Το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον τουρισμό εισέρχεται στην τελική φάση διαμόρφωσής του, καθώς η Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων αναμένεται να ολοκληρωθεί το αργότερο έως τις 30 Ιουνίου 2026. Το νέο πλαίσιο επιχειρεί να θέσει κανόνες στην τουριστική ανάπτυξη και να αντιμετωπίσει τον υπερκορεσμό σε ορισμένες περιοχές, ωστόσο ήδη προκαλεί προβληματισμό σχετικά με τις επιπτώσεις που ενδέχεται να έχει τόσο στο περιβάλλον όσο και στις τοπικές κοινωνίες, ενώ η πορεία έγκρισής του εξακολουθεί να χαρακτηρίζεται από καθυστερήσεις.
Βασική ανησυχία αποτελεί το γεγονός ότι το νέο πλαίσιο δεν περιορίζει συνολικά την τουριστική ανάπτυξη, αλλά σε μεγάλο βαθμό τη μετατοπίζει σε νέες περιοχές που μέχρι σήμερα δεν αντιμετώπιζαν έντονες πιέσεις. Αυτό σημαίνει ότι περιοχές με σχετικά αδιατάρακτο φυσικό περιβάλλον ενδέχεται να βρεθούν αντιμέτωπες με αυξημένη δόμηση και ανάγκη για νέες υποδομές. Ιδιαίτερα στα νησιά, η αύξηση της τουριστικής δραστηριότητας μπορεί να επιβαρύνει τους ήδη περιορισμένους φυσικούς πόρους, όπως το νερό και η ενέργεια, ενώ εκφράζονται φόβοι για πιέσεις ακόμη και σε προστατευόμενες περιοχές. Παράλληλα, η επέκταση της δόμησης σε παράκτιες ζώνες ενδέχεται να οδηγήσει σε αλλοίωση τοπίων και οικοσυστημάτων.
Σημαντικές θεωρούνται και οι κοινωνικές επιπτώσεις, καθώς η περαιτέρω ανάπτυξη του τουρισμού συνδέεται με την αύξηση των βραχυχρόνιων μισθώσεων και την επιβάρυνση της στεγαστικής αγοράς. Σε πολλές περιοχές, η έλλειψη διαθέσιμων κατοικιών για μόνιμους κατοίκους και εργαζόμενους αποτελεί ήδη οξύ πρόβλημα, γεγονός που ενισχύει την πίεση για ρυθμίσεις στον τομέα των βραχυχρόνιων μισθώσεων.
Για τις Κυκλάδες εξετάζεται περιορισμός κατά 20% στον αριθμό των τουριστικών κλινών σε σχέση με το αρχικό σχέδιο που είχε τεθεί σε διαβούλευση το καλοκαίρι του 2024, ενώ παράλληλα προωθείται η απαγόρευση μετατροπής νέων κατοικιών σε καταλύματα βραχυχρόνιας μίσθωσης τύπου Airbnb στις ήδη υπερκορεσμένες «κόκκινες» ζώνες.
Στις λεγόμενες «κόκκινες» περιοχές εξετάζεται να απαγορεύεται η μετατροπή νέων κατοικιών σε καταλύματα βραχυχρόνιας μίσθωσης μέσω των νέων οικοδομικών αδειών, προκειμένου να περιοριστεί η πίεση στη στεγαστική αγορά και η ανεξέλεγκτη τουριστική αξιοποίηση κατοικιών. Σε αυτές περιλαμβάνονται μεταξύ άλλων η Σαντορίνη, η Μύκονος, η Ρόδος, η Κως, περιοχές της Κέρκυρας και της Ζακύνθου, καθώς και τουριστικές ζώνες της Κρήτης και άλλων περιοχών.
Κρίσιμο ζήτημα παραμένει και ο επιτρεπόμενος αριθμός τουριστικών κλινών στις Κυκλάδες. Η πρόθεση είναι να μειωθεί ο επιτρεπόμενος αριθμός κλινών έως και 30% σε σχέση με το αρχικό σχέδιο, ωστόσο η συγκεκριμένη ρύθμιση παραμένει ανοιχτή και αποτελεί ένα από τα βασικά θέματα που πρέπει να οριστικοποιηθούν πριν από την τελική έγκριση του πλαισίου. Παράλληλα, φαίνεται ότι εκτός απαγορεύσεων στη βραχυχρόνια μίσθωση θα παραμείνουν οι αναπτυσσόμενες και μη αναπτυγμένες περιοχές, καθώς και εκείνες με δυνατότητες περαιτέρω τουριστικής ανάπτυξης.
