσεις για μείωση της χρήσης των καυσίμων από τα αεροσκάφη και αύξηση τής περιβαλλοντικής προστασίας και το U-touch,που αναγνωρίζει τις κινήσεις του ανθρώπινου σώματος χωρίς αισθητήρες, αλλά με υπερήχους. Το U-Touch χρηματοδοτήθηκε από το εργαλείο SME Instrument και έχει καθαρά εμπορική χρήση.
Με άλλα λόγια, οι προτάσεις πρέπει να λαμβάνουν υπόψη το εκάστοτε πλαίσιο και τις πιο σύγχρονες και σημαντικές προκλήσεις, που είναι σήμερα ανοιχτές στην Ευρώπη.
Γιατί είναι καλό να υποβάλλω την πρόταση νωρίς;
Η υποβολή της πρότασης "στο παρά πέντε" αποτελεί παράγοντα αποτυχίας. "Υποβάλετε την πρότασή σας νωρίς και αν στη συνέχεια εντοπίσετε σημεία, όπου μπορεί να βελτιωθεί, έχετε το περιθώριο να υποβάλετε την τελική βελτιωμένη έκδοσή της οποιαδήποτε στιγμή μέχρι τη λήξη της προθεσμίας" σημειώνει ο κ. Αγιοβλασίτης.
Ποιοι παράγοντες ενισχύουν τη πιθανότητα κατάθεσης μιας επιτυχημένης πρότασης;
Μια δυνατή σύνοψη (abstract) της πρότασης είναι απαραίτητη. Ιδιαίτερη έμφαση πρέπει να δίδεται στον αναμενόμενο αντίκτυπο της πρότασης ως προς τους στόχους που επιθυμεί να πετύχει η Κομισιόν μέσω του προγράμματος ΟΡΙΖΟΝΤΑΣ. Το ίδιο ισχύει και για την υπογράμμιση του καινοτομικού χαρακτήρα της πρότασης. Αναφέρετε την καινοτομία σε όλα τα κριτήρια. Δώστε πολύ μεγάλη έμφαση στη διεπιστημονικότητα της πρότασης και την εξήγησή της. Πολύ βασικό είναι και ένα ελκυστικό ακρωνύμιο για το έργο.
Υπάρχει κάποιου είδους "δεύτερη ευκαιρία";
Όπως εξήγησε ο κ. Αγιοβλασίτης, τα αποτελέσματα των αξιολογήσεων διαρρέουν λίγες ημέρες πριν από την επίσημη ανακοίνωση. Τότε ξεκινά μια διαβούλευση, διάρκειας δύο εβδομάδων περίπου, σε σχέση με τις προτάσεις που βρίσκονται πολύ ψηλά (στην πρώτη θέση) στη λίστα των επιλαχόντων. Τότε, αν μια πρόταση πληροί όντως τις προϋποθέσεις για να ενταχθεί, αλλά είναι η πρώτη επιλαχούσα, τα εθνικά σημεία επαφής μπορούν να επικοινωνήσουν με τα αρμόδια στελέχη της Κομισιόν και κάνοντας κάποιες αλλαγές (πχ, προσθήκη ή αλλαγή προϋπολογισμού) να εξασφαλίσουν την ευκαιρία ένταξής της στο πρόγραμμα.
Πόσο γρήγορα αξιολογούνται οι προτάσεις;
Ο μέγιστος χρόνος για την αξιολόγηση των προτάσεων είναι οι πέντε μήνες. Συνήθως, όμως, απαιτείται το πολύ ένα τρίμηνο ή τετράμηνο.
Οκτώ σημεία-κλειδιά
-Διαβάστε προσεκτικά όλα τα συνοδευτικά έγγραφα.
-Δείτε παλιά πετυχημένα πρότζεκτ στην ίδια ερευνητική περιοχή. Τι τα έκανε τόσο πετυχημένα;
-Προσδιορίστε γρήγορα όλους τους εμπλεκόμενους και τους τελικούς χρήστες. "Να είσαστε όσο πιο φιλόδοξοι γίνεται" σημείωσε ο κ. Αγιοβλασίτης και πρόσθεσε ότι τα εθνικά σημεία επαφής μπορούν να βοηθήσουν στην εξεύρεση εταίρων.
-Χτίστε την κοινοπραξία όσο νωρίτερα γίνεται. Προσέξτε να μην υπάρχουν περιττοί εταίροι στο σχήμα. Η έγκαιρη επιλογή των εταίρων είναι απαραίτητη, καθώς η πρόταση συγγράφεται από κοινού. "Η συγγραφή μιας πρότασης δεν γίνεται σε μια εβδομάδα και οι προτάσεις πρέπει να είναι όσο πιο ώριμες γίνεται κατά την περίοδο της υποβολής τους" εξήγησε ο κ.Αγιοβλασίτης.
-Εξοικειωθείτε με το Ηλεκτρονικό Σύστημα Υποβολής Προτάσεων
-Δείξτε την πρότασή σας σε ερευνητές από τον ίδιο ή διαφορετικό τομέα
-Γράψτε την πρόταση με τον τρόπο που πιστεύετε ότι θα θέλατε να τη δείτε αν ήσασταν αξιολογητής. Μην ξεχνάτε ότι οι αξιολογητές μπορεί να βλέπουν δεκάδες τέτοιες προτάσεις ημερησίως. Βγάλτε τα περιττά στοιχεία από το κυρίως κείμενο και κρατήστε τα ώς παραρτήματα και λινκς.
-Χρησιμοποιήστε σχήματα και παραπομπές. Προσέξτε ιδιαίτερα τη λεπτομέρεια. Σε προγράμματα τόσο ανταγωνιστικά, η διαφορά ανάμεσα στο να κερδίσετε ή να μην κερδίσετε τη χρηματοδότηση που ζητάτε μπορεί να είναι 0,05 μονάδες στις 15.
