Η ελληνική αγορά ακινήτων βιώνει τους τελευταίους μήνες ένα νέο κύμα αυξήσεων στα ενοίκια, με τις κυβερνητικές πολιτικές να λειτουργούν ως βασικός τροφοδότης των ανατιμήσεων. Και η κατάσταση αναμένεται να επιδεινωθεί. Από τον Απρίλιο και έπειτα, η άνοδος των μισθωμάτων επιταχύνθηκε, σε μεγάλο βαθμό λόγω των ανακοινώσεων για την εφαρμογή της κρατικής επιστροφής ενοικίου από τον Νοέμβριο του 2025. Από τον Σεπτέμβριο αναμένεται νέα ώθηση στις τιμές των ενοικίων, καθώς στη ΔΕΘ θα ανακοινωθεί η μείωση της φορολογίας για εισοδήματα από ενοίκια μέσω ενός ενδιάμεσου συντελεστή.
Το μέτρο της επιστροφής ενοικίου προβλέπει επιστροφή έως 800 ευρώ ετησίως για την κύρια κατοικία, με επιπλέον 50 ευρώ για κάθε παιδί, και αντίστοιχο ποσό για φοιτητική στέγη. Ωστόσο, πολύ πριν εφαρμοστεί, φαίνεται πως έχει ήδη προκαλέσει έντονη κινητικότητα στις τιμές. Τα στοιχεία δείχνουν ότι μεταξύ Απριλίου 2025, οπότε ανακοινώθηκε το μέτρο, και Ιουλίου 2025 σημειώθηκαν διαρκείς αυξήσεις στα ενοίκια. Τον Ιούλιο, μόνο, η αύξηση σε ετήσια βάση ανήλθε στο 11,3%.
Στις 23 Απριλίου, το Dnews.gr, με πρωτοσέλιδο θέμα και τίτλο «Επιστροφή ενοικίου: Προσεχώς αυξήσεις στα ενοίκια λόγω της κρατικής ενίσχυσης», προειδοποιούσε για την εξέλιξη αυτή. Όπως αναφέραμε τότε, η ανακοίνωση ότι το κράτος θα καλύπτει ένα σημαντικό μέρος του κόστους στέγασης θα ερμηνευόταν από πολλούς ιδιοκτήτες ως έμμεση αύξηση της αγοραστικής δύναμης των ενοικιαστών. Το δημοσίευμα τόνιζε: «Σε μια αγορά όπου η διαθεσιμότητα προσιτών κατοικιών είναι περιορισμένη και η ζήτηση υψηλή, ειδικά σε αστικά κέντρα και φοιτητουπόλεις, οι ιδιοκτήτες θα ερμηνεύσουν αυτά τα ποσά ως αύξηση της αγοραστικής ικανότητας των ενοικιαστών. Ενδέχεται, επομένως, να προσαρμόσουν τα ενοίκια αντίστοιχα, αυξάνοντας τις τιμές έως και κατά 80 ευρώ μηνιαίως, απορροφώντας πρακτικά την ενίσχυση». Αυτό τελικά και συνέβη.
Η επικείμενη αλλαγή στη φορολόγηση των εισοδημάτων από μισθώματα
Ωστόσο, το οικονομικό επιτελείο φαίνεται να μην μαθαίνει από τα λάθη του. Πέρα από την επιστροφή ενοικίου, στις ανατιμητικές πιέσεις θα συμβάλει προσεχώς και η επικείμενη αλλαγή στη φορολόγηση των εισοδημάτων από μισθώματα.
Σύμφωνα με τον κυβερνητικό σχεδιασμό που θα παρουσιαστεί στη ΔΕΘ, στο κλιμάκιο εισοδήματος από μισθώσεις μεταξύ 12.000 και 35.000 ευρώ, ο σημερινός συντελεστής 35% θα αντικατασταθεί από έναν χαμηλότερο ενδιάμεσο συντελεστή. Σήμερα, η κλίμακα προβλέπει 15% για τα πρώτα 12.000 ευρώ, 35% για το επόμενο τμήμα έως τις 35.000 ευρώ, και 45% για ποσά άνω των 35.000 ευρώ. Η μείωση στο μεσαίο κλιμάκιο σημαίνει μικρότερη φορολογική επιβάρυνση και μεγαλύτερο καθαρό εισόδημα για τους εκμισθωτές.
Η αλλαγή αυτή αναμένεται να δημιουργήσει δύο παράλληλες επιδράσεις. Αφενός, θα ενισχύσει τη διαπραγματευτική θέση των ιδιοκτητών, οι οποίοι γνωρίζουν πως μπορούν να ζητήσουν υψηλότερα μισθώματα χωρίς να μειώσουν την καθαρή τους απόδοση. Αφετέρου, θα καταστήσει πιο ελκυστική την αγορά ακινήτων για επενδυτές, αυξάνοντας τον ανταγωνισμό για διαθέσιμα ακίνητα και περιορίζοντας περαιτέρω την προσφορά.
Σε μια αγορά που ήδη χαρακτηρίζεται από έντονη ζήτηση και περιορισμένη διαθεσιμότητα, η συνδυασμένη επίδραση της επιδότησης και της φοροελάφρυνσης ενδέχεται να δημιουργήσει ένα ντόμινο αυξήσεων. Οι ενοικιαστές θα βρεθούν νομοτελειακά αντιμέτωποι με υψηλότερες τιμές, ενώ οι νεοεισερχόμενοι στην αγορά θα κληθούν να πληρώσουν ακόμη ακριβότερα.
Από την παράθεση των παραπάνω προκύπτει αβίαστα πως η εκτόξευση των ενοικίων δεν είναι ένα φαινόμενο που προκύπτει «τυχαία», αλλά προϊόν συγκεκριμένων πολιτικών επιλογών. Η κυβέρνηση, υπό την ηγεσία του Κυριάκου Μητσοτάκη, και το οικονομικό επιτελείο με επικεφαλής τον υπουργό Εθνικής Οικονομίας Κυριάκο Πιερρακάκη, φέρουν την ευθύνη για τις αποφάσεις τους.
Αντί οι παρεμβάσεις να λειτουργήσουν ως ανάχωμα στη στεγαστική κρίση, λειτουργούν ως καταλύτης για νέες αυξήσεις, ενισχύοντας τις πληθωριστικές πιέσεις σε έναν ήδη υπερθερμασμένο τομέα. Και δεδομένου ότι ακόμη και φιλελεύθεροι στις καταβολές οικονομολόγοι προειδοποιούν για τις λανθασμένες επιλογές της κυβέρνησης, εκείνη εμμένει στο λάθος, επιβαρύνοντας εκατομμύρια πολίτες με τους διαρκείς πειραματισμούς της.
