Αν και σύμφωνα με τον νέο τρόπο φορολόγησης οι ελεύθεροι επαγγελματίες έχουν τη δυνατότητα να αμφισβητήσουν και να ανατρέψουν το τεκμήριο του ελάχιστου ετήσιου εισοδήματος, ωστόσο μόνο τρεις στους 10.000 ελεύθερους επαγγελματίες έχουν προχωρήσει σε αμφισβήτηση του φόρου εισοδήματος, καθώς από τους 386.000 που υπέβαλαν φορολογικές δηλώσεις, μόλις 122 κατέθεσαν αίτημα αμφισβήτησης.
Στη βάση της νέας νομοθεσίας οι ελεύθεροι επαγγελματίες μπορούν να αμφισβητήσουν την εφαρμογή του ελάχιστου ετήσιου εισοδήματος, ζητώντας να φορολογηθούν βάσει των λογιστικών τους αρχείων, δηλαδή σύμφωνα με τα πραγματικά τους κέρδη ή την αναγνώριση της ζημίας τους. Σε αυτή την περίπτωση, η φορολογική αρχή είναι υποχρεωμένη από το νόμο να διενεργήσει φορολογικό έλεγχο για να επιβεβαιώσει την ακρίβεια των βιβλίων και στοιχείων του φορολογούμενου.
Αξιοσημείωτο είναι ότι ο νόμος δεν προβλέπει προθεσμία για την ολοκλήρωση του ελέγχου. Επίσης, δεν διευκρινίζεται αν έως την ολοκλήρωση του ελέγχου ο φορολογούμενος πρέπει να καταβάλει το φόρο εισοδήματος βάσει τεκμηρίων ή σύμφωνα με τα λογιστικά αρχεία που εξετάζονται από τον έλεγχο. Ωστόσο, θεωρείται ότι η φορολογική αρχή φέρει το βάρος απόδειξης τυχόν διάπραξης φοροδιαφυγής από τον φορολογούμενο.
Η διαδικασία
Ο φορολογούμενος πρέπει να δηλώσει στην εμπρόθεσμη φορολογική του δήλωση ότι επιθυμεί να αμφισβητήσει το ελάχιστο εισόδημα και να ζητήσει τη διενέργεια φορολογικού ελέγχου (κωδικοί 443-444 του Ε1). Εφόσον έχει ήδη συμπληρώσει τον σχετικό κωδικό στο Ε1, πρέπει εντός 60 ημερών από τη λήξη της προθεσμίας για την υποβολή της δήλωσης, να συμπληρώσει ερωτηματολόγιο με την περιουσιακή του κατάσταση και τις συνθήκες διαβίωσης του ιδίου και της οικογένειάς του, τα οποία θα αξιολογηθούν κατά τον φορολογικό έλεγχο.
Στο ερωτηματολόγιο, ο φορολογούμενος πρέπει να αποκαλύψει στοιχεία για τραπεζικούς λογαριασμούς, επενδύσεις, τραπεζικές θυρίδες, τέχνη, αυτοκίνητα, μετρητά, κρυπτονομίσματα, ηλεκτροδότηση, τηλεφωνικούς λογαριασμούς, ασφαλιστικά προγράμματα, δαπάνες σε σχολεία, ταξίδια και άλλα. Κατά τη διάρκεια του ελέγχου, υποχρεούται να προσκομίσει οποιοδήποτε διαθέσιμο αποδεικτικό στοιχείο για την ορθότητα των δηλώσεών του.
Ο φορολογούμενος ενημερώνεται ότι η φορολογική διοίκηση έχει το δικαίωμα να προσδιορίσει το εισόδημά του με βάση κάθε διαθέσιμο στοιχείο ή με έμμεσες μεθόδους ελέγχου και να επεκτείνει τον έλεγχο σε προγενέστερα φορολογικά έτη ή άλλες φορολογίες. Για να προχωρήσει η διαδικασία, πρέπει η φορολογική δήλωση να έχει υποβληθεί εμπρόθεσμα. Ο έλεγχος διενεργείται εντός 12 μηνών από την κοινοποίηση της εντολής ελέγχου.
